İyirmi beş il əvvəl Nyu-York və Vaşinqtondakı 11 sentyabr hücumlarından bir neçə həftə sonra ABŞ Əfqanıstana daxil olaraq "Taliban" rejimini devirdi və "əl-Qaidə"ni təqib etməyə başladı. Daha sonra hərəkatın yenidən hakimiyyətə qayıtmasının qarşısını almaq üçün dövlət, sistem və ordu quruculuğuna 20 il sərf etdi. Lakin 15 avqust 2021-ci ildə "Taliban" yenidən Kabilə qayıtdı, Vaşinqtonun dəstəklədiyi idarəçilik çökdü, prezident Əşrəf Qəni ölkədən qaçdı və amerikalılar ABŞ üçün böyük bir hərbi-siyasi məğlubiyyətin rəmzinə çevrilən kadrlarla ölkəni tərk etdilər.

2021-ci ilin avqustunda əvvəlki hökumətin süqutundan bəri müxtəlif adlar və bayraqlar altında fəaliyyət göstərən qurumlar meydana çıxıb. Onlar bir sıra vilayətlərdə hücumların məsuliyyətini üzərlərinə götürür, son aylarda isə rəqəmsal məkanda təbliğatlarını nəzərəçarpacaq dərəcədə artırırlar. Bu vəziyyət fonunda əsas sual yaranır: cəbhələrin sayının çoxalması silahlı müxalifətin real güclənməsidir, yoxsa onun parçalanmasının və liderlər arasındakı ziddiyyətlərin göstəricisidir?

Əfqanıstan Taliban hökuməti ABŞ vətəndaşı Dennis Coyle-un azad edilməsi qərarına gəlib. Açıqlamada qeyd olunub ki, “Xarici işlər naziri, həbs olunanın ailəsindən gələn məktubdan sonra Ali Məhkəmənin həbs müddətinin kifayət qədər olduğu qənaətinə gəldiyini və onun azad olunmasına qərar verildiyini bildirib.”

Tacikistan-Əfqanıstan sərhədində silahlı terror qrupunun dövlət sərhədini pozmaq cəhdinin qarşısı alınıb. Hadisə nəticəsində üç terrorçu zərərsizləşdirilib, iki tacik sərhədçisi həlak olub. Tacikistan Respublikasının Dövlət Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin Sərhəd Qoşunlarının Mətbuat Mərkəzinin yaydığı məlumata görə, hadisə 23 dekabr 2025-ci il tarixində saat 23:30 radələrində Şəmsiddin Şohin rayonunun Kavok ərazisində, “Bağ” adlı 5 saylı sərhəd zastavasının mühafizə zonasında baş verib.

İran gələn həftə Pakistan ilə Əfqanıstanın Taliban hökuməti arasında növbəti vasitəçilik görüşünə ev sahibliyi etməyə hazırlaşır. Tehrandakı görüşü fərqləndirən əsas məqam regional güclər Çin və Rusiyanın iştirakının gözlənilməsidir. Bu, Pakistan–Əfqanıstan xəttində artan gərginliyin daha geniş regional stabilliyə təhdid kimi qiymətləndirildiyini göstərir.

Əfqanıstan rəsmiləri Spin Boldak rayonunda Pakistan qüvvələri ilə baş verən ağır atışma nəticəsində 4 mülki şəxsin öldüyünü açıqlayıb. Əfqanıstan Taliblərinin sözçüsü Zəbihullah Mücahid sosial şəbəkədə bildirib ki, Pakistan qüvvələri Spin Boldak istiqamətində hücuma keçib və buna cavab olaraq əfqan qüvvələri atəş açıb.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi, Əfqanıstanla sərhəddə son günlərdə artan gərginliyin ardından 48 saatlik müvəqqəti atəşkəs elan edib. Pakistan Ordusunun İctimai Əlaqələr İdarəsinin (ISPR) məlumatına görə, Əfqan qüvvələrinin Hayber Paxtunxva ərazisindəki sərhəd postlarına hücumuna cavab olaraq altı tank məhv edilib və 25–30 nəfərin öldüyü ehtimal olunur.

Pakistanla Əfqanıstan arasında sərhəddə baş verən silahlı toqquşmalar regionda sabitliyi təhlükə altına salıb. Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyi bildirib ki, şənbə günü Pakistan təhlükəsizlik qüvvələrinə qarşı “Dürand xətti boyunca uğurlu hərbi əməliyyat” həyata keçirilib. Qurumun sözçüsü Ənəyətullah Xavarəzmi qeyd edib ki, əməliyyat “Pakistan ordusunun hava zərbələrinə cavab olaraq” keçirilib və gecəyarısı başa çatıb, lakin “əgər Əfqanıstan ərazisi yenidən pozularsa, silahlı qüvvələr qətiyyətlə cavab verəcək”.

2014-cü il oktyabrın 10-da 17 yaşlı fəal Malala Yusufzay Nobel Sülh Mükafatına layiq görülüb.

2001-ci ilin 7 oktyabrında ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya qüvvələri Talibanın nəzarətində olan Əfqanıstana hücum əməliyyatına başladı. ABŞ və Böyük Britaniya qüvvələrinin intensiv hava bombardmanı ilə başlanan əməliyyata Fransa, Almaniya, Avstraliya və Kanada kimi ölkələr logistik dəstək göstərdi. Daha sonra Talibana qarşı mübarizə aparan Şimal İttifaqının döyüşçüləri də əməliyyata qoşuldu. Əfqanıstanın işğalı ABŞ-ın “terrora qarşı müharibə” adlandırdığı kampaniyanın ilk mərhələsi idi və 2001-ci il sentyabrın 11-də Nyu-York və Vaşinqtonda törədilmiş terror hücumlarına cavab kimi həyata keçirilirdi. Bu münaqişə 20 ilə yaxın davam etdi və ABŞ tarixinin ən uzunmüddətli müharibəsinə çevrildi.

İran, Çin, Pakistan və Rusiya xarici işlər nazirləri BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda Əfqanıstan mövzusunda dördtərəfli görüş keçirib və birgə bəyanat qəbul ediblər. Rusiyanın təşəbbüsü ilə keçirilən toplantıda nazirlər Əfqanıstandakı son vəziyyəti müzakirə edərək, ölkənin müstəqil, vahid və sabit dövlət olaraq qalmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Baqram bazası Əfqanıstanda yerləşən ən böyük hava bazası olub və 2001-ci ilin 11 sentyabr hücumlarından sonra ABŞ-ın Taliban əleyhinə apardığı müharibənin əsas dayaqlarından biri sayılıb.