#Livan

Livan Səhiyyə Nazirliyi martın 2-dən iyunun 13-dək İsrail hücumları nəticəsində 3 min 756 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Məlumata görə, 11 min 632 nəfər yaralanıb. Hücumların əsasən ölkənin cənub bölgələrində baş verdiyi bildirilir. Yaralıların bir hissəsinin vəziyyətinin ağır olduğu qeyd olunur. Xəstəxanalarda müalicə prosesi davam edir. Bölgədə humanitar vəziyyətin çətinləşdiyi vurğulanır. Rəsmi qurumlar vəziyyəti nəzarətdə saxladığını bildirir. Gərginliyin davam etdiyi qeyd olunur.

Beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə ekspert bildirib ki, ABŞ Livanı İran–ABŞ anlaşma memorandumundan ayırmağa çalışsa da, Tehran bu ölkənin hər hansı razılaşmaya daxil edilməsində israr edir. Onun sözlərinə görə, İran İsrailə qarşı cavab hücumları ilə həm Vaşinqtona, həm də Tel-Əvivə mesaj göndərib. İsrailin Livana qarşı əməliyyatları dayandırsa belə yenidən davam etdirə biləcəyi qeyd olunur. Bölgədə “təhlükəsizlik xətləri”nin genişləndiyi bildirilir. Qəzza, Suriya və Livanda oxşar vəziyyətin müşahidə olunduğu vurğulanır. Gərginliyin davam etdiyi və sabitliyin zəif olduğu qeyd edilir. Vəziyyətin daha da mürəkkəbləşə biləcəyi bildirilir. Ekspertlər prosesin diqqətlə izlənilməsini tövsiyə edir.

İsrail ordusu son 24 saat ərzində Livanın cənubunda 70-dən çox hədəfi vurduğunu açıqlayıb. Hücumlar zamanı “Hizbullah”a məxsus mövqelərin sıradan çıxarıldığı iddia olunur. Bir neçə döyüşçünün öldürüldüyü, raket buraxılış qurğularının məhv edildiyi bildirilir. Son hücumlarda azı beş nəfər həlak olub, bir livanlı hərbçi yaralanıb. Bölgədə hərbi gərginliyin davam etdiyi qeyd edilir. Əməliyyatların geniş miqyas aldığı vurğulanır. Vəziyyətin nəzarət altında olduğu bildirilir. Rəsmi açıqlamalar araşdırılır.

İsrail ordusu Livanın cənubunda “şübhəli hava hədəfi”nin aşkar edilərək yerə düşdüyünü açıqlayıb. Hadisənin İsrail qüvvələrinin nəzarət etdiyi əraziyə yaxın bölgədə baş verdiyi bildirilir. İnsidentdə insan itkisi qeydə alınmayıb. Hadisədən əvvəl İsrailin şimalında hava təhlükəsi siqnalı aktivləşdirilib. Ordunun məlumatına görə, “düşmən təyyarəsi” ehtimalı ilə xəbərdarlıq edilib. Bölgədə təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirildiyi qeyd olunur. Gərginliyin davam etdiyi bildirilir. Vəziyyət izlənilir.

Livan ərazisində hərbi əməliyyatların davam etdiyi, eyni zamanda genişmiqyaslı köçürülmə əmrlərinin verildiyi bildirilir. Nəbatiyyə və Cəzzin bölgələrində 20-dən çox kənd və şəhər boşaldılma siyahısına salınıb. Sidon bölgəsinin bəzi hissələri üçün də yeni köçürülmə göstərişləri verilib. “Sarı xətt”dən şimalda yerləşən ərazilərdə gərginliyin artdığı qeyd olunur. Gün ərzində Livanın cənubunda hava hücumları həyata keçirilib. Müşahidəçilər vəziyyəti sülh yox, genişlənən münaqişə kimi qiymətləndirir. İran–ABŞ razılaşması ilə bağlı müzakirələrin fonunda risklərin artdığı bildirilir. Bölgədə vəziyyət “təhlükə anı” kimi xarakterizə olunur.

İsrail ordusunun Livanın cənubundakı Sur bölgəsində bir neçə kəndə hava zərbələri endirdiyi bildirilir. Hücumlar Qana, Bazuriyyə və Rəşkananiyyə kəndlərini əhatə edib. Nəbatiyyə əl-Fövqa qəsəbəsində də yeni hücum qeydə alınıb. Bint Cəbil bölgəsində yerləşən Xirbət Selm kəndi artilleriya atəşinə tutulub. Bölgədə partlayışlar və dağıntılar barədə məlumat verilir. Yerli mənbələr vəziyyətin gərgin olduğunu bildirir. Hücumların davam etdiyi qeyd olunur. Mülki əhali arasında narahatlıq artır.

İranın “Diplo Ev” beyin mərkəzinin direktoru bildirib ki, müharibə şəraitində Tehran daxilində təhlükəsizlik vəziyyəti danışıqlar prosesinə təsir edir. Onun sözlərinə görə, danışıqlar aparan tərəflərlə ali rəhbərlik arasında əlaqə gecikə bilər. Hazırda yekun sənədin təsdiqi ilə bağlı dəqiq məlumat yoxdur. Ekspert İsrailin Livanın cənubundakı hərəkətlərinin sülh prosesinə risk yaratdığını bildirib. Bölgədə gərginliyin davam etdiyi qeyd olunur. İsrailin yenidən hücum ehtimalı istisna edilmir. Sülh prosesinin nəticələrinin qeyri-müəyyən olduğu vurğulanır. Vəziyyətin diqqətlə izlənildiyi bildirilir.

İsrail Livanın cənubunda bir neçə kənd üçün yeni köçürülmə əmrləri verib. Sakinlərə əraziləri tərk edərək Zahrani çayının şimalına keçmək tapşırılıb. Bir neçə kənd bu qərardan təsirlənib. Ordunun açıqlamasında təhlükəsizlik səbəbləri göstərilib. Bölgədə hərbi vəziyyətin davam etdiyi bildirilir. Əvvəllər də oxşar əmrlər verilib. Vəziyyətin gərgin olaraq qaldığı qeyd olunur. Sakinlərin təhlükəsizliyi əsas narahatlıq kimi göstərilir.

İsrail ordusu Livanda 10-dan çox Hizbullah komandirinin öldürüldüyünü açıqlayıb. Onlardan biri Hac Salama olub. Hac Salama Bint Cabil vilayətində Nəsər bölməsinin komandiri idi. Hücumlar son həftələrdə həyata keçirilib. İsrail həm yerüstü, həm də hava hücumları edib. Mart ayından bəri 3,000-dən çox insan həlak olub. Bu hücumlar ölkədə gərginliyi artırıb. Hizbullahın strateji komandirləri hədəf alınıb.

İsrailin müdafiə naziri Livan, Suriya və Qəzzadan çəkilməyəcəklərini açıqlayıb. ABŞ ilə razılaşma istiqamətində İran məsələsi nəzərə alınır. İsrail müstəqil hərəkət qabiliyyətini qoruyacaq. ABŞ və İsrail İranın imkanlarına böyük zərbə endirib. Müdafiə naziri ordunun sərhədləri və vətəndaşları qoruyacağını vurğulayıb. Müdafiə sahələri Hermon dağından, Livan dağlarından və Səməriya torpaqlarından başlayır. Qəzzanın əksər hissəsi də müdafiə altındadır. İsrailin təhlükəsizlik doktrinası aydın və nəticəyönümlüdür.

İran ABŞ ilə son danışıqlar barədə açıqlama verib. Memorandumun imzalanması halında ABŞ İsraili Livandakı müharibəni sona çatdırmağa məcbur edəcək. Tehran dondurulmuş aktivlərinin buraxılması üçün konkret zəmanətlər əldə edib. Aktivlərin buraxılması üçün aydın mexanizm müəyyən edilib. Memorandumun məqsədi bütün cəbhələrdə müharibəni sona çatdırmaqdır. Hazırkı mətn atəşkəsin uzadılmasını deyil, müharibənin tam bitməsini nəzərdə tutur. Bu addım regionda sabitliyi gücləndirir. Memorandum həm də iqtisadi və diplomatik təhlükəsizliyi təmin edir.

BMT Baş katibi Antonio Quterreş Livan-İsrail sərhədində artan gərginliklə bağlı xəbərdarlıq edib. Mart ayından bəri vəziyyət ciddi şəkildə pisləşib. İsrail Livan ərazisində əməliyyatları artırıb. Hizbullah İsrail ərazisinə atəş açıb. Quterreş bütün tərəfləri diplomatik həll yoluna çağırıb. O bildirib ki, siyasi həll Livanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam qoruyacaq. Silah nəzarəti məsələsində Quterres Livan hökumətinin monopoliyasını dəstəkləyir. Təhlükəsizlik və qanunsuz silahların qarşısının alınması vacibdir.