BMT və tərəfdaşları Sudanda davam edən qarşıdurmalar, kütləvi köçkünlük və səhiyyə xidmətlərinə çıxışın məhdudlaşması səbəbindən humanitar qidalanma xidmətlərində kritik boşluqların yarandığını bəyan edib. BMT-nin Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisinin (OCHA) hesabatına görə, 2026-cı ildə Sudanda təxminən 8,4 milyon insanın təcili qidalanma yardımına ehtiyacı olacaq.
#Sudanda yağış və sel fəlakətləri
CNN, araşdırma jurnalistikası platforması Lighthouse Reports ilə birgə eksklüziv hesabatında Sudan ordusu və ona bağlı milislər tərəfindən həyata keçirilən etnik motivli zorakılıq kampaniyasını üzə çıxarıb.
Beynəlxalq Xilasetmə Komitəsinin (IRC) yaydığı qlobal humanitar böhranlar üzrə izləmə siyahısına görə, Sudanda davam edən münaqişə on minlərlə insanın həyatına son qoyduğu bir vaxtda ölkə yenidən siyahının ilk sırasında yer alıb. Sudan bu siyahıya ardıcıl üçüncü dəfə başçılıq edir. Siyahı çərşənbə axşamı dərc olunub və yeni və ya daha da pisləşə biləcək humanitar fövqəladə vəziyyət riski altında olan 20 ölkəni əhatə edir. IRC-nin baş icraçı direktoru Devid Miliband açıqlamasında bildirib.
Sudan ordusu ilə Sürətli Dəstək Qüvvələri (RSF) arasında davam edən münaqişə artıq yalnız döyüş meydanlarında və dağıdılmış şəhərlərdə deyil, həm də beynəlxalq məhkəmələrdə davam edir. Hər iki tərəf 2023-cü ilin aprelində başlayan müharibədən bəri törədilən cinayət və insan hüquqları pozuntularına görə bir-birini ittiham edir. Bu dönüşüm – silahlı qarşıdurmadan hüquqi və diplomatik müstəviyə keçid – münaqişənin hərbi aspektləri ilə yanaşı, hüquqi və siyasi mübarizənin də sərtləşdiyini göstərir və gələcək güc balansını müəyyən edə bilər.
Cənubi Sudanda humanitar fəlakət getdikcə dərinləşir. Milyonlarla uşaq və qadın aclıq səbəbilə ölümlə üz-üzədir. BMT-nin dəstəklədiyi hesabat və beynəlxalq təşkilatların məlumatlarına görə, böhranın əsas səbəbləri ölkədəki korrupsiya, beynəlxalq yardımların azalması və şiddətin artmasıdır. Bor şəhərindəki xəstəxanada cəmi 14 aylıq uşaq – Adot Dyor – ciddi arıqlamış vəziyyətdə anasının qucağında müalicə gözləyir. Onun anası kimi 1,1 milyon hamilə və süd verən qadın qidalanma çatışmazlığı yaşayır. Hesabatda qeyd olunur ki, 5 yaşınadək 2,3 milyon uşaq müalicəyə ehtiyac duyur, onlardan 700 mindən çoxu həyati risk daşıyan ağır qida çatışmazlığından əziyyət çəkir.