#İran-İsrail qarşıdurması

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə Prezident Külliyəsində keçirilən Milli Təhlükəsizlik Şurasının (MGK) növbəti iclası başa çatıb. Təxminən 3 saat davam edən toplantının yekununda qəbul edilən bəyannamədə Türkiyənin daxili və xarici təhlükəsizlik prioritetləri, habelə regional münaqişələrlə bağlı qəti mövqeyi ifadə olunub.

İranın rəsmi "Fars" xəbər agentliyinin yaydığı məlumata əsasən, İsrailin Livana qarşı həyata keçirdiyi genişmiqyaslı hücumlar fonunda Hörmüz boğazında gərginlik pik həddə çatıb. Agentlik bildirir ki, yaranmış təhlükəsizlik riskləri səbəbindən neft tankerlərinin boğazdan keçişi tamamilə dayandırılıb.

İsrail müxalifətinin lideri Yair Lapid çərşənbə günü İranla əldə olunan atəşkəs razılaşmasını kəskin tənqid edərək, bunu "görünməmiş siyasi fəlakət" adlandırıb. Lapid Baş nazir Benyamin Netanyahunu müharibənin hədəflərinə çatmaqda uğursuzluğa düçar olmaqda ittiham edib. Lapid "X" (keçmiş Twitter) hesabında paylaşdığı bəyanatda İsrailin strateji maraqlarının kənarda qaldığını vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İranın Hörmüz boğazını açması üçün təyin olunan vaxt məhdudiyyəti ərəfəsində Tehran rəhbərliyinə kəskin xəbərdarlıq edib. Çərşənbə axşamı gecə yarısı başa çatacaq möhlətdən əvvəl çıxış edən Tramp, İranın tələblərə əməl etməyəcəyi təqdirdə "bu gecə bütöv bir sivilizasiyanın məhv olacağını" bəyan edib. "Al Jazeera" müxbiri Kimberli Halkett, ABŞ ilə İsrailin İrana qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar və gərginlik fonunda ABŞ Konqresinin nümayiş etdirdiyi səssizliyi "olduqca şokedici" adlandırıb. Konqresdən gələn bu reaksiya, bölgədəki müharibə və artan təhdidlər qarşısında qanunverici orqanın mövqeyi ilə bağlı suallar doğurub.

İran Dövlət Televiziyası ABŞ-ın İsfahanda həyata keçirdiyi xilasetmə əməliyyatı ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Televiziyanın məlumatına görə, İran tərəfindən vurulan F-15 qırıcısının itkin düşmüş ikinci pilotunu tapmaq üçün ABŞ-ın təşkil etdiyi əməliyyatın əsl məqsədi fərqli olub: "Ehtimallar göstərir ki, ABŞ-ın İsfahanda həyata keçirmək istədiyi xüsusi əməliyyat əslində buradakı nüvə obyektlərindən birinə sızmaq və hücum təşkil etmək məqsədi daşıyıb".

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu xalqa müraciətində İsrail ordusunun İrandakı hərbi əməliyyatlarının miqyasını genişləndirdiyini və bölgədəki geosiyasi qüvvələr nisbətini İsrailin xeyrinə qəti şəkildə dəyişdiyini bəyan edib. Netanyahu çıxışında İran rejimini "terror sistemi" adlandıraraq, İsrailin bu sistemi getdikcə artan bir güclə "əzməyə" davam etdiyini vurğulayıb.

İranın rəsmi xəbər agentliyi IRNA-nın məlumatına görə, Qərbi Azərbaycan əyalətinin Böhran İdarəetmə idarəsinin rəisi Həmid Səffari məsələ ilə bağlı açıqlama verib. Səffari bildirib ki, "Urmiya Hava Limanı və digər bəzi nöqtələr ABŞ və sionist düşmən tərəfindən atılan raketlərlə hədəf alınıb". Dəymiş ziyan barədə məlumat paylaşmayan rəsmi nümayəndə hücumdan sonra təcili yardım briqadalarının bölgəyə sövq edildiyini bildirib.

İranın Küveytin şimalına təşkil etdiyi qisas zərbələri zamanı raket qəlpələrinin yaşayış məntəqəsinə düşməsi nəticəsində yaralananların olduğu bildirilib. Küveyt Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü Saud əl-Atvanın ölkənin rəsmi xəbər agentliyi KUNA-da yer alan bəyanatında məsələ ilə bağlı məlumat verilib. Atvan qeyd edib ki, İranın hücumları zamanı ölkənin şimalındakı yaşayış massivinə düşən şarapnel parçaları insan xəsarətlərinə yol açıb. Hücumlardan sonra Partlayıcı Maddələrin Zərərsizləşdirilməsi (EOD) qruplarının 22 çağırışa müdaxilə etdiyi, orduya bağlı yanğınsöndürmə briqadalarının isə 3 ayrı hadisə yerinə sövq edildiyi ifadə edilib. Yaralıların sayı və sağlamlıq vəziyyətləri barədə ətraflı məlumat paylaşılmasa da, bölgədə təhlükəsizlik və araşdırma tədbirlərinin davam etdiyi qeyd olunub.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bu gün (6 aprel 2026-cı il) iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə telefon əlaqəsi saxlayıb. Diplomatik mənbələrdən əldə edilən məlumata görə, nazirlər bölgədəki son hərbi-siyasi vəziyyəti və davam edən müharibənin gedişatını ətraflı müzakirə ediblər. Görüş zamanı nazir Hakan Fidan Türkiyənin regionda sabitliyin bərpası ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edib və mülki əhalinin təhlükəsizliyinin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələri strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazı yaxınlığında İsrail rejimi ilə əlaqəli olduğu iddia edilən "MSC Ishyka" adlı gəmiyə pilotsuz uçuş aparatları (PUA) vasitəsilə hücum təşkil etdiyini açıqlayıb. SEPAH Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanlığının sosial media hesabından verilən bəyanatda bildirilir ki, "MSC Ishyka" gəmisinə Hörmüz boğazı mənzilində kamikadze PUA-larla birbaşa zərbə endirilib. Hücum nəticəsində gəmidə yanğın başladığı və gəminin ciddi zədələndiyi barədə məlumatlar daxil olub.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatları və Tehranın buna verdiyi cavab zərbələri nəticəsində Körfəz bölgəsində gərginlik pik həddə çatıb. Müxtəlif ölkələrin müdafiə nazirlikləri və rəsmi enformasiya mərkəzlərindən əldə edilən məlumatlara görə, fevralın 28-dən bəri İran tərəfindən əksəriyyəti ərəb ölkələrində yerləşən ABŞ bazaları və kritik infrastruktur obyektlərinə 5 min 850-dən çox raket və pilotsuz uçuş aparatı (PUA) ilə hücum edilib.

Bəhreyn ordusunun sosial media hesabından verilən məlumata görə, ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemləri son bir sutka ərzində İrandan atılan 8 pilotsuz uçuş aparatını (PUA) havada məhv edib. Ordunun açıqlamasında qeyd olunur ki, müdafiə sistemləri İrandan gələn "hücum dalğalarına" qarşı tam hazır vəziyyətdə gözləyir.