#Donald Tramp

ABŞ Prezidenti Donald Tramp növbəti prezident seçkilərində bir daha namizəd olacağını açıqlayıb. Qeyd edək ki, Tramp bu məsələdə daha əvvəl fərqli açıqlamalar vermişdi. O, 5 may 2025-ci ildə səkkiz illik prezidentlikdən sonra vəzifəni təhvil verəcəyini bildirmişdi. Bundan əvvəl isə, 1 aprel 2025-ci ildə üçüncü müddətə namizədliyə hər hansı formada icazə veriləcəyi təqdirdə, keçmiş prezident Barak Obama ilə rəqabət aparmaq istədiyini demişdi.

İran Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Məhəmməd Baqir Zolqədr ABŞ və İsrailin İrana hücumları nəticəsində həlak olan uşaqların qisasının alınacağını bəyan edib. Zolqədr bildirib ki, İran Silahlı Qüvvələrinin həyata keçirdiyi dəqiq zərbələr "düşmən tam məğlub edilənədək" davam edəcək.

Livanın cənubunda yaradılması nəzərdə tutulan “pilot zonalar” layihəsi ölkədə dövlət hakimiyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində ilk praktik mərhələ kimi qiymətləndirilir. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlarla paralel həyata keçirilən bu mexanizmin uğuru onun gələcəkdə digər bölgələrə də şamil edilib-edilməyəcəyini müəyyənləşdirəcək.

ABŞ-də iki kiçik şirkət Donald Trampın yeni tariflərinə qarşı məhkəməyə müraciət edib. İddia Nyu-Yorkdakı ABŞ Beynəlxalq Ticarət Məhkəməsində qaldırılıb. Şirkətlər tariflərin prezidentin səlahiyyətlərini aşdığını bildirirlər. Onların fikrincə, "məcburi əmək" əsası ilə tətbiq edilən tariflər hər ölkə üzrə ayrıca hüquqi əsaslandırma tələb edir. İddiaçılara əvvəlki tarif işlərində uğur qazanmış hüquq təşkilatı dəstək verir. Məhkəmə müraciətində Trampın əvvəllər qanunsuz sayılmış tarifləri yenidən tətbiq etməyə çalışdığı iddia olunur. İşin nəticəsinin ABŞ-nin ticarət siyasəti üçün əhəmiyyətli hüquqi presedent yarada biləcəyi bildirilir.

Donald Tramp Çin və Rusiyanın İranla davam edən münaqişədə iştirak etmədiyini düşündüyünü bildirib. Onun sözlərinə görə, Si Cinpin və Vladimir Putin İrana silah verməyəcəklərini bəyan ediblər. Tramp xəbərdarlıq edib ki, bu ölkələrin münaqişəyə qoşulması onların maraqlarına uyğun olmaz. Məlumata görə, ABŞ kəşfiyyatı Rusiyanın İrana mümkün texnoloji dəstəyi ilə bağlı araşdırma aparır. Kreml isə bu iddiaları şərh etməyib. Tramp açıqlamalarını "Truth Social" platformasında yayımlayıb. Mövzu İran ətrafında davam edən regional gərginlik fonunda gündəmə gəlib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu gələn həftə ABŞ-yə səfər edəcək. O, çərşənbə axşamı ABŞ Prezidenti Donald Trampla Vaşinqtonda görüşəcək. Səfərlə bağlı məlumat Netanyahunun Ofisi tərəfindən açıqlanıb. Baş nazirin ABŞ senatoru Lindsi Qrehemin dəfn mərasimində də iştirak edəcəyi bildirilib. Görüşün gündəliyi hələlik açıqlanmayıb. Səfər ABŞ–İsrail münasibətlərinin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Tərəflərdən əlavə rəsmi açıqlama verilməyib.

İraq ABŞ ilə İran arasında atəşkəsə vasitəçilik etdiyi barədə yayılan məlumatları təkzib edib. Baş nazir Aparatı bu iddiaları tamamilə əsassız adlandırıb. Rəsmi Bağdad mediaya yalnız rəsmi mənbələrə istinad etməyi tövsiyə edib. "The New York Times" İraqın Vaşinqtonun təklifini Tehrana çatdırdığını yazmışdı. Qəzetin məlumatına görə, İran Hörmüz boğazı ilə bağlı məsələlər nəzərə alınmadığı üçün təklifi qəbul etməyib. Bu iddialar İraq tərəfindən rədd edilib. İran isə məsələ ilə bağlı hələlik rəsmi mövqe açıqlamayıb.

Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ-da keçirdiyi görüşlərin nəticələri barədə Baş nazir Nəvaf Salama məlumat verib. ABŞ rəsmiləri Livan ordusuna dəstək ifadə edib və İsrailin Livanın cənubundan tam çıxarılmasını nəzərdə tutan razılaşmanı dəstəklədiklərini bildiriblər. Prezident İsrailin bütün cənub yaşayış məntəqələrindən çıxmasının vacibliyini vurğulayıb. Baş nazir isə cənub bölgəsinə səfərinin nəticələri barədə məlumat verib. O, dövlətin bölgə sakinlərinin yanında olduğunu bəyan edib. Hökumətin insanların ehtiyaclarını təmin etmək və onların doğma torpaqlarında qalmasını dəstəkləmək niyyətində olduğu bildirilib. Görüşdə Livanın təhlükəsizliyi və sabitliyi ilə bağlı məsələlər də müzakirə olunub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında gəmilərə və yük daşımalarına dəyəcək mümkün zərərlərin İranın ABŞ-da dondurulmuş vəsaitləri hesabına qarşılanacağını bildirib. Tramp sosial media hesabında İranla bağlı açıqlama verərək, növbəti açıqlamaya qədər Hörmüz boğazından keçən gəmilər və yüklərlə bağlı yaranacaq hər hansı zərərin ABŞ-ın nəzarətində olan İran vəsaitləri hesabına ödəniləcəyini qeyd edib.

ABŞ Nümayəndələr Palatası Trampın İrana qarşı hərbi səlahiyyətlərini məhdudlaşdıran qətnaməni qəbul edib. Qətnamə 214 səs lehinə, 208 səs əleyhinə olmaqla təsdiqlənib. Sənəd Konqresin razılığı olmadan hərbi əməliyyatların aparılmamasını nəzərdə tutur. Qətnamə hüquqi baxımdan məcburi deyil və simvolik xarakter daşıyır. Dörd respublikaçı konqresmen demokratlarla birlikdə sənədi dəstəkləyib. Senat isə oxşar təşəbbüsü qəbul etməyərək onu bloklayıb. Beləliklə, Konqresin iki palatası bu məsələdə fərqli mövqe nümayiş etdirib.

ABŞ Dövlət Departamenti Yaxın Şərqdəki vətəndaşlarına səyahət xəbərdarlığı edib. Qurum mümkün uçuş ləğvləri və hava nəqliyyatındakı fasilələrə hazır olmağı tövsiyə edib. ABŞ vətəndaşlarına fövqəladə səyahət planları hazırlamaq məsləhət görülüb. Xəbərdarlıq İran ətrafında artan gərginlik fonunda yayılıb. Bu addım Donald Trampın İrana qarşı mümkün genişmiqyaslı hücum barədə açıqlamasından sonra gəlib. Dövlət Departamenti rəsmi məlumatların izlənilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Bölgədə hava nəqliyyatında dəyişikliklərin baş verə biləcəyi bildirilib.