Pakistan Baş naziri Şahbaz Şərif İranın daxili işlər naziri ilə görüşdə Körfəzdəki gərginlikdən narahatlığını bildirib. O, bütün tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb. Şərif Pakistanın vasitəçilik rolunu davam etdirəcəyini qeyd edib. İran rəsmisi İslamabadın diplomatik səylərini yüksək qiymətləndirib. Görüşdə regional sülh və sabitlik məsələləri müzakirə olunub. Tərəflər ikitərəfli əlaqələrin inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

Donald Tramp İranın müharibəni dayandırmaq üçün ABŞ-la görüşmək istədiyini iddia edib. ABŞ prezidenti Tehranın hərbi təzyiqlər fonunda dialoqa can atdığını bildirib. O, yalnız ciddi və nəticəyönümlü danışıqlara maraq göstərdiklərini deyib. İran isə əvvəlki açıqlamalarında ABŞ-ı razılaşmaları pozmaqda günahlandırıb. Tərəflər arasında qarşıdurma davam etsə də, diplomatik kanal məsələsi gündəmdə qalır. Regional gərginlik fonunda mümkün danışıqlar perspektivi diqqət mərkəzindədir.

Livanın Baş naziri Nəvvaf Salam İranın Bəhreynə qarşı hücumlarını pisləyib. O, Bəhreyn vəliəhdi ilə telefon danışığında Livanın bu ölkənin təhlükəsizliyini və suverenliyini dəstəklədiyini bildirib. Livan hökuməti dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama Körfəz regionunda artan gərginlik fonunda verilib. Bəhreyn son günlər hücumlara məruz qaldığını açıqlayıb. Region ölkələri təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirir.

Fransa Tehrandakı səfirlik əməkdaşları ilə bağlı insidentdən sonra İran diplomatını çağırıb. Paris İran təhlükəsizlik qüvvələrinin fransız diplomatlara qarşı hərəkətlərini beynəlxalq hüququn pozuntusu adlandırıb. Fransa hadisənin qəsdən törədildiyini bildirib. Paris İran hakimiyyətindən araşdırma aparmağı və məsul şəxsləri cəzalandırmağı tələb edib. Həmçinin diplomatik heyətin təhlükəsizliyinin təmin olunması çağırışı edilib. Hadisə Fransa-İran münasibətlərində yeni gərginlik yaradıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ-la memorandum danışıqlarında Tehranın əldə etdiyi nəticələrin gözləntiləri aşdığını bildirib. O, ABŞ-ın razılaşma üzrə öhdəliklərini pozduğunu iddia edib. Pezeşkian əsas məsələlərdən birinin Hörmüz boğazından neft ixracının təmin edilməsi olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, İran danışıqlar zamanı mühüm nəticələr əldə edib. İran lideri ilə görüşlərdə ölkədəki qeyri-müəyyən vəziyyətin sona çatdırılması müzakirə olunub. ABŞ və İran hazırda memorandumun icrası ilə bağlı qarşılıqlı ittihamlar irəli sürür. Gərginlik fonunda diplomatik prosesin gələcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Fransa İranın Tehrandakı səfirliyinin iki əməkdaşını bir neçə saat saxlamasına etiraz edib. Xarici işlər naziri Jan-Noel Baro hadisəni diplomatik toxunulmazlığın pozulması kimi qiymətləndirib. O, İranın bu addımının nəticələrinin olacağını bildirib. Fransa tərəfi məsələ ilə bağlı Tehrana etirazını çatdırıb. İran hadisə barədə rəsmi açıqlama verməyib. Hadisə iki ölkə arasında münasibətlərin gərgin olduğu bir vaxtda baş verib. Diplomatik toxunulmazlıq məsələsi yeni mübahisəyə səbəb olub.

İslamabad anlaşmasının pozulmasından sonra ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma yenidən genişlənib. ABŞ İranın hərbi obyektlərinə zərbələr endirir, İran isə bölgədə ABŞ qüvvələrinə və müttəfiqlərinə qarşı cavab verir. Hörmüz boğazında gərginlik enerji bazarlarına təsir göstərir. Körfəz ölkələri təhlükəsizlik riskləri ilə üzləşir. İran iqtisadi və hərbi təzyiq altında qalsa da, danışıqlar imkanlarını tam bağlamayıb. ABŞ bölgədə enerji axınının və müttəfiqlərinin təhlükəsizliyinin qorunmasına üstünlük verir. Münaqişənin gələcəyi diplomatik səylərdən və tərəflərin eskalasiyanı azaltmaq qərarından asılıdır.

İranın daxili işlər naziri İsmayıl Muxtari Pakistana səfər edib. Səfər Pakistan tərəfinin dəvəti ilə həyata keçirilib. Görüşlərdə sərhəd təhlükəsizliyi, ticarət və kənd təsərrüfatı əməkdaşlığı müzakirə olunacaq. İran rəsmiləri ticarət dövriyyəsinin 3 milyard dollardan 10 milyard dollara yüksəldilməsini hədəflədiklərini bildiriblər. Səfər ABŞ və İran arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda baş tutur. Tehran sülh danışıqlarının bərpası üçün vasitəçilərlə təklif mübadiləsinin davam etdiyini açıqlayıb. İran və Pakistan regional əməkdaşlığı genişləndirmək istəyirlər.

Kanada ABŞ və İranı qarşıdurmanı azaltmağa və dialoqa qayıtmağa çağırıb. Xarici işlər naziri Anita Anand mülki infrastruktura hücumlarla bağlı narahatlığını bildirib. O, xüsusilə enerji və su təmizləyici qurğuların hədəfə alınmasının əhali üçün təhlükə yaratdığını qeyd edib. Kanada bütün tərəfləri təmkinli davranmağa çağırıb. Anita Anand mülki şəxslərin qorunmasının əsas prioritet olduğunu vurğulayıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında hərbi gərginliyin davam etdiyi vaxtda verilib. Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmaya baxmayaraq, qarşıdurma səngiməyib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın bölgədəki siyasətini tənqid edib. O, Vaşinqtonun müharibəni dayandırmaq istədiyini desə də, eyni zamanda bölgəyə hərbi texnika göndərdiyini iddia edib. Qalibaf İran rəsmilərinin ABŞ-ın addımlarını anlamaqda təcrübə qazandığını bildirib. O, açıqlamaların real addımlarla uyğun olmasının vacibliyini vurğulayıb. İran və ABŞ arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir. Vaşinqton bu açıqlamaya hələlik cavab verməyib. Bölgədə hərbi və diplomatik gərginlik yüksək olaraq qalır.

İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ABŞ prezidentinin imzasını "dəyərsiz və etibarsız" adlandırıb. O, bunu Vaşinqtonun İranla bağladığı razılaşmaları dəfələrlə pozması ilə əsaslandırıb. Bəyanat İranın dövlət yayımçısı IRIB tərəfindən yayımlanıb. Xamenei gələcək razılaşmalar üçün əsas meyarın öhdəliklərin icrası olduğunu bildirib. Son günlər İran rəsmiləri ABŞ-ı memorandumun şərtlərini pozmaqda ittiham edirlər. ABŞ tərəfi bu açıqlamaya hələlik cavab verməyib. Hadisə Tehran və Vaşinqton arasında diplomatik gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İranın Pakistandakı səfiri ABŞ-ı İslamabad memorandumunu pozmaqda ittiham edib. Rza Əmiri Müqəddəm Vaşinqtonun sənədi birtərəfli şəkildə şərh etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ Hörmüz boğazının müəyyən hissələrinə nəzarəti ələ keçirib. İranlı diplomat bunu memorandumun açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. O, ABŞ-ın yenidən hərbi əməliyyatlara başladığını iddia edib. Müqəddəm beynəlxalq ictimaiyyəti Vaşinqtonun addımlarını pisləməyə çağırıb. ABŞ bu ittihamlara hələlik rəsmi cavab verməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.