#İordan çayının qərb sahili

İsrailli məskunlaşanların İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə qarşı yeni hücumlar həyata keçirdiyi bildirilir. Hadisələr Burqa və Ərrabə kəndlərində qeydə alınıb. Burqada yerli fermerlərin hücuma məruz qaldığı açıqlanıb. Məskunlaşanların fermerlərin yaxınlığında atəş açdığı bildirilir. Onların nəqliyyat vasitələrindən birini yandırmağa cəhd göstərdikləri də qeyd olunur. Ərrabədə məskunlaşanların heyvanlarını fələstinlilərə məxsus zeytun bağlarında otardıqları bildirilir. Yerli sakinlərin də hücuma məruz qaldığı açıqlanıb. Hadisələr İordan çayının qərb sahilində gərginliyin artdığı bir dövrə təsadüf edir.

Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi İordan çayının qərb sahilində israilli məskunlaşanların hücumlarının artması ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Nazirlik Əl-Muğəyyir kəndinin mühasirəyə alınmasını sərt şəkildə pisləyib. Açıqlamaya görə, kənd təxminən 20 gündür ciddi məhdudiyyətlər altında saxlanılır. Fələstin tərəfi sakinlərin hücumlara məruz qaldığını və kəndin hərbi və iqtisadi baxımdan mühasirəyə alındığını bildirir. Nazirlik baş verənləri fələstinlilərin bölgədəki mövcudluğunu hədəfə alan sistemli siyasətin bir hissəsi hesab edir. İsrailli məskunlaşanlara hüquqi və siyasi himayə verilməsinin zorakılığın artmasına səbəb olduğu iddia edilir. Fələstin XİN vəziyyətin nəticələrinin nəzarətdən çıxa biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Nazirlik beynəlxalq ictimaiyyəti kənd sakinlərini qorumaq üçün təcili müdaxiləyə çağırıb.

İsrail ordusu və sərhəd polisi Qusra kəndində israillilərin iştirakı ilə baş verən qarşıdurmaya müdaxilə etdiklərini açıqlayıblar. İsrail tərəfinə görə, onlarla israilli fələstinliyə məxsus evə daxil olaraq orada mövqe tutub. Hadisə zamanı biri qadın olmaqla bir neçə fələstinlinin yaralandığı bildirilir. Fələstinlilərə daş atılması barədə də məlumat verilib. İsrail qüvvələri evə daxil olan israilliləri ərazidən çıxardıqlarını açıqlayıblar. Onların nəqliyyat vasitələrinin müsadirə edildiyi bildirilib. Qusra kəndinin başçısı isə İsrail qüvvələrinin mühasirədə qalan fələstinliləri həbs etməyə çalışdığını deyib. Hadisə İordan çayının qərb sahilində məskunlaşanlarla fələstinlilər arasında gərginliyin davam etdiyi şəraitdə baş verib.

İsrail ordusu Cenin şəhərində pilotsuz uçuş aparatı ilə həyata keçirilən hücumda Qeys Bitavinin öldürüldüyünü bildirib. İsrail tərəfi Bitavini HƏMAS-ın yüksək rütbəli komandirlərindən biri kimi təqdim edir. Hücum nəticəsində daha iki nəfərin də öldüyü bildirilir. Hadisədən sonra İsrail qüvvələri əraziyə əlavə hərbçilər göndəriblər. Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyəti hadisə yerinə gələn tibbi heyətinin İsrail qüvvələri tərəfindən saxlanıldığını açıqlayıb. Tibb işçiləri sonradan sərbəst buraxılsalar da, onların tibbi ləvazimatlarının müsadirə edildiyi bildirilir. Təşkilat İsrail hərbçilərinin yaralıların ərazidən çıxarılmasına imkan vermədiyini də bildirib. Hadisə İordan çayının qərb sahilində gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə baş verib.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats Cenin qaçqın düşərgəsinin sakinlərdən boşaldıldığını və İsrail ordusunun nəzarətinə keçdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrail qüvvələri düşərgədə daimi şəkildə yerləşdirilib. Kats düşərgənin silahlı şəxslərdən və onların istifadə etdiyi qurğulardan təmizləndiyini iddia edib. Açıqlama Cenində üç nəfərin öldürüldüyü İsrail hücumundan sonra verilib. İsrail ordusu ölənlərdən birinin HƏMAS komandiri Qeys Bitavi olduğunu bildirib. Hücumun avtomobilə zərbə endirilməsi ilə həyata keçirildiyi qeyd olunur. Kats İordan çayının qərb sahilində hücum xarakterli və qabaqlayıcı siyasətin davam etdiriləcəyini vurğulayıb. Onun açıqlaması İsrail ordusunun Cenin düşərgəsində uzunmüddətli hərbi mövcudluğunu qoruyacağını göstərir.

İsrailin İordan çayının qərb sahilində yollar, yaşayış məntəqələri, keçidlər və divarlar üzərindən apardığı siyasət fələstinlilərin ərazi daxilində hərəkət imkanlarını getdikcə məhdudlaşdırır. Məlumata görə, xüsusilə Şərqi Qüds yaxınlığında həyata keçirilən layihələr Fələstin şəhər və kəndlərini bir-birindən ayıran yeni məkan quruluşunun formalaşmasına səbəb olur. Əl-İzəriyyə ilə Əz-Zəim arasında planlaşdırılan “Həyat toxuması yolu” buna nümunədir. Layihə üçün 2025-ci ildə 335 milyon şekel vəsait ayrılıb və yolun Fələstin nəqliyyatını Maale Adumim yaşayış məntəqəsindən uzaqlaşdırması nəzərdə tutulur.

İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində bir neçə Fələstin yaşayış məntəqəsində hərəkət məhdudiyyətlərini sərtləşdirib. Məhdudiyyətlər Nəbi Səmuil, Beyt İksa və Xəlailə bölgələrinin sakinlərinə şamil olunur. Sakinlərdən evlərinə gedib-gəlmək üçün xüsusi icazələr almaları tələb edilir. Beyt İksada təxminən 10 nəfər iki gündür evinə qayıda bilmir. Bəzi sakinlərə keçid icazələrinin olmadığı bildirilib. Digərlərinin isə “təhlükəsizlik qadağası” səbəbindən kəndə buraxılmadığı qeyd olunur. Bölgədəki yaşayış məntəqələrinə giriş hərbi nəzarət məntəqələri vasitəsilə həyata keçirilir. Yeni tədbirlərin fələstinli icmaların təcridini və sakinlərin gündəlik çətinliklərini daha da artırdığı bildirilir.

ABŞ Senatındakı 45 demokrat senator Benyamin Netanyahuya məktub göndərib. Senatorlar İordan çayının qərb sahilində zorakılığın artmasından narahatlıqlarını bildiriblər. Məktubda israilli məskunlaşanların fələstinlilərə qarşı hücumlarının dayandırılması tələb olunub. Fələstinlilərin kütləvi həbslərinə də diqqət çəkilib. Senatorlar məscidlərə hücumlarla bağlı məlumatlardan narahat olduqlarını bildiriblər. 2022-ci ildən bəri öldürülən doqquz ABŞ vətəndaşının ölümü ilə bağlı araşdırmaların genişləndirilməsi tələb edilib. Məktubu Adam Şiff, Çak Şumer və Kori Buker hazırlayıblar. Bu addım ABŞ demokratları ilə İsrail hökuməti arasında fikir ayrılıqlarının artdığını göstərir.

Benyamin Netanyahu İordan çayının qərb sahilində İsrail yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsinin davam etdiriləcəyini bildirib. Açıqlama beynəlxalq etirazların artdığı bir dövrdə verilib. Netanyahu hökuməti son illərdə yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılmasını sürətləndirib. İsrailin Baş naziri 104 yaşayış məntəqəsinin yaradıldığını və qanuniləşdirildiyini bildirib. O, həmçinin 160 təsərrüfatın yaradıldığını açıqlayıb. Netanyahu bu göstəricilərin daha da artacağını deyib. Ötən həftə 1 200-dən çox yeni evin tikintisi ilə bağlı addım Avropada etirazla qarşılanıb. Yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi Fələstin dövlətinin yaradılması imkanları ilə bağlı narahatlıqları artırır.

İsrailin sağçı deputatı Tsvi Sukot İordan çayının qərb sahilində Fələstində həlak olanların xatirəsinə ucaldılmış memorialı dağıdıb. Hadisə İsrail daxilində həm hökumət, həm də müxalifət nümayəndələrinin sərt tənqidlərinə səbəb olub. Sukot Nablusun şimalındakı Madama kəndinə səfəri zamanı çəkiclə üzərində Fələstinlilərin adları yazılmış memorialı dağıdıb. Hadisənin İsrail hərbçilərinin iştirakı ilə baş verdiyi və görüntülərin sosial şəbəkələrdə yayıldığı bildirilib.

Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin Qələndiya Mərkəzinə basqınını pisləyib. Nazirlik əməkdaşların mərkəzdən məcburi çıxarılmasına etiraz edib. Fələstin tərəfi baş verənləri beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması adlandırıb. Bəyanatda BMT obyektlərinin toxunulmazlığının qorunmalı olduğu vurğulanıb. Nazirlik basqının fələstinli qaçqınlara göstərilən xidmətləri hədəfə aldığını bildirib. Söhbət yardım, təhsil, səhiyyə və müdafiə xidmətlərindən gedir. Fələstin İsrailin obyektin zorla ələ keçirilməsi nəticəsində hər hansı hüquqi haqq əldə etmədiyini bildirib. Beynəlxalq ictimaiyyət Qələndiya Mərkəzinin qorunması üçün dərhal tədbir görməyə çağırılıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım Agentliyi İsrailin Qələndiya Təlim Mərkəzinə basqınını pisləyib. Agentlik mərkəzin beynəlxalq hüquqla qorunan BMT obyekti olduğunu bildirib. Qurum onun obyektlərinin fəaliyyətinə müdaxilənin BMT-nin üzərinə düşən vəzifələrin yerinə yetirilməsinə mane olduğunu vurğulayıb. Bəyanat İsrail rəsmilərinin mərkəzin ələ keçirildiyini açıqlamasından sonra yayılıb. Qələndiya Təlim Mərkəzi İordan çayının qərb sahilində yaşayan fələstinli qaçqınlara xidmət göstərir. Agentlik BMT obyektlərinin icazəsiz daxilolmalardan qorunmasını tələb edib. Beynəlxalq ictimaiyyət Qələndiya Təlim Mərkəzinin toxunulmazlığını təmin etmək üçün dərhal hərəkətə keçməyə çağırılıb. Eyni çağırış işğal altındakı Şərqi Qüdsdə yerləşən digər BMT obyektlərinə də şamil edilib.