Netanyahunun ofisi əlavə edib: “Əgər Livan Silahlı Qüvvələri Hizbullahı silahsızlaşdırmaq üçün lazımi addımlar atarsa, İsrail də qarşılıqlı tədbirlər görəcək. Buraya ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi təhlükəsizlik mexanizmi ilə koordinasiyalı şəkildə İsrail hərbi varlığının mərhələli şəkildə azaldılması da daxildir”.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livan hökumətinin bu ayın əvvəlində 2025-ci ilin sonuna qədər Hizbullahı silahsızlaşdırmaq barədə qəbul etdiyi qərarı “tarixi addım” kimi dəyərləndirib. Xatırladaq ki, ötən ilin noyabrında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunan atəşkəslə başa çatan İsrail–Hizbullah müharibəsindən sonra Beyrut ABŞ-ın təzyiqi altında qalıb.

BMT Təhlükəsizlik Şurası bazar ertəsi Livanın cənubunda fəaliyyət göstərən BMT Sülhməramlı Missiyasının (UNIFIL) gələcək taleyi ilə bağlı səsvermə keçirəcək. ABŞ və İsrailin etirazlarına baxmayaraq, Fransa tərəfindən hazırlanmış layihəyə əsasən, missiyanın fəaliyyəti daha bir il uzadılacaq, eyni zamanda mərhələli şəkildə geri çəkilməyə hazırlıq görüləcək.

ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Tomas Barrak İsrailə səfər edərək ölkənin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüş keçirib. Bu barədə Axios portalı məlumat yayıb. “ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak İsrailə səfərə gəlib və Netanyahu ilə görüşərək ABŞ prezidenti Donald Trampın İsrailə Livana endirilən zərbələri məhdudlaşdırması ilə bağlı xahişini, həmçinin Suriya ilə aparılan danışıqları müzakirə edib” - deyə, məlumatda qeyd olunub.

Livan-Fələstin Dialoq Komitəsinin sədri səfir Ramiz Dəməşq yazılı açıqlamasında paytaxt Beyrutdakı Bürc əl-Bərəcinah Qaçqınlar Düşərgəsində silahların təhvil verilməsi prosesinin birinci mərhələsinin başladığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu addım dövlətin silah üzərində monopoliya qərarının icrası çərçivəsində həyata keçirilir. Dəməşq qeyd edib ki, proses qarşıdakı həftələrdə Bürc əl-Bərəcinah və digər düşərgələrdə də davam etdiriləcək. O, həmçinin silahların təhvilinin 21 may 2025-ci ildə Livan prezidenti Cozef Aun və Fələstin prezidenti Mahmud Abbas arasında keçirilən sammitdə qəbul olunmuş qərarların icrası ilə bağlı olduğunu vurğulayıb. Məlumata görə, geniş təhlükəsizlik tədbirlərinin görüldüyü proses çərçivəsində Livan ordusunun hərbi texnikası və əsgərləri düşərgəyə yerləşdirilib.

Bu gün Livan hakimiyyəti fələstinli qaçqın düşərgələrindəki silahların təhvil alınmasına başlayır. Bu addım təxminən üç ay əvvəl tərəflər arasında razılaşdırılmış planın birinci mərhələsinin icrası çərçivəsində, həm də Beyrutun silahların yalnız dövlətin nəzarətində cəmləşdirilməsi istiqamətindəki səylərinin bir hissəsi olaraq həyata keçirilir.

Livan mətbuatına açıqlamasında Abagnara UNIFIL-in “Livanın cənubunda sülh və sabitliyi möhkəmləndirmək” vəzifəsini daşıdığını bildirib. O, təşkilatın mandatının aydın olduğunu – bütün pozuntuları qeydə almaq və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin icrasını təmin etməkdən ibarət olduğunu vurğulayıb. Abagnara əlavə edib ki, UNIFIL-in əsas vəzifəsi Livan ordusunun cənubda hakimiyyətini gücləndirmək, təhlükəsizliyi təmin etmək və yerli əhalini qorumaqdır. O, bölgənin yerli hakimiyyət orqanlarına əməkdaşlığa görə təşəkkür edib. Digər tərəfdən, “İsrail Hayom” qəzetinin məlumatına görə, İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar ABŞ-a rəsmi məktub göndərərək, UNIFIL-in Livandakı missiyasının dayandırılmasını tələb edib. Saar iddia edib ki, UNIFIL “Hizbullahın Litani çayının cənubunda yerləşməsinin qarşısını almaqda uğursuz olub”.

İsrail ordusunun Livanın cənubunda müxtəlif bölgələrə həyata keçirdiyi hücumlarda azı 7 nəfər xəsarət alıb. Yaralılar yaxınlıqdakı xəstəxanalara yerləşdirilib. Livanın NNA agentliyinin məlumatına görə, İsrailə məxsus pilotsuz aparat Tir şəhərinin əl-Huş qəsəbəsində bir avtomobili hədəfə alıb. Hadisə nəticəsində əraziyə və bir yaşayış evinə ziyan dəyib. İsrail döyüş təyyarələri həmçinin Nəbatiyə vilayətinin Ənsar qəsəbəsinə hava zərbələri endirib. Naqoura və Əl-Zaraniyə bölgələri də hücumlara məruz qalıb. İsrail ordusu açıqlamasında zərbələrin Hizbullahın infrastrukturuna, silah anbarlarına və raket meydançalarına yönəldiyini bildirib.

Livanın baş naziri Navaf Salam İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun qondarma “Böyük İsrail” bəyanatlarını rədd edib və bu açıqlamaların ərəb ölkələrinin milli təhlükəsizliyinə birbaşa təhdid olduğunu bildirib. Əmmanda İordaniya kralı II Abdullah və hökumət rəsmiləri ilə görüşən Salam qeyd edib ki, Livan digər ərəb və islam ölkələri ilə birlikdə Netanyahunun “Böyük İsrail” planını qətiyyətlə rədd edir. Onun sözlərinə görə, İsrailin bəyanatları beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulmasıdır. Baş nazir həmçinin Qəzzada davam edən zorakılıqları, məcburi köçkün siyasətini və fələstinlilərə qarşı qətliamları pisləyərək, beynəlxalq ictimaiyyəti Fələstin xalqını qorumağa çağırıb. İordaniya kralı II Abdullah isə görüş zamanı Livanın təhlükəsizliyi və suverenliyinin qorunmasında dəstəyini ifadə edib, iqtisadi və siyasi əməkdaşlığın genişləndirilməsinin zəruriliyini vurğulayıb.

Barak dünən Beyrutda Livan prezidenti Cozef Aun ilə görüşündə atəşkəs razılaşmasının addım-addım həyata keçirildiyini qeyd edib. O, Livanın Hizbullahın tərksilahı ilə bağlı öhdəlik götürdüyünü, indi isə növbənin İsraildə olduğunu vurğulayıb. Səfirin sözlərinə görə, noyabrda əldə olunan razılaşma İsrail qoşunlarının Livandan tam çıxarılmasını nəzərdə tutsa da, hazırda beş sərhəd bölgəsində İsrail hərbçiləri qalmaqdadır. Jurnalistlərin geri çəkilmənin növbəti addım olub-olmayacağı ilə bağlı sualına isə Barak “məhz belədir” cavabını verib. O həmçinin Vaşinqtonun İsraillə təmaslarını davam etdirdiyini və yaxın həftələrdə prosesdə irəliləyiş ola biləcəyini qeyd edib.

Onların çoxu Hizbullah tərəfdarlarıdır; üzərlərində İran bayraqları və sarı rəmzlər daşıyaraq, “Şiə, Şiə, Şiə” şüarını üç dəfə təkrarlayaraq yürüşlər keçiriblər. Aksiyalar, hökumətin ayın sonuna qədər Hizbullahın silahlarının toplanmasına dair orduya tapşırıq verməsi qərarına etiraz olaraq təşkil edilib.

Hizbullahın Livanda və bölgədəki rolu uzun illər ərzində həm regional, həm də beynəlxalq siyasətin mərkəzində olub. Təşkilatın silahlı qüvvələrinin tərksilah olunması və siyasi inteqrasiyası məsələsi təkcə İsrailin deyil, həm də Livan hökumətinin prioritet hədəflərindən biridir.