#Osmanlı dövləti tarixi

1876 Osmanlı Konstitusiyası (Kanun-i Esasi) 23 dekabr 1876-cı ildə qəbul edildi və Osmanlı imperiyasını ilk dəfə konstitusiyalı monarxiya idarəetməsinə keçirdi. Konstitusiyanın hazırlanmasında Gənc Osmanlılar hərəkatının böyük rolu olmuşdu. Taxta yeni çıxan II Əbdülhəmid həm daxili islahat çağırışlarını, həm də xarici təzyiqləri nəzərə alaraq sənədin qəbuluna razılıq verdi. Konstitusiya ilə iki palatalı parlament yaradıldı: xalq tərəfindən seçilən Məclis-i Mebusan və sultan tərəfindən təyin olunan Məclis-i Ayan. Sultanın geniş səlahiyyətləri isə saxlanıldı. Sənəd bərabərlik, şəxsi toxunulmazlıq, mülkiyyət və məhdud mətbuat azadlığı kimi hüquqları tanıyırdı. Rəsmi din İslam olaraq təsdiqlənmişdi.

Osmanlı dövründə əsir ticarəti dövlət nəzarətinə baxmayaraq, uzun müddət ciddi əxlaqi və ictimai problemlərlə müşayiət olunub. Rəsmi qadağalar və fərmanlara rəğmən, xüsusilə İstanbulda fəaliyyət göstərən əsir bazarları və tellallar cəmiyyət üçün təhlükəli sayılan pozuntulara yol açıb. Tarixi mənbələrə görə, Osmanlı dövləti beynəlxalq müqavilələrlə əsirliyi rəsmən tanıyana qədər İstanbulun əsas əsir bazarı Nuruosmaniyə məscidi ətrafında fəaliyyət göstərib. XVIII əsrin ikinci yarısında inşa edilən məscid belə bu ticarət mərkəzinin yaxınlığında yerləşib.

Osmanlı Sultanı II Mehmed Fateh ömrünün son illərində həm İtaliya, həm də Rodos istiqamətinə iki ayrı hərbi yürüş göndərmişdi. Bu yürüşlərdən Rodos ekspedisiyası uğursuzluqla nəticələnmiş, digər ordu isə Otranto qalasını ələ keçirərək İtaliyanın fəthi üçün mühüm bir körpübaşı yaratmışdı.

Tarixi araşdırmalar göstərir ki, Sultan II Mehmet (Fatih) Osmanlı tarixinin ən böyük sərkərdələrindən biri hesab olunsa da, onun qazandığı zəfərlər asan əldə edilməyib. Fatih sadəcə zəif və kiçik hökmdarlarla deyil, Balkanlar və Cənub-Şərqi Avropanın ən güclü liderləri ilə mübarizə aparıb.

Dünya və Türk hərb tarixində xüsusi yeri olan, dünyanın ilk qaradərili döyüş pilotu və Türkiyənin “Qara Qartal” ləqəbli məşhur polkovniki Əhməd Çelikten 1883-cü ildə İzmir şəhərində afro-türk ailəsində dünyaya gəlib. Atasını erkən yaşda itirən Əhməd, gənclik illərində hərbi təhsil almağa qərar verib və 1908-ci ildə leytenant rütbəsi ilə xidmətə başlayaraq Osmanlı ordusuna qatılıb.

Kiprdə 3 türk kəndinə hücum edərək zəbt edən yunan terrorçuları 28 türkü öldürüb, 200-dən çox türk isə itkin düşüb. Nazirlər Şurası növbədənkənar iclas keçirərək Baş Qərargah rəisi və qüvvələr komandirləri ilə bağlı vəziyyəti dəyərləndirib.

Fatihin babası Yıldırım Bəyazid dövründə Şərqi və Orta Anadoluda aparılan fəthlər, Şərqdən Teymur təhlükəsini Osmanlıların üzərinə çəkmişdi. Osmanlıların həmin bölgələri ikinci dəfə fəth etmələri isə Şərqdən yenə təhlükəli bir düşməni Anadoluya dəvət etdi. Şərqi Anadolu və İranı hakimiyyəti altında saxlayan Ağqoyunlu türkmən bəyi Uzun Həsən, dağıdılan Anadolu bəyliklərinin təhriki ilə Fatihə qarşı hərəkətə keçdi.