Hənif dinimiz olan İslamın beş əsasından biri olan orucu Uca Allah bizdən öncəki toplumlara vacib etdiyi kimi bizə də vacib etmişdir. Allah təalə bunu “Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlkilərə fərz buyurulduğu kimi sizə də fərz buyuruldu ki, bəlkə, günahlardan çəkinəsiniz!” ayəsi ilə bildirmişdir.
İslam və həyat: Şəriət sualları
İslamın beş əsasından biri olan Ramazan orucu hər bir sağlam müsəlmana vacibdir. Lakin dinimiz insan sağlamlığını hər şeydən üstün tutaraq, müəyyən xəstəlikləri olan şəxslərə xüsusi rüsxətlər (güzəştlər) tanımışdır.
İslamda yeyilməsi və ya içilməsi haram sayılan maddələrin dərman istehsalında istifadəsinin caiz (icazəli) olub-olmaması məsələsi həm klassik, həm də müasir fiqh elmində geniş müzakirə olunan mövzulardandır.
Ramazan ayı müsəlmanlar üçün böyük mənəvi əhəmiyyətə malikdir, lakin bu müqəddəs ay ağız və diş sağlamlığı baxımından bəzi çətinliklər yarada bilər. Səhərdən axşama qədər yemək və içməkdən çəkinmək, ağız boşluğunda müəyyən dəyişikliklərə səbəb olur ki, bu da diş və diş əti sağlamlığına təsir edə bilər. Elmi tədqiqatlar orucluğun ağız sağlamlığına təsirini araşdıraraq, bu problemlərin qarşısını almaq üçün faydalı tövsiyələr təqdim edib.
Oruc tutmaq istəyən bir çox xanımları maraqlandıran məsələlərdən biri də, qadının hələ heyizli ikən ertəsi gün üçün niyyət etməsi məsələsidir. Burada üç ehtimal mövcutdur:
İslamda orucun mənəvi və fiziki təmizlənmədə mühüm rolu vardır. Bəs Allahın ən çox sevdiyi oruc hansıdır? Bu sualın cavabı Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmmədin hədislərində açıq şəkildə bildirilmişdir.
Hər il hicri-qəməri təqvimi ilə icra etdiyimiz Ramazan ayı bu il miladi təqvimlə mart ayına təsadüf edir. Ramazan orucu Allahu-təala tərəfindən həddi-büluğ yaşına çatmış hər bir müsəlman kişi və qadına vacib (fərz) qılınmışdır. Hz. Adəmdən Hz. Məhəmmədə (s.a.s) qədər bütün peyğəmbərlərin şəriətində mövcud olan bu ibadət, insanı mənəvi cəhətdən təmizləyən müqəddəs bir vəzifədir.
Ruh maddi olmayan, metafizik bir varlıqdır. Maddi aləmdən fərqli olaraq, ruhu hissi orqanlarla müşahidə etmək və ya ona toxunmaq mümkün deyil; onun dərk edilməsi də tamamilə fərqlidir. Uca Rəbbimiz bu barədə belə buyurur:
Müasir psixologiyanın təməllərinin haradan gəldiyi tez-tez müzakirə olunsa da, İslam mədəniyyətində psixoterapiya qədim dövrlərdən bəri mövcuddur. Müsəlman alimləri hələ əsrlər əvvəl insanın həm fiziki, həm də ruhsal vəziyyətinin bir-biri ilə ayrılmaz bağlılığını sübut etmiş və bu sahədə əhəmiyyətli töhfələr vermişlər.
Allah təalə insanları geniş mənada ibadət etmək üçün yaratmışdır. Yəni, valideynlərə qayğı göstərmək, yoxsul insanlara əl tutmaq, insanların xeyr-şərinə yaramaq, pislikdən çəkindirmək və yaxşılığı tövsiyə etmək kimi saleh işlər görməyi əmr etmişdir. Bir də xüsusi dar mənada ibadət növləri vardır: namaz qılmaq, oruc tutmaq, zəkat vermək və həccə getmək kimi. Bilməliyik ki, Allah təalə bizə bəzi ibadət növlərini fərzi-ayn (hər bir kəsin özünün yerinə yetirməsi vacib olan əməl) kimi buyurmuşdur. Bu ibadətləri şəxsən yerinə yetiririk ki, onlar insanı paklaşdırsın, təqvalı etsin və dərəcəsini yüksəltsin.
"Hər bir vəfat edən şəxs meyitini yuyanı tanıyır. Əgər cənnətlə müjdələnibsə, onu daşıyanlara: 'Məni tələsik aparın' deyə yalvarar. Yox, əgər cəhənnəmlə xəbərdar edilibsə, tələsməmələrini xahiş edər."
Ruhların yaradılması bədənlərin yaranmasından daha öncə baş verib. Biz hazırda ruhlar aləmindən ana bətninə, oradan uşaqlığa, gəncliyə, qocalığa, daha sonra isə qəbir, bərzəx, cənnət və ya cəhənnəmə gedən uzun bir yoldayıq. Bu yolun başlanğıc nöqtəsi məhz ruhlar aləmidir. Buna görə də ruhların yaradılışı bədənlərin (cəsədlərin) təşəkkülündən əvvəldir.