#qlobal neft bazarı

İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-ı atəşkəsi pozmaqda ittiham edərək Tehranın Hörmüz boğazı üzərindəki suverenliyinin “sarsıdılmasına” imkan verməyəcəyini bildirib. İran rəsmisi strateji su yolunda hərbi təzyiqlərə qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib. Ekspertlər isə xəbərdarlıq edirlər ki, Hörmüz boğazında gərginliyin artması qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün ciddi risklər yarada bilər.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol qlobal neft bazarının Hörmüz böhranı fonunda iyul və ya avqust aylarında “qırmızı zona”ya daxil ola biləcəyini xəbərdarlıq edib. Səbəb Yaxın Şərqdən ixrac həcmlərinin azalması və yay mövsümündə artan yanacaq tələbi ilə ehtiyatların tükənməsidir. Birol vəziyyətdən çıxış yolunu Hörmüz boğazının tam şəkildə açılmasında görür ki, bu su yolu müharibədən əvvəl dünya neft və qaz tədarükünün təxminən beşdəbirini təmin edirdi. IEA artıq mart ayında strateji ehtiyatlardan 400 milyon barel neftin bazara buraxılması barədə razılığa gəlmişdi, lakin bu ehtiyatlar tədricən azalır.

ABŞ və İran arasında Yaxın Şərqdə müharibənin dayandırılması ilə bağlı danışıqlarda yaranan dalan qlobal enerji bazarlarında narahatlığı artırıb. Diplomatik prosesdə irəliləyişin olmaması fonunda neft qiymətləri 3 faizdən çox bahalaşıb.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İran rəhbərliyinə çərşənbə axşamına qədər vaxt qoyaraq, Hörmüz boğazı açılmayacağı təqdirdə ölkənin bütün elektrik stansiyalarının və körpülərinin məhv ediləcəyini bəyan etməsi fonunda BMT Təhlükəsizlik Şurası strateji əhəmiyyətli su yolunun yenidən açılması üçün Rusiya və Çinin etirazları ilə mətni iki dəfə yumşaldılmış qərar layihəsini bu gün səsverməyə çıxarır.