Azərbaycanlılar arasında geniş yayılan ümumxalq bayramlarından biri də Ramazan bayramıdır. Bu ay ilin mübarək aylarından olub, insanların qəlbinə sevinc bəxş edir. Ayın əsas xüsusiyyəti ay boyunca oruc tutmaq, xeyir əməllərin sayını artırmaqdır. İslam dininə görə, oruc tutmaq müsəlmanların əməl etmələri vacib sayılan beş şərtdən ikincisidir. Orucluq hər il hicri-qəməri təqviminin 9-cu ayı olan Ramazan ayında 30 gün müddətində saxlanılır. Müsəlman dünyasında oruc tutma (əs-saum) hicrətin 2-ci ilində (624-cü ildə) tətbiq edilməyə başlanmışdır. Qurani-Kərim Allaha ibadətin bu şəklini inkişaf etdirərək orucu Quranın nazil edilməsinin və insanlara çatdırılmasının başlanması ilə əlaqələndirmiş və müsəlmanları oruc tutmağa çağırmışdır.
#Ramazan sahuru
Orucluq ibadəti həm dini, həm də fiziki hazırlıq tələb edən müqəddəs bir vəzifədir. İslam dininin qaydalarına əsasən, oruc tutmaq hər bir müsəlman, ağıllı və büluğa (yetkinlik yaşına) çatmış şəxsə vacibdir. Yetkinlik yaşı isə fərdin bioloji inkişafından asılı olaraq dəyişə bilir. Orta hesabla qız uşaqlarında yetkinlik 9-12 yaş, oğlanlarda isə 12-15 yaş aralığında başlayır. Bu dövrdən etibarən şəxs artıq dini baxımdan "mükəlləf" sayılır və oruc tutmaq onun üzərinə bir vəzifə olaraq düşür.
Azərbaycan Respublikasının Türkmənistandakı Səfirliyi tərəfindən Aşqabaddakı “Yıldız” mehmanxanasında müqəddəs Ramazan ayı münasibətilə iftar mərasimi keçirilib. Bu barədə Azərbaycan Respublikasının Türkmənistandakı Səfirliyindən məlumat verilib. Tədbirdə səfir Qismət Gözəlov qonaqları salamlayıb, Ramazan ayının başlanması münasibətilə iştirakçıları təbrik edib. Səfir çıxışında bu mübarək ayın İslam aləmində mənəvi saflaşmanın, həmrəyliyin və qarşılıqlı dəstəyin mühüm simvolu olduğunu qeyd edib. Ramazanın insanlar arasında dostluq və anlayışın möhkəmlənməsinə töhfə verdiyini vurğulayıb. Eyni zamanda, hər iki ölkədə dini dəyərlərə xüsusi ehtiramın göstərilməsinin və bu xüsusda, belə tədbirlərin keçirilməsinin mədəni və mənəvi dəyərlərin paylaşılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirib.
Ramazan ayı təkcə bədənin deyil, ruhun da oruc tutduğu bir zaman dilimidir. Əgər qida orucu fiziki təmizlənmədirsə, söz və davranış orucu mənəvi saflaşmadır. Bəs ruhun “detoksu” nədir və bunu necə həyata keçirmək olar? Qəzəb insanın ən sürətli reaksiya mexanizmidir. Amma əksər hallarda ən çox peşmanlıq doğuran da məhz bu hiss olur. Ramazan ayı insanı səbrə çağırır. Səbr isə yalnız susmaq deyil – düşünərək reaksiya verməkdir.
Ramazan ayı müsəlmanlar üçün böyük mənəvi əhəmiyyətə malikdir, lakin bu müqəddəs ay ağız və diş sağlamlığı baxımından bəzi çətinliklər yarada bilər. Səhərdən axşama qədər yemək və içməkdən çəkinmək, ağız boşluğunda müəyyən dəyişikliklərə səbəb olur ki, bu da diş və diş əti sağlamlığına təsir edə bilər. Elmi tədqiqatlar orucluğun ağız sağlamlığına təsirini araşdıraraq, bu problemlərin qarşısını almaq üçün faydalı tövsiyələr təqdim edib.
Qış mövsümünə təsadüf edən Ramazan ayı sağlamlıq və qidalanma baxımından xüsusi planlama tələb edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə həzm sistemi həssas olan şəxslər, o cümlədən qıcıqlanmış bağırsaq sindromundan (İBS) əziyyət çəkənlər üçün mərhələli hazırlıq və düzgün qida seçimi böyük əhəmiyyət daşıyır. Klinik dietoloq Amal Althayed Ramazandan əvvəl “ağıllı və mərhələli hazırlığın” vacibliyini vurğulayır. O, oruc başlamazdan 1–10 gün əvvəl axşam yeməyini tədricən gecikdirməyi və gündüz porsiyalarını azaltmağı tövsiyə edir. Bu üsul orqanizmin bioloji saatının və həzm sisteminin yeni rejimə uyğunlaşmasına kömək edir.
ABŞ-də Ramazan və Qurban bayramlarını müsəlmanlar üçün rəsmi tətil kimi qəbul edən ilk ştat olan Vaşinqtonda Ramazan ayı da rəsmi şəkildə tanınıb. Vaşinqton ştatının qubernatoru Bob Ferqyuson sosial şəbəkə hesabında yaydığı açıqlamada Ramazan ayının 18 fevral–19 mart 2026-cı il tarixlərini əhatə etdiyini və bu müddətin rəsmi olaraq Ramazan ayı kimi elan olunduğunu bildirib.
Ramazan düşünmək, tarazlıq tapmaq və bədənimizi daha diqqətlə dinləmək ayıdır. Bu dövrdə gündəlik vərdişlər, o cümlədən qəhvə istehlakı da dəyişir. Bir çox insan qəhvədən tamamilə imtina etmir, sadəcə onu nə vaxt və necə içdiyini yenidən tənzimləyir. Burada əsas məsələ düzgün yanaşmadır. Ramazan zamanı qəhvə içməyin “vahid doğru yolu” yoxdur. Zövq fərqləri, kofeinə həssaslıq, iş rejimi və yuxu qaydaları hər kəsdə fərqlidir. Əsas məqsəd orucluq müddətində bədənə dəstək olan variantı seçməkdir.
Ramazan ayında oruc tutanlar üçün sahur yeməyi gün boyu enerji səviyyəsini qorumaq və susuzluğun qarşısını almaq baxımından çox önəmlidir. Lakin bəzi qidalar səhvən istehlak edildikdə aclıq və susuzluğu artıraraq oruc tutmağı çətinləşdirə bilər. Bu məqalədə sahurda yeməməli olduğumuz qidalar haqqında danışacağıq.
Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunis şəhərində yerləşən Nəcat Qaçqınlar Düşərgəsinin sakinləri həyat üçün zəruri olan ən əsas ehtiyacların belə çətin tapıldığı bir şəraitdə bərəkət, xeyirxahlıq və həmrəylik ayına – Ramazana hazırlaşır və daha gözəl Ramazan günlərinin xəyalını qururlar. İsrailin blokadası və hücumları altında yaşayan qəzzalılar artıq 3 ildir ki, çadır şəraitinin ağır şərtləri ilə mübarizə aparır. Sabit və ləyaqətli həyat imkanından məhrum edilən fələstinlilər siyasi və hərbi qeyri-müəyyənliyin davam etdiyi, sığınacaq və qida kimi ən elementar ehtiyacların belə tam ödənilmədiyi bir mühitdə həyata tutunmağa çalışırlar.
Ramazan ayının fəzilətləri, orucun mənəvi və fiziki təsirləri, Quran, dualar və İslamda Ramazanın önəmi ayə və hədislərlə izah edilir.Möminlər Ramazan orucunu yalnız bir ibadət kimi deyil, həm də Uca Allahın bir haqqı və qulların vəzifəsi olaraq görürlər. Ramazan ayı insanın Allahla olan mənəvi bağını gücləndirən müqəddəs bir aydır. Qurani-Kərimdə bu haqda belə buyurulmuşdur
Rəsmi elan Ramazan ayından bir gün əvvəl Hilal Müşahidə Komitəsi tərəfindən edilir. Lakin astronomlar İslam aylarının başlanğıc və son tarixlərini dəqiq hesablamalarla əvvəlcədən təxmin edə bilirlər. Dubai Astronomiya Qrupunun əməliyyatlar müdiri Xədicə Əhmədin sözlərinə görə, müqəddəs ayın fevralın 19-da başlaması gözlənilir.