#atəşkəs

Livan Prezidenti Cozef Aun ilə ABŞ dövlət katibi Marko Rubio arasında telefon danışığı aparılıb. Danışıq zamanı Livandakı son hadisələr və bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyəti müzakirə olunub. Cozef Aun İsrailin Livan ərazilərinə hücumlarının dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, hərtərəfli atəşkəsin əldə edilməsini əsas prioritet adlandırıb. Livan rəhbərliyi bu məsələnin gələn həftə Vaşinqtonda keçiriləcək danışıqlar üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirir. Marko Rubio isə ABŞ-nin Livana dəstəyini təsdiqləyib. O, ölkədə sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Tərəflər dövlət institutlarının gücləndirilməsi məsələsinə də toxunublar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsraili Hizbullahla atəşkəs razılaşmasını qəbul etməyə çağırdığını bildirib. O, bu barədə telefon müsahibəsində danışıb. Tramp İsrail rəhbərliyi ilə gün ərzində əlaqə saxladığını və atəşkəsə dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ rəsmilərindən biri də atəşkəsin əldə olunduğunu təsdiqləyib. Buna baxmayaraq, Livanda hərbi əməliyyatların davam etdiyi barədə məlumatlar yayılır. Son günlər bölgədə gərginlik əhəmiyyətli dərəcədə artmışdı. Atəşkəsin məqsədi qarşıdurmaların qarşısını almaq və vəziyyəti sabitləşdirməkdir. Lakin hazırkı vəziyyət atəşkəsin tam şəkildə tətbiq olunub-olunmaması ilə bağlı suallar yaradır.

Qəzzanın cənubundakı əl-Məvasi bölgəsində məcburi köçkün ailələrin qaldığı çadıra hava zərbəsi endirilib. Məlumata görə, hadisə nəticəsində azı beş nəfər yaralanıb. Hücum Xan Yunis şəhərinin qərbində yerləşən ərazidə baş verib. Fələstin səhiyyə qurumları Qəzzada insan itkiləri ilə bağlı yeni statistika da açıqlayıblar. Bildirilir ki, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri 73 min 18 nəfər həlak olub, 173 min 273 nəfər yaralanıb. Atəşkəs dövründə isə 1007 nəfərin öldüyü, 3165 nəfərin yaralandığı qeyd edilir. Bundan başqa, daha əvvəl çatmaq mümkün olmayan ərazilərdən yüzlərlə meyit çıxarılıb. Qəzzada humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin bölgədəki münaqişələrin dayandırılması ilə bağlı məsuliyyət daşıdığını bildirib. O, bu fikirləri Pakistanın xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar ilə telefon danışığında səsləndirib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, Əraqçi ABŞ ilə əldə edilmiş anlaşma memorandumuna riayət olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Nazir qeyd edib ki, razılaşmanın pozulması ABŞ-yə qarşı yönəlmiş addım kimi qiymətləndiriləcək. O, belə bir halın ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Əraqçinin sözlərinə görə, Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə gərginliyin azaldılması üçün razılaşmaların icrası vacibdir. Açıqlama bölgədə davam edən diplomatik proses fonunda verilib. Tehran razılaşmaların icrasını sabitliyin əsas şərtlərindən biri hesab edir.

Livanın cənubunda atəşkəsin qüvvəyə minməsinə baxmayaraq hərbi əməliyyatların davam etdiyi bildirilir. Məlumata görə, Nəbatiyyə və ətraf bölgələrdə azı 13 hava zərbəsi qeydə alınıb. Son günlər bu ərazi İsrail və Hizbullah arasında döyüşlərin əsas mərkəzinə çevrilib. Hizbullah dörd İsrail hərbçisinin öldürüldüyünü iddia etdiyi hücumlar barədə məlumat yayıb. İsrail isə təxminən 150 Hizbullah hədəfinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Livanın Səhiyyə Nazirliyi son sutkada 47 nəfərin öldüyünü, 97 nəfərin yaralandığını bildirib. Yerli sakinlər evlərinə qayıtdıqdan sonra böyük dağıntılarla qarşılaşdıqlarını deyirlər. Baş verənlər atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı ciddi suallar yaradıb.

Hizbullahın baş katibi Nəim Qasım Beyrutda keçirilən mərasimdə təşkilatın mövqeyi ilə bağlı açıqlamalar verib. O bildirib ki, Hizbullah müqavimət prinsiplərinə və işğal olunmuş torpaqların azad olunması məqsədinə sadiq qalır. Qasım təşkilatın Livan Konstitusiyası və Taif Sazişi çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Hizbullah xarici hökmranlıq və siyasi asılılığı qəbul etmir. Qasim təşkilatın fəaliyyətini ədalətsizlik və xarici müdaxiləyə qarşı mübarizə kimi qiymətləndirib. O qeyd edib ki, işğalın rədd olunması istiqamətində atılan hər addım qələbə hesab olunur. Hizbullah lideri silahlı qarşıdurma ilə üzləşdikdə eyni üsulla cavab verdiklərini də bildirib. Açıqlamalar İsrail və Hizbullah arasında atəşkəs xəbərləri fonunda səsləndirilib.

BMT-nin Uşaq Fondu Qəzza zolağında uşaqlar arasında itkilərlə bağlı yeni məlumat yayıb. Təşkilatın açıqlamasına görə, oktyabr ayında elan edilmiş atəşkəsdən sonra 265 uşaq həyatını itirib, 400-dən çox uşaq isə yaralanıb. UNICEF-in sözçüsü Ceyms Elder bildirib ki, səkkiz aydan artıq müddətdə hər gün orta hesabla bir uşaq öldürülüb. Onun sözlərinə görə, bu göstərici son dərəcə ağır və faciəvi mənzərə yaradır. Elder qeyd edib ki, uşaqlar müxtəlif hücumlar nəticəsində həlak olublar. UNICEF rəsmisi hadisələrin böyük əksəriyyətinə görə İsrail qüvvələrini məsul hesab edib. Qəzzadakı humanitar vəziyyət beynəlxalq təşkilatların ciddi narahatlığına səbəb olmaqda davam edir. Təşkilat mülki şəxslərin, xüsusilə uşaqların qorunmasına çağırış edib.

İsrail ordusu Livanda Hizbullaha məxsus 150-dən çox hədəfə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, hücumlar gecə yarısından etibarən həyata keçirilib. Bundan əvvəl yayılan məlumatda 80 hədəfin vurulduğu və onlarla Hizbullah üzvünün öldürüldüyü iddia olunmuşdu. Son açıqlama isə əməliyyatların daha geniş miqyas aldığını göstərir. İsrail tərəfi zərbələrin nəticələri ilə bağlı ətraflı məlumat verməyib. Hadisələr İsrail və Hizbullah arasında atəşkəsin qüvvəyə minməsi ilə bağlı xəbərlər fonunda baş verir. Buna baxmayaraq, bölgədə gərginlik hələ də davam edir. Tərəflər arasında qarşıdurmanın gələcək inkişafı diqqətlə izlənilir.

İsrail ordusunun sözçüsü Aviçay Adrai Hizbullahı atəşkəs rejimini pozmaqda ittiham edib. Onun sözlərinə görə, Hizbullah İsrail qüvvələrinin təşkilatın hərbi imkanlarını sıradan çıxarmaq cəhdlərinə mane olmağa çalışır. Adrai bildirib ki, İsrail ordusu Livanda tam əməliyyat sərbəstliyini qoruyur və fəaliyyətini davam etdirəcək. O, İsrail qüvvələrinin Beka vadisi və Nəbatiyyə də daxil olmaqla ölkənin müxtəlif bölgələrində 100-dən çox hədəfə zərbə endirdiyini iddia edib. İsrail tərəfi hücumlar nəticəsində onlarla Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü də açıqlayıb. Bununla yanaşı, sözçü hansı atəşkəs razılaşmasının pozulduğunu dəqiq göstərməyib. Məsələ ilə bağlı vəziyyət hələ də tam aydın deyil. Bölgədə gərginlik fonunda tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir.

İsrail və Hizbullah arasında atəşkəs razılaşması əldə olunub. Razılaşma bu gün yerli vaxtla 16:00-da qüvvəyə minəcək. Atəşkəsin əldə olunmasında ABŞ və Qətər vasitəçilik edib. İran da danışıqlara dəstək göstərib. Razılaşmadan əvvəl tərəflər arasında atışma baş verib. Atəşkəsin qüvvəyə minməsi ilə döyüş əməliyyatları dayandırılacaq. Bu addım regionda gərginliyin azalmasına xidmət edir. ABŞ rəsmiləri razılaşmanın müvəqqəti olduğunu və davamlı diplomatik proseslə müşayiət olunacağını bildirib.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrailin hücumlarını təhlükəli və qəbuledilməz eskalasiya adlandırıb. Hücumlar ölkənin cənubunda və Bekaa Vadisində həyata keçirilir və mülki şəxslərə ciddi zərər vurur. Aun bildirib ki, bu hücumlar sülh təşəbbüslərini riskə atır. Lakin Livan nümayəndə heyəti tam atəşkəs əldə etmək üçün danışıqları davam etdirəcək. Hücumların sayı qadın və uşaqları da əhatə edir. ABŞ ilə İran arasında əldə olunan razılaşmadan sonra vəziyyət daha da kritikləşib. Aun Vaşinqtonda keçiriləcək danışıqlarda bu mövqeyi nümayiş etdirəcək. Danışıqların əsas məqsədi regionda sabitliyi təmin etməkdir.

Hizbullah Livanın torpağını və xalqını İsrail hücumlarına qarşı qoruyacağını bəyan edib. Təşkilat İsrailin atəşkəsi pozduğunu iddia edir. Döyüşçülər torpağı və insanları müdafiə edəcək. Benyamin Netanyahu İsrail ordusunun Livanda lazım olduğu müddətcə qalacağını açıqlayıb. O, Hizbullahın hücumlarına cavab verəcəyini vəd edib. ABŞ-İran MoU hücumların dayandırılmasını nəzərdə tutsa da, İsrail ordusu hücumlara davam edir. Cənubi Livan hədəf bölgə kimi saxlanılır. Atəşkəs pozuntuları gərginliyi artırır.