#Əfqanıstan

İran, Çin, Pakistan və Rusiya xarici işlər nazirləri BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası çərçivəsində Nyu-Yorkda Əfqanıstan mövzusunda dördtərəfli görüş keçirib və birgə bəyanat qəbul ediblər. Rusiyanın təşəbbüsü ilə keçirilən toplantıda nazirlər Əfqanıstandakı son vəziyyəti müzakirə edərək, ölkənin müstəqil, vahid və sabit dövlət olaraq qalmasının vacibliyini vurğulayıblar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Əfqanıstandakı Beqram Hava Bazasını yenidən ələ keçirmək və burada kiçik bir ABŞ hərbi kontingenti yerləşdirmək üçün danışıqların davam etdiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Tramp, Ağ Evdə jurnalistlərə verdiyi açıqlamada Beqram Hava Bazası ilə bağlı fikirlərini bir daha səsləndirib. O, Co Bayden administrasiyasının bazanı tərk etməsini “boş yerə” və “bacarıqsızlıq” kimi qiymətləndirərək "Beqramda nə baş verəcəyini görəcəyik. Onu geri almaq üçün Əfqanıstanla danışıqlar aparırıq. Oranı heç vaxt tərk etməməli idik."- deyə qeyd edib.

ABŞ-ın hazırkı və sabiq rəsmiləri bildiriblər ki, prezident Donald Trampın Əfqanıstandakı Baqram hava bazasını yenidən nəzarətə götürmək istəyinə reallaşdırmaq üçün nəticədə ölkənin yenidən işğalı kimi genişmiqyaslı əməliyyat lazım ola bilər; bu, on minlərlə əsgərin göndərilməsini və qabaqcıl hava müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsini tələb edə bilər.

“Taliban” hərəkatı bildirib ki, təşkilat şənbə günü ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyasının nümayəndələri ilə Əfqanıstan və Amerika arasında münasibətlərin normallaşdırılması məsələsini müzakirə edib. Ağ Ev görüş barədə rəsmi açıqlama yaymayıb və şərh verməkdən imtina edib. Talibanın bəyanatına görə, xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi Trampın xüsusi girov məsələləri üzrə elçisi Adam Böhler və ABŞ-ın digər nümayəndəsi Zalmay Xəlilzadla görüşüb. Görüşdən fotolar da yayımlanıb. Bəyanatda qeyd olunub ki, tərəflər ikitərəfli münasibətlərin inkişafı, vətəndaşlarla bağlı məsələlər və Əfqanıstana investisiya imkanlarını müzakirə ediblər. ABŞ tərəfi həmçinin ötən ay ölkənin şərqini silkələyən zəlzələ qurbanları ilə bağlı başsağlığı verib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Qaçqınların Ali Komissarlığının (BMMYK) Əfqanıstan nümayəndəsi Arafat Camal ilin əvvəlindən bəri təxminən 2,6 milyon Əfqanistan vətəndaşının qonşu ölkələrdən geri qayıtdığını bildirib. BMMYK-nın Əfqanıstan nümayəndəsi Arafat Camal Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Cenevrə ofisinin həftəlik mətbuat konfransına onlayn qatılaraq vəziyyəti qiymətləndirib.

Əfqanıstanda ötən həftə baş verən və minlərlə insanın həyatını itirməsinə səbəb olan güclü zəlzələlər yerli əhali arasında böyük panik və qorxu yaradıb. Yeni zəlzələlərin baş verməsindən ehtiyat edən insanlar evlərini və kəndlərini tərk edərək daha təhlükəsiz bölgələrə köç etməyə başlayıblar. Xüsusilə ölkənin şərqində yerləşən və 255 nəfərin öldüyü Nangarhar vilayətinin Darai Nur rayonunda insanlar kütləvi şəkildə köçür. Zəlzələlər nəticəsində yolların zədələnməsi yardımın çatdırılmasını çətinləşdirir. Xilasetmə işlərinin aparılması və yaralıların təxliyəsi üçün bölgəyə helikopterlər göndərilib.

Türkmənistan Prezidenti Serdar Berdiməhəmmədov Əfqanıstan xalqına humanitar yardım göndərilməsi barədə fərman imzalayıb. Türkmənistan rəsmiləri bildiriblər ki, bu təşəbbüs qədimdən gələn insani dəyərlərə əsaslanır və ölkənin həm daxildə, həm də beynəlxalq müstəvidə humanist siyasətini əks etdirir.

Əfqanıstanın şərqində 2 mindən çox insanın həyatını itirdiyi zəlzələdən sonra eyni bölgədə 5,6 bal gücündə yeni bir zəlzələ baş verib. Əfqanıstanda baş verən üçüncü zəlzələdən sonra ölənlərin sayı 2 min 205-ə yüksəlib. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzi (USGS) yerli vaxtla saat 20:30 radələrində baş verən 5,6 bal gücündəki zəlzələnin episentrinin Nəngərhar vilayətinin mərkəzi şəhəri Cəlalabadın 14 kilometr şərqində olduğunu açıqlayıb. Dərinliyi 10 kilometr olaraq müəyyən edilən zəlzələnin törətdiyi dağıntılarla bağlı hələlik rəsmi açıqlama verilməyib.

Əfqanıstanın şərqində, Hindquş dağlarında 6,1 bal gücündə zəlzələ olub. Məlumata əsasən, zəlzələnin yeraltı təkanların ocağı təxminən 200 min əhalisi olan Cəlalabaddan 46 kilometr şimal-şərqdə, 42 kilometr dərinlikdə yerləşib. Hazırda zərərçəkənlər və dağıntılar barədə məlumat yoxdur.