Son qırx il ərzində silahlı qruplaşmalar (milislər) Yaxın Şərq siyasətinin ən bariz xüsusiyyətlərindən birinə çevrilmişdi. Bu qruplaşmalar müxtəlif adlar altında özlərini dövlətin "müvəqqəti alternativi" kimi təqdim edir, dövlətin aciz qaldığı vəzifələri icra etmək iddiası ilə onun yerini tutmağa çalışırdılar. Uzun müddət bu qruplaşmalar öz fəaliyyətlərini "xalqın dəstəyi", "daxili legitimlik" və "dövlətin zəifliyi" ilə əsaslandırsalar da, daxili, regional və beynəlxalq mühitdə toplanan köklü dəyişikliklər bu məntiqi ifşa etdi. Artıq bu milislərin xarici güclərin məhsulu olduğu, legitimliklərini kənar dəstəkdən aldıqları və sadəcə xarici layihələrin "əlaltısı" və ya "taktiki kartı" olduğu gizlədilə bilməz hala gəlib.

Suriya hökuməti ilə SDQ arasında elan edilən atəşkəsin müddətinin uzadılması ilə bağlı razılaşma əldə olunduğu bildirilir. Məlumata əsasən, atəşkəsin uzadılması qərarı bölgədə təhlükəsizlik və humanitar məsələlərlə bağlı proseslərin daha nəzarətli şəkildə aparılması məqsədi daşıyır. Xüsusilə, İŞİD üzvlərinin saxlanıldığı düşərgə və həbsxanalardan İraqa köçürülməsi prosesinin təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilməsi bu qərarın əsas səbəblərindən biri kimi göstərilir.

ABŞ-ın Suriyadakı kürd silahlı qüvvələrinə verdiyi dəstəkdən imtina etməsi dəyişən hərbi-operativ şəraitin situativ nəticəsidirmi, yoxsa biz daha dərin strateji transformasiyanın şahidi oluruq - yəni Vaşinqtonun münaqişələri vasitəçi (proksi) modellə idarəetmədən imtina edib, Yaxın Şərqdə dövlət iyerarxiyasını bərpa etməyə, qeyri-rəsmi güc mərkəzlərini ləğv etməyə yönəlməsi?

Türkiyənin təhlükəsizlik mənbələri Suriyanın şimalındakı hərbi və diplomatik dəyişiklikləri təhlil edərək terror təşkilatı PKK-nın Suriya qolu olan SDQ-nin tamamilə zəiflədiyini bəyan edib. təhlükəsizlik qaynaqları SDQ-nin nəzarət etdiyi ərazilərin böyük hissəsini itirdiyini və artıq beynəlxalq diplomatiyada korumasız qaldığını vurğulayıb. Məlumata görə terror təşkilatı El-Hol düşərgəsindən geri çəkilib və Həsəkəni İraqa bağlayan strateji Yarubiyə sərhəd keçid məntəqəsi Suriya ordusunun nəzarətinə keçib. Bu inkişaf SDQ ilə İraqdakı Qəndil kadrları arasındakı logistik və strateji bağı tamamilə qırıb. Eyni zamanda Karakozak körpüsü ətrafı və Süleyman Şah türbəsinin yerləşdiyi bölgə də terrorçulardan təmizlənib.

Suriya prezidenti Əhməd əş-Şəraa, İraq Baş naziri Məhəmməd Sudani və Kürdüstan Demokrat Partiyasının (KDP) lideri Məsud Barzani ilə telefon danışığı aparıb. Suriya Prezident Administrasiyasının yaydığı məlumata görə, Əhməd əş-Şəraa ilə Məsud Barzani arasında keçirilən telefon danışığında Suriyadakı son siyasi və təhlükəsizlik prosesləri, sabitliyin təmin edilməsi və kürdlərin hüquqlarının qorunması müzakirə edilib.

Suriya Prezidenti Əhməd Əş-Şəraa bu həftə keçiriləcək Davos Dünya İqtisadi Forumu illik toplantısında iştirak planlarını ləğv edib, forumun yüksək səviyyəli nümayəndəsi bunu təsdiqləyib. Onun iştirakı Suriyalı dövlət başçısının forumda ilk dəfə iştirak etməsi olacaqdı. İştirakçılar bu qərardan məyus olduqlarını bildiriblər, çünki Əş-Şəraa Suriya iqtisadiyyatında aparılan islahatlar və investisiya imkanları barədə danışa bilərdi. Lakin ölkədəki mövcud problemlər, o cümlədən Hələb, Rəqqa və Həsəkə bölgələrində Suriya Demokratik Qüvvələrinə qarşı hərbi əməliyyatların intensivləşməsi bu qərara təsir göstərmiş ola bilər.

Suriyanın şimal-şərqində yerləşən Həsəkə vilayətindəki ermənilərin sosial şəbəkələrdə yayılan video ilə diqqət çəkib. Video görüntülərdə özlərini “SDG ilə birgə Suriuya ordusuna qarşı vuruşacağıq” deyə təqdim edən qrup, regional təhlükəsizlik gündəmini yenidən ön plana çıxarıb. Yayımlanan görüntülərdə qrupun üzvləri müxtəlif silahlı fəaliyyətlərdə iştirak etdiklərini iddia edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla keçirdiyi telefon danışığını yüksək qiymətləndirib. Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumuna qatılmaq üçün Ağ Evdən ayrılarkən mətbuatın suallarını cavablandıran Tramp, görüşün "çox yaxşı keçdiyini" bildirib.

Ortaq Tarix və Vahid Kimlik Suriyada ərəblər və kürdlər arasındakı inteqrasiya köklü və dərindir. Bu, 1260-cı ildə monqollara qarşı qazanılan Eyn Calut zəfərində olduğu kimi, eyni məqsəd uğrunda birləşən xalqların tarixidir. Bu tarix elə bir toxumadır ki, orada ərəbi digərindən ayırmaq qeyri-mümkündür. Suriya və İraq torpaqlarında 15-dən çox sivilizasiya yaşamış və bu gün mövcud olan sarsılmaz milli birliyi formalaşdırmışdır.

Dəməşq rəhbərliyi ilə YPG terror təşkilatı arasında əldə olunmuş "Atəşkəs və Tam İnteqrasiya Sazişi" çərçivəsində Suriya ordusunun Fərat çayının şərqinə doğru irəliləməsi nəticəsində yaranan hərbi gərginlik səngiyib. Ötən gün Hasekə vilayəti ətrafında və Ayn əl-Ərabın cənub hissələrində intensivləşən qarşıdurmaların bu gün səhərə yaxın dayandığı bildirilir. Hazırda Suriya ordusunun bölmələri Hasekə şəhərinin girişi də daxil olmaqla cəmi dörd strateji nöqtədə mövqe tutub. Eyni zamanda hərbi birliklər Ayn əl-Ərabın cənubundakı Sırrin qəsəbəsinin girişindəki müdafiə xəttində qərarlaşıblar.

MHP sədri Devlet Bahçeli partiyasının TBMM-dəki qrup toplantısında çıxış edərək Suriyadakı son hadisələr və daxili təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı mühüm bəyanatlar verib. Bahçeli Dəməşq və Ankara arasındakı təhlükəsizlik əlaqəsinin strateji əhəmiyyətini vurğulayaraq Suriya xalqının birliyinin Türkiyə üçün vacib olduğunu bildirib. MHP lideri Suriyada baş verən son siyasi və hərbi dəyişikliklərin həm bölgə ölkələri, həm də Türkiyə üçün son dərəcə əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. "Dəməşqin təhlükəsizliyi Ankaranın təhlükəsizliyidir. Suriya xalqının səadəti, rifahı və birliyi Türk milləti ilə birdir və eynidir" deyən Bahçeli regiondakı sabitliyin birbaşa Türkiyənin milli maraqlarına təsir etdiyini vurğulayıb.

Səudiyyə Ərəbistanı Suriya hökuməti ilə Suriya Demokratik Qüvvələri (SDQ) arasında əldə olunmuş tarixi razılaşmanı dəstəklədiyini bəyan edib. Krallığın Xarici İşlər Nazirliyi bazar ertəsi yaydığı bəyanatda Dəməşq ilə SDQ arasında əldə olunan 14 bəndlik sazişi müsbət addım kimi qiymətləndirib. Razılaşmaya əsasən, bütün SDQ qüvvələri Suriyanın Müdafiə və Daxili İşlər nazirliklərinin tərkibinə daxil ediləcək. Həmçinin kürd birləşmələrinin Fərat çayının şərqinə çəkilməsi və Deyr əz-Zor ilə Rəqqa vilayətlərinin idarəetməsinin dərhal mərkəzi hökumətə təhvil verilməsi nəzərdə tutulur. Sənədə görə, Suriya dövləti bölgədəki bütün sərhəd keçid məntəqələri, neft və qaz yataqları üzərində nəzarəti tam bərpa edəcək.