Fələstin Məhbuslar Cəmiyyəti İsrailin iyul ayında İordan çayının qərb sahilində 630 nəfəri saxladığını açıqlayıb. Təşkilat İsrail qüvvələrini evlərə basqın etməkdə, əmlaka ziyan vurmaqda və saxlanılan şəxslərlə onların ailələrinə qarşı zorakılıq tətbiq etməkdə ittiham edib. Məlumata görə, avqustun əvvəlinə İsrail həbsxanalarında 9 400-dən çox fələstinli saxlanılır. Onların arasında 370 uşaq və 92 qadın var. İsrail tərəfi bu iddialarla bağlı açıqlama verməyib.
#İordan çayının qərb sahili
Ərəb Liqasının baş katibi Nəbil Fəhmi Qəzzaya endirilən son zərbələri sərt şəkildə pisləyib. O bildirib ki, hücumlar atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinə keçidi nəzərdə tutan yol xəritəsini pozmağa yönəlib. Fəhmi İsraili fələstinlilərə qarşı pozuntulara və vasitəçilik səylərinin iflasa uğradılmasına görə məsuliyyət daşımaqda ittiham edib. O, Qəzzada işğalın uzadılmasına imkan verilməməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama Ərəb Liqasının rəsmi bəyanatında yer alıb. Baş katib beynəlxalq ictimaiyyəti İsrailin hərəkətlərinə görə məsuliyyət məsələsinə diqqət yetirməyə çağırıb.
Kanada İsrailin Qərb sahilində məskunlaşma fəaliyyətinin dayandırılmasına çağırıb. Ottawa qeyri-qanuni məskunlaşma məntəqələrinin beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib. BMT də bölgədə məskunlaşmaçıların hücumlarının rekord həddə çatdığını açıqlayıb. Hüquq müdafiə təşkilatları 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qərb sahilində 1 100-dən çox fələstinlinin öldürüldüyünü bildirirlər. İsrail hökuməti məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib.
İordan çayının qərb sahilində gərginlik davam edir. İsrail ordusu Nablus yaxınlığındakı kəndə reyd keçirib və onlarla evi axtarıb. Beyt Ümmərdə bir fələstinli güllə yarası alıb. Salfitdə 20-dən çox meyvə ağacının kəsildiyi bildirilir. Silvanda bir fələstinliyə evini özü sökməsi üçün 10 gün vaxt verilib. Beytləhm bölgəsində məskunlaşma fəaliyyətinin genişləndirildiyi qeyd olunur. İsrail tərəfi bu hadisələrlə bağlı hələlik rəsmi münasibət bildirməyib.
İordan çayının qərb sahilində təhlükəsizlik vəziyyətinin pisləşdiyi bildirilir. Jurnalist Sara Əbu Əlrub İsrailin əməliyyatları və torpaq müsadirəsini artırdığını deyib. Onun sözlərinə görə, yaşayış evlərinin sökülməsi də intensivləşib. Bölgədə yaşayan fələstinlilər özlərini evlərində belə təhlükəsiz hiss etmədiklərini bildirirlər. İsrail hökuməti bu konkret iddialara cavab verməyib. İsrail daha əvvəl əməliyyatların təhlükəsizlik məqsədilə həyata keçirildiyini açıqlamışdı. Bölgədə gərginlik davam edir.
İordaniya və Qətərin xarici işlər nazirləri telefon danışığı aparıblar. Tərəflər İranla bağlı münaqişənin diplomatik yollarla həllini müzakirə ediblər. Onlar Yaxın Şərqdə sabitliyin bərpası üçün hərtərəfli razılaşmanın vacibliyini vurğulayıblar. Danışıq zamanı regional təhlükəsizlik məsələləri də gündəmdə olub. İordaniya İsrailin Qəzza və İordan çayının qərb sahilindəki əməliyyatlarını təhlükəli eskalasiya kimi qiymətləndirib. Qətər bu barədə ayrıca bəyanat verməyib. Diplomatik həll yollarının prioritet olduğu bir daha qeyd edilib.
Misir İsrailin UNRWA-nın Qələndiyyə qaçqın düşərgəsindəki təlim mərkəzinə keçirdiyi reydi pisləyib. Qahirə bu addımı BMT obyektlərinin toxunulmazlığının pozulması kimi qiymətləndirib. Misir Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin beynəlxalq humanitar hüququ və Cenevrə Konvensiyalarını pozduğunu bəyan edib. Bəyanatda tələbə və əməkdaşların saxlanılması da tənqid olunub. Misir beynəlxalq ictimaiyyəti və BMT Təhlükəsizlik Şurasını təcili tədbirlər görməyə çağırıb. Həmçinin UNRWA-nın fəaliyyətinin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb. İsrail tərəfi məsələ ilə bağlı hələlik rəsmi açıqlama verməyib.
İsrailin müdafiə naziri İsrail Kats orduya İordan çayının qərb sahilində hərbi əməliyyatları genişləndirməyi tapşırıb. Göstərişə əsasən, daha bir fələstinli qaçqın düşərgəsinin nəzarətə götürülməsinə hazırlıq görüləcək. Açıqlamada hansı düşərgənin nəzərdə tutulduğu açıqlanmayıb. İsrail bu addımı təhlükəsizlik tədbiri kimi qiymətləndirir. Fələstin tərəfi və beynəlxalq təşkilatlar isə əməliyyatların humanitar vəziyyəti pisləşdirdiyini bildirirlər. Son illərdə oxşar əməliyyatlar Cenin, Tulkərm və Nur Şəms düşərgələrində həyata keçirilib. Regionda gərginlik davam edir.
BMT işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində zorakılığın artdığını açıqlayıb. OCHA-nın məlumatına görə, ilin əvvəlindən məskunlaşmaçılarla bağlı 1330 insident qeydə alınıb. Son bir həftədə azı səkkiz fələstinli və iki israilli həlak olub. Onlarla insan yaralanıb, ən azı 10 ailə isə məcburi köçkün vəziyyətinə düşüb. Fələstinlilərə məxsus evlərə, məscidlərə və kənd təsərrüfatı obyektlərinə ziyan vurulduğu bildirilib. BMT İsrailin tətbiq etdiyi hərəkət məhdudiyyətlərinin humanitar vəziyyəti ağırlaşdırdığını qeyd edib. Qurum mülki şəxslərin qorunmasına və məsuliyyət tədbirlərinin görülməsinə çağırış edib.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) İsrailin İordan çayının qərb sahilində yerləşən Fələstin kəndlərinə qarşı həyata keçirdiyi hücumları qətiyyətlə pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda qeyd olunub ki, son hücumlar zamanı Tulkərm şəhərindəki məscidlərdən birinin yandırılması təxribat xarakterli addım, müsəlmanlara qarşı təhrik və ekstremizm aktıdır.
İsrail ordusunun İordan çayının qərb sahilində həyata keçirdiyi son əməliyyatların bölgədə gündəlik həyata ciddi təsir göstərdiyi bildirilir. Ramallahda fəaliyyət göstərən jurnalist Sara Əbu Əlrub hərəkət məhdudiyyətlərinin humanitar vəziyyəti ağırlaşdırdığını deyib. Onun sözlərinə görə, çoxsaylı nəzarət-keçid məntəqələri fələstinlilərin sərbəst hərəkətinə mane olur. Jurnalist həmçinin hamilə bir qadının xəstəxanaya çatdırılarkən saxlanılması nəticəsində dölünü itirdiyini iddia edib. O, bunun beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib. İsrail ordusu bu iddialara münasibət bildirməyib. Məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
İsrail qüvvələrinin Sarra qəsəbəsinə keçirdiyi reyd zamanı jurnalistlər və sakinlər gözyaşardıcı qazın təsirinə məruz qalıb. WAFA bildirir ki, silahlı israilli məskunlaşmaçılar qəsəbəyə daxil olmağa cəhd göstəriblər. Yerli sakinlər onların qarşısını alıb. Bundan sonra İsrail qüvvələrinin reyd keçirdiyi və gözyaşardıcı qazdan istifadə etdiyi bildirilir. WAFA həmçinin cümə günü baş vermiş hücum zamanı üç fələstinlinin döyüldüyünü, altı ev və beş avtomobilin yandırıldığını qeyd edir. İsrail ordusu hadisələrlə bağlı hələlik açıqlama verməyib. Məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.