#Suriya

Suriyanın mərkəzində yerləşən Homs vilayətində, Əli Talib məscidində cümə namazı zamanı baş verən partlayış nəticəsində ilkin məlumata görə 5 nəfər ölüb, 9 nəfər yaralanıb. Suriya Ərəb Xəbər Agentliyi (SANA) Homsdakı Əli Talib məscidində partlayış baş verdiyini bildirib. Yerli mənbələrin verdiyi məlumata əsasən, partlayış nəticəsində ilkin olaraq 5 nəfər həyatını itirib, 9 nəfər isə müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Hadisə ilə bağlı istintaqa başlanılıb. Partlayışın terror aktı ola biləcəyi ehtimalı araşdırılır.

Dəməşqdə Suriya təhlükəsizlik qüvvələri ilə ABŞ-ın başçılıq etdiyi beynəlxalq antiterror koalisiyasının birgə keçirdiyi əməliyyat nəticəsində terror təşkilatı İŞİD-in sözdə Dəməşq üzrə məsul şəxsi və onun bir neçə köməkçisi saxlanılıb.Suriyanın rəsmi dövlət televiziyası El-İhbariyye Daxili İşlər Nazirliyindəki mənbəyə istinadən bildirib ki, əməliyyat koalisiya qüvvələri və ölkənin daxili təhlükəsizlik bölmələrinin koordinasiyası ilə həyata keçirilib.

Səudiyyə Ərəbistanının 2025-ci ildə həyata keçirdiyi xarici siyasət ölkənin regional və beynəlxalq proseslərdə iştirakını, eləcə də müxtəlif sahələr üzrə əməkdaşlıq mexanizmlərini əhatə edib. Riyadın bu dövrdə əsas diqqət yetirdiyi məsələlər arasında Qəzza zolağındakı müharibə ilə bağlı diplomatik təşəbbüslər, məcburi köçürmələrə qarşı mövqe, iki dövlətli həll konsepsiyası, Fələstin dövlətinin yaradılmasına dair çağırışlar, Suriya üzrə humanitar və siyasi addımlar, həmçinin regional təhlükəsizlik, o cümlədən Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) çərçivəsində təhlükəsizlik məsələləri yer alıb. Eyni zamanda ABŞ və digər beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq da davam etdirilib.

İsrailin xarici işlər naziri Katz nə Qəzza zolağından, nə də Suriyadan geri çəkiləcəklərini bildirib. Yaxın Şərqdəki demək olar ki, bütün gərginliklərin tərəfi olan İsrail bölgədəki zorakı siyasətindən imtina etməyəcəyinə dair siqnallar verir. Xarici işlər naziri İsrael Katz işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində 1200 yeni yaşayış məntəqəsinin inşasını nəzərdə tutan razılaşmanın imzalanma mərasimində çıxış edərək, Qəzza və Suriyadan çəkilməyəcəklərini deyib.

Siyasətdə emosiyalara yer yoxdur, daimi dostluqlar mövcud deyil, əbədi müttəfiqlər isə ümumiyyətlə yoxdur. Xarici bir gücə sabit dayaq kimi bel bağlayan şəxs, əslində, bir illüziyaya ümid edir. Yaxın və uzaq tarix bizə dəyişməz bir dərs verir: dövlətlər yalnız öz maraqlarına uyğun hərəkət edirlər. Maraqlar dəyişən kimi hər şey tərəddüdsüz və heç bir mənəvi öhdəlik tanımadan dəyişir.

ABŞ-ın, xüsusilə də “Sezar Qanunu” çərçivəsində tətbiq etdiyi sanksiyaların Suriyaya qarşı ləğv edildiyi anda ölkə sanki dağıntı və beynəlxalq təcridlə yüklənmiş keçmişlə, hələ konturları tam müəyyənləşməsə də artıq təsəvvür edilə bilən bir gələcək arasında tarixi bir yol ayrıcında dayandı. On ildən artıq davam edən müharibə, iqtisadi çöküş və sosial parçalanmadan sonra Suriyanın yenidən qurulması üçün dar, lakin real bir imkan pəncərəsi açılır. Bu proses təkcə mühəndislik və maliyyə layihəsi deyil, eyni zamanda siyasi, təhlükəsizlik və regional ölçüləri olan son dərəcə mürəkkəb bir transformasiyadır. Burada ümidverici fürsətlərlə yanaşı, yanlış idarəetmə halında bütün prosesi mənasızlaşdıra biləcək real təhdidlər də mövcuddur.

Terror təşkilatı SDG (PKK/PYD) tarix səhnəsindən silinəcək və Suriya torpaqları yenidən birləşəcək. Terrorçu qruplar yox olacaq, çünki Suriya xalqının səbr kasası artıq dolub. Bu gün Hələb şəhərində, xüsusilə Şeyx Məqsud və Əl-Əşrəfiyyə məhəllələrində qurulmuş terrorçu “dövlətcik”in sonu yaxınlaşır. PKK/PYD və ona bağlı silahlı qruplar Hələbdə dinc əhaliyə qarşı raket və avtomatik silahlarla hücumlara başlayıb, qadın və uşaq ayırmadan insanları qorxu içində küçələrə axmağa məcbur edib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan və Suriyanın xarici işlər naziri Esad Hasan Şeybani Dəməşqdə görüşərək Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) ilə inteqrasiya və Şimal-Şərq bölgəsindəki vəziyyəti müzakirə edib. Nazir Fidan bildirib ki, SDQ Dəməşq ilə aparılan inteqrasiya danışıqlarında irəliləyişə maraq göstərmir. O vurğulayıb ki, SDQ-nin bəzi fəaliyyətlərini İsrail ilə koordinasiya şəraitində həyata keçirməsi, Dəməşq ilə aparılan danışıqlarda ciddi əngəl yaradır. Suriya xarici işlər naziri Şeybani isə qeyd edib ki, Şimal-şərqin inteqrasiyası məsələsində SDQ-dən heç bir iradə görünmür. O əlavə edib ki, Cezire bölgəsinə daha çox diqqət yetiriləcək və Suriya dövləti həmin ərazidə mövcud olacaq.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan, milli müdafiə naziri Yaşar Güler və Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) rəhbəri İbrahim Kalın rəsmi təmaslar üçün Suriyanın paytaxtı Dəməşqə səfər edib. Məlumata görə, Türkiyə nümayəndə heyəti Dəməşqdə Suriya Prezidenti Şara və digər yüksək vəzifəli suriyalı rəsmilərlə görüşlər keçirəcək. Səfər çərçivəsində Türkiyə–Suriya münasibətlərinin son bir il ərzindəki inkişafı siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik aspektləri ilə hərtərəfli şəkildə qiymətləndiriləcək.

Türkiyənin Milli Müdafiə Naziri Yaşar Gülər, Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDQ) Suriya ordusuna inteqrasiya olmayı qəbul etməməsi halında, Türkiyənin lazım olan addımları heç kimə soruşmadan atacağını açıqlayıb. Türkiyədə davam edən “Terrorsuz Türkiyə” prosesinin Suriya aspektlərinə dair danışan Nazir, 10 martda Dəməşq ilə SDQ arasında imzalanan razılaşmaya da diqqət çəkib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) Suriyada İŞİD terror qruplaşmasına qarşı həyata keçirilən “Hawkeye” (Şahin Gözü) əməliyyatı çərçivəsində 70-dən çox hədəfin vurulduğunu açıqlayıb. Əməliyyat dekabrın 13-də Suriyanın Palmira (Tədmur) bölgəsində İŞİD tərəfindən həyata keçirilən və 2-si ABŞ hərbçisi olmaqla 3 ABŞ vətəndaşının həlak olduğu hücuma cavab olaraq icra edilib. Bildirilib ki, əməliyyat ABŞ Prezidenti Donald Trampın göstərişi ilə başladılıb.