Baş xəbər

Sananın dövlət məktəblərindən birinin həyətinin bir küncündə, qara libaslı bir qadın dayanıb. O, bir vaxtlar oğlunu burada səhər sırasına düzülərkən görməyə alışmışdı. Bu gün isə o, bura ana kimi deyil, həyatının qalan hissəsini ayaqda tutmağa çalışan bir təmizlikçi kimi qayıdıb. O, ağır bir sükutla yeri süpürür, sanki həyətin daşlarına pıçıldayır: “Mənim burada bir oğlum var idi; uşaq kimi getdi, meyit olaraq qayıtdı”.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ı Hörmüz boğazında ayrıca keçid marşrutu yaratmaqda ittiham edib. O bildirib ki, bu addım Anlaşma Memorandumunun 5-ci maddəsinə uyğun deyil. Əraqçinin sözlərinə görə, Vaşinqton yeni keçid dəhlizləri ilə bağlı əvvəlcədən Tehranla məsləhətləşməli idi. Nazir əlavə edib ki, İsveçrədə keçirilən danışıqlarda anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün birbaşa əlaqə xətti yaradılıb. O, ABŞ-ni bölgədə gərginliyi artırmaqda və razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. ABŞ tərəfi bu iddialara hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat İran xarici işlər nazirinin açıqlamalarına əsaslanır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp növbəti prezident seçkilərində bir daha namizəd olacağını açıqlayıb. Qeyd edək ki, Tramp bu məsələdə daha əvvəl fərqli açıqlamalar vermişdi. O, 5 may 2025-ci ildə səkkiz illik prezidentlikdən sonra vəzifəni təhvil verəcəyini bildirmişdi. Bundan əvvəl isə, 1 aprel 2025-ci ildə üçüncü müddətə namizədliyə hər hansı formada icazə veriləcəyi təqdirdə, keçmiş prezident Barak Obama ilə rəqabət aparmaq istədiyini demişdi.

Livanın cənubunda yaradılması nəzərdə tutulan “pilot zonalar” layihəsi ölkədə dövlət hakimiyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində ilk praktik mərhələ kimi qiymətləndirilir. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlarla paralel həyata keçirilən bu mexanizmin uğuru onun gələcəkdə digər bölgələrə də şamil edilib-edilməyəcəyini müəyyənləşdirəcək.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş katibi Antonio Quterreş şənbə günü Suriyaya səfər edəcək. Bu, 2011-ci ildə başlayan və yüz minlərlə insanın ölümünə, milyonlarla insanın isə məcburi köçkünə çevrilməsinə səbəb olan müharibədən sonra vəzifədə olan BMT başçısının ölkəyə ilk səfəri olacaq. Səfər 2024-cü ilin sonunda üsyançı qüvvələrin keçmiş prezident Bəşşar Əsədi hakimiyyətdən göndərməsindən sonra Suriyanın beynəlxalq arenaya qayıdışı istiqamətində atılan növbəti mühüm addım kimi qiymətləndirilir.

ABŞ prezidentlərinin hər gün əldə etdiyi ən məxfi sənədlərdən biri hesab olunan Prezidentin Gündəlik Kəşfiyyat Brifinqi (President’s Daily Brief – PDB) onilliklərdir Vaşinqtonun strateji qərarvermə mexanizminin əsas elementlərindən biri kimi çıxış edir. Britaniyalı kəşfiyyat tarixçisi Kristofer Endryunun ifadəsi ilə desək, bu sənəd “dünyanın tirajı ən az olan, ən məxfi və ən çox məlumatlı gündəlik nəşri” hesab edilə bilər.

Böyük Britaniyada yeni hökumətin iqtisadi siyasəti fonunda dövlətin iqtisadiyyatda rolunun artırılması və strateji sahələrdə milliləşdirmə məsələsi yenidən gündəmə gəlib. “British Steel” şirkətinin dövlət mülkiyyətinə qaytarılmasından sonra diqqətlər su, nəqliyyat və digər ictimai xidmət sahələrində fəaliyyət göstərən şirkətlərə yönəlib.

Qətər Beynəlxalq Olimpiya Günündə qadınların idmanda iştirakının genişləndirilməsi və gender bərabərliyinin təmin edilməsi istiqamətindəki qətiyyətli addımlarını bir daha nümayiş etdirib. Ölkənin idman strategiyası qadın idmançılar üçün yeni imkanlar yaratmağa davam edir.

Kanadanın qərbində yeni meşə yanğınları başlayıb, Ontario əyalətində isə alovun yayılması davam edir. Son bir həftədə təxminən 34 min ildırım çaxması Britaniya Kolumbiyasında çoxsaylı yanğınlara səbəb olub. Əyalətdə 25 təxliyə əmri qüvvədədir və 90 fəal yanğın qeydə alınıb. Rəsmilər isti və quraq havanın yanğınların genişlənməsinə gətirib çıxara biləcəyini bildiriblər. Ontario əyalətinin şimal-qərbində 139 fəal yanğın var və onların 32-si nəzarət altında deyil. Yanğınların tüstüsü ötən həftə ABŞ-nin bir sıra iri şəhərlərinə qədər çatıb. Banff və ətraf bölgələrdə havanın keyfiyyəti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib. Həftə sonu bəzi ərazilərdə vəziyyətin yaxşılaşacağı gözlənilir.

Çin və ABŞ hüquq-mühafizə sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə razılığa gəlib. Pekində keçirilən görüşdə Van Syaohun və FTB direktoru Kaş Patel birgə fəaliyyətin əhəmiyyətini vurğulayıblar. Görüş iki ölkə arasında son repatriasiya hallarından sonra baş tutub. Tərəflər narkotiklərlə mübarizə, kiberdələduzluq və çirkli pulların yuyulmasına qarşı birgə fəaliyyət göstərdiklərini bildiriblər. Çin ağır cinayətlərdə axtarılan ABŞ vətəndaşını Amerika tərəfinə təhvil verdiyini açıqlayıb. Rəsmi Pekin bu əməkdaşlığın Donald Tramp və Si Cinpinin razılaşmalarına əsaslandığını bildirib. Hər iki tərəf dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi ABŞ Konqresi Nümayəndələr Palatasının Xarici əlaqələr komitəsinin qəbul etdiyi H.R. 9087 saylı qanun layihəsinə kəskin etiraz edib. Parlament sənəddə yer alan ittihamların əsassız olduğunu və beynəlxalq hüquqa zidd xarakter daşıdığını bildirib. Bəyanatda qanun layihəsinin erməni lobbi qruplarının təsiri ilə hazırlandığı iddia olunub. Milli Məclis belə təşəbbüslərin ABŞ-də seçkilər öncəsi siyasi məqsədlərə xidmət etdiyini vurğulayıb. Parlament sənədin Azərbaycan ilə Ermənistan arasında davam edən sülh prosesinə mənfi təsir göstərə biləcəyini qeyd edib. Həmçinin məhkum olunmuş şəxslərin "hərbi əsir" və "siyasi məhbus" kimi təqdim edilməsinin faktların təhrif edilməsi olduğu bildirilib. Milli Məclis ABŞ Konqresini Azərbaycanın suverenliyinə hörmət göstərməyə və regionda sülhə mane olacaq addımlardan çəkinməyə çağırıb.

Azərbaycan Türkiyəyə yeni səfir təyin edib. Prezident İlham Əliyev bununla bağlı Sərəncam imzalayıb. Sənədin mətni Azərbaycan Prezidentinin rəsmi internet saytında dərc edilib. Sərəncama əsasən, Rəşad Fəxrəddin oğlu Aslanov Azərbaycan Respublikasının Türkiyə Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilib.