BMT ekspertləri Qəzza zolağı və İordan çayının qərb sahilində insan hüquqları vəziyyətinin ağırlaşdığını açıqlayıblar. Onlar iyul ayında fələstinli mülki şəxslərə qarşı hücumların artdığını bildiriblər. Ekspertlər Qəzzada zorakılığın davam etdiyini və təhlükəsiz ərazinin qalmadığını iddia ediblər. Onların məlumatına görə, iyul ayında İsrail qüvvələrinin əməliyyatları nəticəsində azı 160 fələstinli öldürülüb. İordan çayının qərb sahilində isə iyul ayında azı 14 fələstinlinin öldürüldüyü bildirilib. BMT ekspertləri məskunlaşanların zorakılıqlarının artmasını da tənqid ediblər. Onlar 2024-cü il Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına istinad edərək beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.
#Mülki əhali
BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi nümayəndəsi Hans Qrundberq husilərin Əl-Məxa şəhərinə hücumlarını pisləyərək gərginliyin azaldılmasına çağırıb. O, son hücumların 2022-ci il atəşkəsindən sonra Yəməndə hərbi fəaliyyətin ən ciddi artımı olduğunu bildirib. Qrundberq bu vəziyyətin tammiqyaslı münaqişənin yenidən başlaması riskini artırdığını qeyd edib. BMT rəsmisi mülki əhalinin və infrastrukturun qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Yəmən hökumətinə bağlı ordu Əl-Məxa hücumunda yeddi nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Ölənlər arasında hərbçilər və mülki şəxslər olduğu bildirilib. Hücum nəticəsində azı 30 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Daha əvvəl həyata keçirilən hücumlarda isə 11 nəfərin öldüyü açıqlanmışdı.
Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınmış hökumətinə bağlı Silahlı Qüvvələr husilərə qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyata başladığını açıqlayıb. Hücumların bir neçə cəbhə və istiqamətdə həyata keçirildiyi bildirilir. Əməliyyatlar hökumət qüvvələri ilə husilər arasındakı təmas xəttini də əhatə edir. Yəmən Silahlı Qüvvələri husilərin mövqelərinin və hərbi imkanlarının hədəfə alındığını bildirib. Hökumət qüvvələri əməliyyatların mülki əhalinin qorunması məqsədi daşıdığını açıqlayıb. Hücumların konkret olaraq hansı bölgələrdə həyata keçirildiyi barədə məlumat verilməyib. Tərəflərin mümkün itkiləri ilə bağlı da açıqlama yoxdur. Əməliyyatların nə qədər davam edəcəyi hələlik məlum deyil.
Fələstin İnsan Haqları Mərkəzi İsrailin Qəzzada mülki obyektlərə sistemli hücumlar həyata keçirdiyini bildirib. Təşkilat yaşayış evləri, çadırlar, sığınacaqlar və mülki nəqliyyat vasitələrinin hədəfə alındığını iddia edib. PCHR bu hücumların həyat üçün vacib şəraitin məhv edilməsinə yönəldiyini bəyan edib. Açıqlamada baş verənlər "soyqırımı" kimi qiymətləndirilib. Təşkilat beynəlxalq ictimaiyyəti təcili tədbirlər görməyə çağırıb. İsrail tərəfi hələlik bu iddialara münasibət bildirməyib. Məlumat PCHR-in bəyanatına əsaslanır.
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Folker Türk Beyrutdakı hücumla bağlı narahatlığını ifadə edib. O bildirib ki, hadisənin araşdırılması üçün Livana BMT missiyası göndərilib. Türk dağıdılmış yaşayış binasına baxışdan sonra beynəlxalq humanitar hüququn əsas prinsiplərinə əməl olunmadığını düşündüyünü deyib. O, həqiqətlərin üzə çıxarılmasının və münaqişənin humanitar nəticələrinin diqqətdə saxlanılmasının vacibliyini vurğulayıb. BMT rəsmisi mümkün cinayətlərin cəzasız qalmamalı olduğunu bildirib. O, məsul tərəfi konkret göstərməyib. Münaqişə tərəfləri açıqlamaya hələlik münasibət bildirməyiblər.
Bəhreyn ordusu İranın həyata keçirdiyi iddia olunan bir neçə hava hücumunun qarşısının alındığını açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, hava hücumundan müdafiə sistemləri bütün hədəfləri məhv edib. Bəyanatda İranın mülki əhalini hədəf alan hücumlarını davam etdirdiyi iddia olunur. Hücumların miqyası və mümkün zərər barədə ətraflı məlumat açıqlanmayıb. İran tərəfi hələlik bu iddialara münasibət bildirməyib. Hadisə ilə bağlı məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. Gərginliyin artması Körfəz bölgəsində təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları daha da gücləndirib. Hadisənin beynəlxalq reaksiyalara səbəb olacağı gözlənilir.
Qəzza zolağında həlak olanların sayı 73 min 305 nəfərə yüksəlib. Yaralananların ümumi sayı isə 173 min 918 nəfərə çatıb. Son 24 saat ərzində 12 nəfərin öldüyü, daha 12 nəfərin yaralandığı açıqlanıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi İsrail qüvvələrinin atəşkəs rejimini pozduğunu və nəzarət etdiyi əraziləri genişləndirdiyini bildirib. Dağıntılar altında qalan insanların sayının hələ də çox olduğu qeyd edilir. Xilasetmə qrupları təhlükəsizlik səbəbindən bir çox əraziyə daxil ola bilmir. Humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır və bölgədə xilasetmə əməliyyatları davam edir. Münaqişənin nəticələri mülki əhali üçün ciddi fəsadlar yaratmaqda davam edir.
İran Səhiyyə Nazirliyi ABŞ-ın bu ay həyata keçirdiyi hücumlarda azı 35 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Məlumata görə, hücumlar nəticəsində 300 nəfər yaralanıb. İtkilərin böyük hissəsi İranın cənub vilayətlərində qeydə alınıb. Nazirlik ölən və yaralananların mülki və ya hərbçi olması barədə bölgü təqdim etməyib. Yaralıların səhhəti ilə bağlı da ətraflı məlumat açıqlanmayıb. ABŞ son günlər İranın cənub və sahilyanı ərazilərindəki çoxsaylı obyektlərə zərbələr endirdiyini bildirib. Vaşinqton hücumların hərbi hədəflərə yönəldiyini iddia edir. İran tərəfi isə bəzi mülki ərazilərin də zərər gördüyünü bildirir.
Bəhreyn İranın səhər saatlarında həyata keçirdiyi raket və dron hücumlarını dəf edib. Hücumlar mülki əhaliyə qarşı yönəldiyi üçün Manama onları beynəlxalq hüququn pozuntusu adlandırıb. Bəhreyn vətəndaşlarını şübhəli obyektlərdən uzaq durmağa çağırıb. Hücumların qarşısının alınması müdafiə sistemlərinin səmərəliliyini göstərir. Vətəndaşların və ölkənin təhlükəsizliyi üçün əlavə tədbirlər görülür.
İsrailin Livana qarşı martın 2-dən bəri davam edən hücumları insan itkilərinin artmasına səbəb olub. Livanın Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatına əsasən, ölənlərin sayı 4 322 nəfərə çatıb. Hücumlar nəticəsində daha 12 210 nəfər yaralanıb. Rəsmi qurumlar dağıntılar altında qalanların axtarışının davam etdiyini bildirirlər. Mülki yaşayış məntəqələri və infrastruktur ciddi zərər görüb. Humanitar vəziyyətin ağırlaşdığı qeyd olunur. Beynəlxalq təşkilatlar tərəfləri mülki əhalinin qorunmasına çağırırlar. Bölgədə gərginliyin davam etməsi yeni itkilər riskini artırır.
İsrailin hücumlarından zərər görən Livanın cənubunda yaşayış məntəqələrinin bərpası hələ də mümkün olmayıb. Naqura qəsəbəsi də tamamilə dağıdılmış yaşayış məntəqələri sırasında göstərilir. Yerli sakinlər evlərini və təsərrüfatlarını itirməklə yanaşı, ciddi psixoloji sarsıntılar yaşayırlar. Atəşkəsdən sonra bərpa ümidi yaransa da, bölgədəki dağıntılar daha da artıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, insanların doğma yurdlarına qayıda bilməməsi onların psixoloji durumuna ağır təsir göstərir. Yaşayış üçün yararsız vəziyyətə düşən kənd və qəsəbələrin sayı artır. Bölgədə humanitar vəziyyətin mürəkkəb olaraq qaldığı qeyd edilir.
İsrailin Qəzza zolağına endirdiyi son zərbələr nəticəsində biri səkkiz yaşlı uşaq olmaqla beş nəfər həlak olub. Əl-Əqsa Xəstəxanasının məlumatına görə, pilotsuz uçuş aparatının hücumu zamanı üç nəfər ölüb, bir neçə nəfər yaralanıb. Xan Yunisdə çadıra endirilən hava zərbəsi nəticəsində isə daha iki nəfər həyatını itirib, 27-dən çox insan xəsarət alıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyi atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra da hücumların davam etdiyini bildirir. Nazirliyin məlumatına əsasən, həmin vaxtdan indiyədək 1 045 fələstinli həlak olub. Bölgədə humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır. Mülki əhali arasında itkilərin artması narahatlıq doğurur.