İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İranın Xarici İşlər nazirinin müavini Kazim Qəribabadi Əfqanıstana səfər edərək iki ölkə arasındakı münasibətlərin gündəliyində olan bir sıra məsələləri, o cümlədən sərhəd təhlükəsizliyini müzakirə edib. Bəqai bu açıqlamanı Tehranda keçirdiyi həftəlik mətbuat konfransında verib. O qeyd edib ki, Qəribabadinin səfəri sərhəd təhlükəsizliyi, su hüquqları, həmçinin hüquqi və məhkəmə əməkdaşlığı kimi mövzuların müzakirəsinə həsr olunub. Bu üç məsələ müvafiq Əfqan rəsmiləri ilə görüşlərdə xüsusi diqqətə alınıb.
#Əfqanıstan
Dördüncü İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (ECO) Daxili İşlər Nazirlərinin iclası İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın iştirakı ilə Tehranda öz işinə başlayıb. Tədbir 15 illik fasilədən sonra Tehrandakı Sammit Konfrans Mərkəzində keçirilir. Görüş, İran hökumətinin qonşu ölkələrlə əməkdaşlığı genişləndirmək və regional əlaqələri möhkəmləndirmək siyasəti çərçivəsində təşkil olunub.
Əfqanıstan mətbuatının məlumatına görə, Pakistanla sərhəddə baş verən toqquşmalardan sonra elan edilən atəşkəsin təfərrüatlarını müzakirə etmək üçün İstanbulda keçirilən görüşdə tərəflər bir çox məsələdə razılığa gəlib, digər məsələlər üzrə danışıqların davam edəcəyi bildirilib. Əfqanıstanın paytaxtı Kabildə yerləşən Tolo News telekanalının verdiyi xəbərə əsasən, ABŞ-ın X sosial media platformasında yayımlanan məlumata görə, adları açıqlanmayan mənbələr danışıqların gedişatı barədə məlumat paylaşıb.
Qətər Xarici İşlər Nazirliyi bazar günü bəyan edib ki, Pakistan və Əfqanıstan arasında Dohada keçirilən danışıqlar zamanı “dərhal atəşkəs” barədə razılıq əldə olunub. Bu razılaşma, əvvəlki atəşkəsin pozulmasından sonra Pakistanın hava zərbələri nəticəsində azı 10 nəfərin ölümü ilə nəticələnən toqquşmalardan sonra əldə edilib.
Dünyada nələr baş verir? Son günlər Pakistan və Əfqanıstan arasında demək olar ki, balaca müharibə gedir. Axı niyə? Bu sadəcə ərazi mübahisəsi məsələsidir mi? Mən bunu başqa cür oxuyardım. İlk öncə Əfqan cəmiyyəti Suriya cəmiyyəti qədər sekulyar olmadığı üçün burada beynəlxalq qüvvələrin qarşılıqlı razılığı əsasında Suriya modelində bir Ulus dövlət qurulmadı. Bizim şərti "islamçı məhəllə" nin insanları özünü aldatmasın. Suriya xalqının böyük əksəriyyəti sadəcə olaraq Əsəd getməsini və onun yerində daha mülayim hakimiyyətin olmasını istəyirdi. Əfqan cəmiyyəti belə deyildir.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi, Əfqanıstanla sərhəddə son günlərdə artan gərginliyin ardından 48 saatlik müvəqqəti atəşkəs elan edib. Pakistan Ordusunun İctimai Əlaqələr İdarəsinin (ISPR) məlumatına görə, Əfqan qüvvələrinin Hayber Paxtunxva ərazisindəki sərhəd postlarına hücumuna cavab olaraq altı tank məhv edilib və 25–30 nəfərin öldüyü ehtimal olunur.
Əfqanıstan hökumətinin, ölkənin Spin Boldak bölgəsi ilə Pakistanın Çaman bölgəsində baş verən silahlı toqquşmaların ardından atəşkəs tələb etdiyi iddia olunub. Pakistanın Kəraçi şəhərində yerləşən Geo News telekanalına danışan təhlükəsizlik rəsmiləri, Pakistan ordusunun Əfqan qüvvələrinə məxsus çoxsaylı post və tankı məhv etdiyini bildiriblər. Məlumata görə, son günlərdə baş verən gərgin döyüşlər nəticəsində Spin Boldak və Çaman bölgələrində ciddi itkilər qeydə alınıb.
Qətər Dövləti Pakistan İslam Respublikası ilə Əfqanıstan arasında sərhəd bölgələrində baş verən gərginliyin artmasından və bunun regionun təhlükəsizliyi və sabitliyi üçün yarada biləcəyi fəsadlardan narahatlığını ifadə edib.
Türkmənistan Nazirlər Kabinetinin sədr müavini, xarici işlər naziri Rəşid Meredov ilə Əfqanıstanın xarici işlər naziri Amir Xan Muttaki arasında telefon danışığı keçirilib. Danışıq zamanı tərəflər iki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin mövcud vəziyyətini və gələcək inkişaf istiqamətlərini müzakirə ediblər.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi, BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası çərçivəsində Çinin, Rusiyanın və Pakistanın XİN rəhbərləri ilə Əfqanıstan mövzusunda keçirilən dördtərəfli görüşdə ABŞ və NATO-nu regiondakı problemlərin əsas məsuliyyət daşıyıcıları kimi göstərib.
İran, Çin, Pakistan və Rusiya xarici işlər nazirləri BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda Əfqanıstan mövzusunda dördtərəfli görüş keçirib və birgə bəyanat qəbul ediblər. Rusiyanın təşəbbüsü ilə keçirilən toplantıda nazirlər Əfqanıstandakı son vəziyyəti müzakirə edərək, ölkənin müstəqil, vahid və sabit dövlət olaraq qalmasının vacibliyini vurğulayıblar.
Baqram bazası Əfqanıstanda yerləşən ən böyük hava bazası olub və 2001-ci ilin 11 sentyabr hücumlarından sonra ABŞ-ın Taliban əleyhinə apardığı müharibənin əsas dayaqlarından biri sayılıb.