Prezident Əhməd əş-Şəraa vaxtilə kürdlərin rəhbərlik etdiyi, artıq ləğv olunmuş Suriya Demokratik Qüvvələrinin sabiq komandanı Məzlum Abdinin prezidentin müşaviri təyin edilməsi barədə fərman imzalayıb.

Ərəb dünyası əsrlər boyu qlobal geosiyasətin, mədəniyyətin və böyük tarixi dönüşlərin mərkəzi nöqtələrindən biri olmuşdur. 25 avqust tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika regionunda bir sıra taleyüklü hadisələrlə yadda qalmışdır. Bu təqvim günündə müstəmləkəçiliklə mübarizədən tutmuş regional ittifaqların formalaşmasına qədər mühüm addımlar atılmışdır. Həmçinin hərbi münaqişələr, diplomatik böhranlar və hakimiyyət dəyişiklikləri məhz bu tarixdə cərəyan edərək bölgənin gələcək simasını müəyyənləşdirmişdir. Tarixin fərqli dövrlərində baş verən hadisələr ərəb xalqlarının ictimai-siyasi yaddaşında dərin izlər buraxmışdır. Təqdim olunan xronologiya 25 avqustda ərəb coğrafiyasında qeydə alınmış ən əhəmiyyətli məqamları əks etdirir.

Suriyadakı “İŞİD” terror təşkilatı fəaliyyət strategiyasını köklü şəkildə dəyişərək “elitar qüvvələr” modelindən “klaster tipli gizli hüceyrələr” sisteminə keçib. Təşkilat ənənəvi “əraziyə nəzarət” taktikasını “rəqibləri daxildən yaralamaq və nüfuz etmək” üsulu ilə əvəzləyib. Silahlı qruplaşmaları hədəf almaqdan mülki əhalini vurmağa yönələn “İŞİD”, “Ənsar əs-Sünnə səriyyələri” kimi özünə bağlı olan, lakin bir-biri ilə birbaşa əlaqəsi bulunmayan şəbəkələrdən istifadə edir. İyerarxik strukturdan adaptasiya oluna bilən torvari formasiyaya və yıpratma müharibəsi aparan qruplara transformasiya olunan təşkilat bu yolla daxili parçalanma, hərbi çevriliş yaratmaq və ya mövcud gərginliklərdən yararlanaraq yenidən səhnəyə qayıtmaq məqsədi güdür.

Suriya bu ilin əvvəlindən etibarən istər şimal-şərqdə, istərsə də sahil və cənub bölgələrində daxili iğtişaşlar mərhələsindən nisbi sakitlik və yeni təhlükəsizlik-siyasi strukturun qurulması mərhələsinə qədər bir yol keçib. Bu strukturun əsas cizgiləri təhlükəsizlik dosyesində və "Suriya Demokratik Qüvvələri" (SDQ) ilə əldə olunan razılaşmada özünü büruzə verib. Lakin bu dəyişikliklər Suriyanı bir çox sosial mühitdə və coğrafi nöqtədə "İŞİD" (DAEŞ) terror təşkilatı ilə gizli bir yarışın ortasına atıb. "İŞİD" son zamanlar təhlükəsizlik nəzarətinin tam bərpa olunmamasından istifadə edərək yenidən ayaq tutmağa çalışan qeyri-sabitlik amili kimi ön plana çıxıb. Təşkilat hələ də fevralın ortalarından intensivləşən, martın ilk həftəsində bir qədər səngiyən, lakin sonradan yenidən aktivləşən hücum ritorikası və hədəfə alınmış əməliyyatlarla ideoloji və meydan boşluqlarından yararlanmağa çalışır.

Amerika Birləşmiş Ştatları 15 və 16 aprel (çərşənbə və cümə axşamı) tarixlərində Suriyadakı sonuncu hərbi bazası olan, ölkənin şimal-şərqindəki Haseke əyalətində yerləşən "Qəsrik" bazasını boşaltdı. Bununla da Vaşinqton bir vaxtlar sayca otuza çatan hərbi bazaları ilə Suriyada on ildən artıq davam edən mövcudluğuna son qoydu. "Qəsrik" bazasının təxliyə edilməsi həm Vaşinqton, həm də Dəməşq tərəfindən iki dövlət arasındakı münasibətlərdə yaxın gələcəkdə cizgiləri daha aydın görünəcək yeni bir mərhələyə keçidin elanıdır.

Türkiyə Daxili İşlər Nazirliyi son iki həftə ərzində 29 şəhərdə terror təşkilatı İŞİD-ə qarşı keçirilən əməliyyatlarda 139 şübhəlinin yaxalandığını bildirib.Türkiyə Baş Polis İdarəsinin Kəşfiyyat İdarəsi, Terrorla Mübarizə (TEM) İdarəsi və Milli Kəşfiyyat Təşkilatı (MİT) rəhbərliyinin koordinasiyası ilə həyata keçirilən tədbirlər çərçivəsində terror təşkilatı İŞİD-ə qarşı genişmiqyaslı əməliyyat keçirilib. Türkiyə Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən edilən açıqlamaya görə, son 2 həftədir 29 bölgədə davam edən əməliyyatlarda terror təşkilatı ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilən 139 şübhəli saxlanılıb.

İstanbul Terrorla Mübarizə və Kəşfiyyat İdarəsinin əməkdaşları İŞİD terror qruplaşmasının fəaliyyətinin qarşısının alınması məqsədilə genişmiqyaslı əməliyyat keçirib. Əməliyyatın əsas hədəfində terror təşkilatı ilə əlaqəli fəaliyyət göstərən və sosial media platformaları vasitəsilə qruplaşmanın təbliğatını aparan şəxslər olub. Şəhərin müxtəlif ünvanlarında eyni vaxtda həyata keçirilən basqınlar nəticəsində 11 şübhəli şəxs gözaltına alınıb.

Bağdadda güclü mühafizə olunan saxlanma müəssisəsində Suriyadan İraqa köçürülən minlərlə İŞİD şübhəlisi istintaqa cəlb edilib. ABŞ hərbçilərinin müşayiəti ilə Suriyanın şimal-şərqindəki həbsxanalardan 60 müxtəlif ölkənin vətəndaşı olan 5 mindən çox saxlanılan şəxs Bağdada gətirilib. Köçürülmə Suriyada vəziyyətin gərginləşməsi fonunda mümkün qaçış risklərinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb.

Suriyanın şimal-şərqindəki təhlükəsizlik dinamikası yeni və gərgin bir mərhələyə qədər yüksəlib. Suriya rəsmi xəbər agentliyinin (SANA) cümə günü yaydığı məlumata görə, Suriya ordusu Həsəkə vilayətində yerləşən, minlərlə "DAİŞ" (İŞİD) döyüşçüsünün ailə üzvlərinin məskunlaşdığı məşhur "Əl-Hol" düşərgəsini və Qərbi Əl-Hol fermasını rəsmən qapalı hərbi-təhlükəsizlik zonası elan edib.

İraq hökuməti cümə günü Avropa ölkələrinə çağırış edərək, İŞİD (DAEŞ) sıralarında döyüşmüş və hazırda Suriyadakı düşərgələrdən İraqa köçürülən öz vətəndaşlarını geri götürməyə və mühakimə etməyə çağırıb. Məlumata görə, ABŞ ordusu indiyədək Suriyada kürd qüvvələrinin nəzarətində saxlanılan 150 İŞİD məhbusunu İraqa köçürüb. Bu şəxslər, kürdlərin rəhbərlik etdiyi qüvvələrin irəliləyən Suriya ordusuna əraziləri təhvil verməsi fonunda İraqa keçirilməsi planlaşdırılan təxminən 7 min silahlı arasında yer alır.

İstanbul Respublika Baş Prokurorluğu tərəfindən İŞİD terror təşkilatına qarşı aparılan istintaq çərçivəsində keçirilən əməliyyat nəticəsində 8 şübhəli şəxs gözaltına alınıb. Terrorizmin Maliyyələşdirilməsinin Qarşısının Alınması və Çirkli Pulların Yuyulması Bürosu terror təşkilatının maliyyə fəaliyyətini ifşa etmək məqsədilə İstanbul şəhər Daxili Qoşunlar Komandanlığı ilə birgə genişmiqyaslı iş aparıb. Araşdırmalar zamanı A.G. adlı şəxsin Suriyadakı münaqişə zonalarında fəaliyyət göstərən terrorçular və onlara rəğbət bəsləyənlər üçün "infak" adı altında vəsait topladığı müəyyən edilib.

İstanbulda, yaxınlaşan Yeni il tədbirləri öncəsi İŞİD terror təşkilatının mümkün fəaliyyət planlarını ortaya çıxarmaq məqsədilə aparılan istintaq çərçivəsində 1 şübhəli saxlanılıb. İstanbul Cumhuriyyət Baş Prokurorluğu Terror Cinayətləri üzrə İstintaq Bürosunun məlumatına görə, şübhəli əsasən qeyri-müsəlman şəxsləri hədəf alan və Türkiyəni nişan alan hücum planları hazırladığı üçün müəyyən edilib. İstanbul Respublika Baş Prokurorluğunun Terörlə Mübarizə Şöbəsi tərəfindən Ataşehirdəki ünvana keçirilən əməliyyat zamanı şübhəli saxlanılıb.