Yəməndəki husi hərəkatının lideri Seyid Əbdülməlik əl-Husi ABŞ və İsraili Yaxın Şərqdə sabitsizliyin əsas mənbəyi adlandırıb. O, televiziya ilə yayımlanan çıxışında ABŞ, İsrail və onların müttəfiqlərinin bölgədə müharibələri təşviq etdiyini iddia edib. Əl-Husi İsrailin "Böyük İsrail" layihəsini həyata keçirməyə çalışdığını da irəli sürüb. Husi lideri beynəlxalq razılaşmalara əməl edilmədiyini bildirib. O, Səudiyyə Ərəbistanını ABŞ, İsrail və Böyük Britaniya ilə əməkdaşlıq etməkdə ittiham edib. Həmçinin Yəməndə aparılan hərbi əməliyyatların hüquqi əsasının olmadığını iddia edib. İttihamlarla bağlı adı çəkilən ölkələr hələlik rəsmi münasibət bildirməyiblər. Məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.
#İsrail
Ceyms Devid Vensin açıqlamalarının İsrailin ABŞ-də təsir kampaniyası ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirdiyi bildirilir. Təhlildə İsrail hökumətinin ABŞ ictimai rəyinə təsir göstərməyə yönəlmiş genişmiqyaslı kampaniya apardığı iddia olunur. Kampaniyanın əvvəlcə İsrailə dəstəyin artırılmasına, daha sonra isə İranla bağlı siyasətin əsaslandırılmasına yönəldiyi qeyd edilir. Müəllifə görə, ABŞ–İran anlaşma memorandumundan sonra kampaniya razılaşmanı dəstəkləyən ABŞ rəsmilərini hədəf almağa başlayıb. Vitse-prezident Ceyms Devid Vensin bu prosesin əsas hədəflərindən biri olduğu iddia edilir. Təhlildə İsrail mətbuatının bunun Benyamin Netanyahu üçün siyasi problemlər yarada biləcəyini yazdığı vurğulanır. Bu qiymətləndirmələr müəllifin təhlilinə əsaslanır və rəsmi mövqeni əks etdirmir.
Qəzzanın Səhiyyə Nazirliyi son 24 saat ərzində üç nəfərin İsrailin endirdiyi zərbələr nəticəsində öldüyünü açıqlayıb. Bundan əlavə, əvvəlki hücumlarda yaralanan bir nəfər də vəfat edib. Nazirliyin məlumatına görə, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri həlak olanların sayı 73 min 250 nəfərə yüksəlib. Yaralananların sayı isə 173 min 751 nəfər təşkil edir. Qurum atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumların davam etdiyini bildirir. Məlumata əsasən, 2025-ci ilin oktyabrından bu yana 1 127 nəfər ölüb, 3 643 nəfər yaralanıb. İsrail bu rəqəmlərlə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
İsrailin ABŞ-də keçmiş səfiri Alon Pinkas Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarını ABŞ–İsrail münasibətlərində mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, indiyədək heç bir ABŞ vitse-prezidenti İsraili bu qədər açıq şəkildə tənqid etməyib. Pinkas hesab edir ki, Vaşinqton və Təl-Əviv hazırda İran məsələsində eyni mövqeni bölüşmür. O, yaranmış fikir ayrılıqlarını İsrail üçün narahatedici hesab edir. Keçmiş səfir bu vəziyyətin iki ölkə arasındakı münasibətlərdə struktur dəyişikliyindən xəbər verə biləcəyini bildirib. Onun fikrincə, İrana qarşı müharibə bu prosesi daha da sürətləndirib. Pinkasın səsləndirdiyi fikirlər şəxsi siyasi təhlil xarakteri daşıyır. ABŞ və İsrail tərəfləri bu qiymətləndirmələrə münasibət bildirməyiblər.
Ceyms Devid Vensin son açıqlamalarının Respublikaçılar Partiyası daxilində fikir ayrılıqlarını üzə çıxardığı bildirilir. Təhlilə görə, İsrailin İran siyasəti ABŞ-də həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar arasında yeni müzakirələr yaradıb. Vensin İsraili gizli təsir kampaniyasında ittiham etməsi diqqətçəkən hadisə kimi qiymətləndirilir. Təhlildə Demokratlar Partiyasının 103 üzvünün İsrailə ayrılan yardımın dayandırılmasını dəstəkləməsi də siyasi dəyişikliklərin əlaməti kimi göstərilir. Həmçinin Donald Trampın Benyamin Netanyahu ilə telefon danışığında Livan və Suriyadan çıxmaq çağırışı etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfinin sonrakı açıqlamaları isə bu mövzuda fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir. Ağ Evin növbəti addımlarının diqqətlə izlənəcəyi qeyd olunur. Bu qiymətləndirmələr təhlil xarakteri daşıyır.
Professor Sayrus Şayeq hesab edir ki, Ceyms Devid Vensin son açıqlamaları ABŞ rəhbərliyində İran siyasəti ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarını üzə çıxarır. Onun fikrincə, Vaşinqtonda bir qrup İrana qarşı sərt xətti dəstəkləyir, digər qrup isə diplomatik həll yoluna üstünlük verir. Şayeq Vensin açıqlamalarını onun gələcək siyasi ambisiyaları ilə də əlaqələndirir. Ekspert Donald Trampın mövqeyinin də dəyişə biləcəyini istisna etmir. O bildirir ki, ABŞ ilə İsrail arasında əvvəllər mövcud olan sıx siyasi uyğunluq zəifləməyə başlayıb. Şayeqin sözlərinə görə, İrana qarşı siyasətin nəticələri Vaşinqton daxilində yeni müzakirələrə səbəb olur. O hesab edir ki, bu məsələdə etiraz edənlərin sayı getdikcə artır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunur.
Livanın rəsmi Milli Xəbər Agentliyi İsrail ordusunun Nəbatiyyə bölgəsinə hava zərbələri endirdiyini bildirib. Məlumata görə, Deyr yaşayış məntəqəsi ətrafında iki hava hücumu həyata keçirilib. Hadisə zamanı güclü partlayış səsləri eşidilib və qalın tüstü müşahidə olunub. Ölən və ya yaralananlarla bağlı hələlik rəsmi məlumat açıqlanmayıb. Hücumların atəşkəs razılaşmasının qüvvədə olduğu dövrdə baş verdiyi qeyd edilir. İsrail və Livan iyun ayında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə atəşkəs üzrə çərçivə razılaşması əldə etmişdilər. İsrail tərəfi son hücumlarla bağlı hələlik rəsmi mövqe bildirməyib. Hadisə ilə bağlı məlumatlar müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib.
HƏMAS rəsmisi Əbdül Rəhman Şədid fələstinliləri İordan çayının qərb sahilində yeni məskunlaşma layihələrinə qarşı səfərbər olmağa çağırıb. O bildirib ki, israilli məskunlaşanların zorakılığı fələstinliləri torpaqlarından uzaqlaşdıra bilməyəcək. Şədid müqavimət və torpaqlarda qalmağın əsas vasitələr olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət milli birlik tələb edir. İordan çayının qərb sahilində 500 mindən çox israilli məskunlaşan və təxminən 3 milyon fələstinli yaşayır. İsrail hökuməti bölgədə 34 yeni məskunlaşma məntəqəsinin yaradılması üçün 1,3 milyard şekel vəsait ayırdığını açıqlayıb. İsrail tərəfi HƏMAS rəsmisinin bəyanatına münasibət bildirməyib. Bölgədə məskunlaşma siyasəti ətrafındakı gərginlik davam edir.
İsrail ordusu Qəzzanın mərkəzində HƏMAS-a məxsus olduğu bildirilən dörd silah anbarını məhv etdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, anbarlarda müxtəlif atıcı silahlar, tank əleyhinə qumbaraatanlar və sursat saxlanılırdı. İsrail həmin silahların öz hərbçilərinə və vətəndaşlarına qarşı istifadə olunacağını iddia edir. Əməliyyatın nəticələri barədə ətraflı məlumat verilməyib. Qəzzadakı Hökumətin Media Ofisi isə atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra İsrail ordusunun 3 689 pozuntu törətdiyini bildirib. İsrail bu iddialara hələlik münasibət açıqlamayıb. Tərəflərin açıqlamaları müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib. Bölgədə qarşıdurma və qarşılıqlı ittihamlar davam edir.
Qəzza zolağında atəşkəsə baxmayaraq yeni hərbi insidentlərin baş verdiyi bildirilir. Xan Yunisdə bir avtomobilə zərbə endirildiyi, Qəzza limanında partlayış nəticəsində bir nəfərin öldüyü qeyd olunur. Tüffah məhəlləsində daha iki fələstinlinin həyatını itirdiyi iddia edilir. Yerli mənbələr avtomobilin məcburi köçkünlərin yerləşdiyi çadırların yaxınlığında vurulduğunu bildirirlər. Məlumatlarda İsrail ordusunun nəzarət etdiyi əraziləri genişləndirdiyi də qeyd olunur. Həmçinin həmin ərazilərə yaxınlaşan şəxslərə atəş açıldığı iddia edilir. İsrail tərəfi bu məlumatlara münasibət bildirməyib. Hadisələrlə bağlı məlumatlar müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib.
Livanın cənubunda İsrail ordusunun yaşayış məntəqələrini dağıtmağa davam etdiyi bildirilir. Bölgədən verilən məlumata görə, bir neçə saat ərzində ardıcıl partlayış səsləri eşidilib. Həddatə yaşayış məntəqəsində evlərin yandırıldığı iddia olunur. Yayılan məlumatlarda peyk görüntülərinin Livanın cənubunda genişmiqyaslı dağıntıları göstərdiyi qeyd edilir. Bildirilir ki, bəzi yaşayış evləri atəşkəs dövründə də dağıdılıb. Həmçinin 2024-cü ilin noyabrındakı atəşkəsdən sonra da bölgədə gündəlik söküntülərin davam etdiyi iddia olunur. İsrail tərəfi bu məlumatlarla bağlı hələlik rəsmi münasibət açıqlamayıb. Məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən tam təsdiqlənməyib.
Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci Hizbullahın silahlı qanadının ləğvinin ölkənin suveren qərarı olduğunu bildirib. O, Livanda dövlət hakimiyyətindən kənar silahlı qüvvələrə yer olmadığını vurğulayıb. Nazirin sözlərinə görə, bu qərar ABŞ-də İsraillə əldə olunmuş çərçivə razılaşmasından əvvəl qəbul edilib. Rəcci müharibə, sülh və xarici siyasət qərarlarının yalnız dövlətin səlahiyyətində olacağını deyib. O həmçinin Livan ordusunun bütün ölkə ərazisində yerləşdirilməsinin İsrailin Livan torpaqlarından tam çıxması ilə bağlı olduğunu qeyd edib. Vaşinqtonda əldə olunan çərçivə razılaşması İsrailin Livana qarşı hərbi əməliyyatlarının dayandırılmasını və silahlı qrupların tərksilahını nəzərdə tutur. Həmin sənəddə Hizbullahın adı çəkilməsə də, açıqlamalarda bu təşkilatın nəzərdə tutulduğu bildirilir. Mövzu Livanda təhlükəsizlik və siyasi gündəmin əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.