Donald Trampın ikinci prezidentlik müddətinin ilk ili həm daxili, həm də xarici siyasətdə kəskin dönüşlər və sürətli dəyişikliklərlə dolu bir "siyasi Amerika təpələri" (roller coaster) kimi keçdi və Yaxın Şərq bu gərgin hərəkətliliyin mərkəzində oldu. Onun regional fokusu iki əsas amillə müəyyən edildi: aşkar özünəinam və tarixdə irəli mövqe tutmaq istəyi, digər tərəfdən isə hadisələrin sürətlə inkişaf etdiyi və aktorların hesablamalarının bir-birinə qarışdığı qeyri-sabit regional mühit.

ABŞ dolları son aylarda dünya valyuta bazarlarında ciddi zəifləmə nümayiş etdirir və bu proses artıq dörd illik minimum həddin yenilənməsi ilə nəticələnib. Dolların altı əsas dünya valyutasına nisbətdə dəyərini göstərən DXY indeksi yanvarın sonunda 95,5 bəndə qədər geriləyib. Bu, 2022-ci ilin əvvəlindən bəri ən aşağı göstərici hesab olunur. ABŞ valyutası ötən il ümumilikdə 9 faiz dəyər itirmişdi, 2026-cı ilin yanvarında isə əlavə olaraq təxminən 4 faiz ucuzlaşıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüşündə hələlik yekun sazişin əldə olunmadığını, lakin İranla danışıqların davam etdirilməsində israrlı olduğunu bildirib. Ağ Evdə 3 saatdan çox davam edən görüşü Tramp "çox məhsuldar" adlandırıb və ABŞ-İsrail münasibətlərinin mükəmməl səviyyədə qaldığını vurğulayıb.

İranın Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının katibi Əli Laricani Oman Sultanlığına səfər etdiyi bir vaxtda, Tehran diplomatik səylərə qarşı "dağıdıcı təzyiq və təsirlər" barədə xəbərdarlıq edib. Bu xəbərdarlıq İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ABŞ-İran danışıqlarına fokuslanacağı gözlənilən Vaşinqton səfəri ərəfəsinə təsadüf edir.

İsrail fələstinli məhbuslar üçün "edam qanunu"nu icra etməyə hazırlaşır: Heyətlər təlim keçir və xüsusi yer hazırlanır. Məhbuslar İnformasiya Bürosu İsraildə fələstinli məhbuslar üçün "edam qanunu"nun tətbiqinin yaxınlaşması barədə üzə çıxan məlumatların təhlükəli olduğu barədə xəbərdarlıq edib. Bu xəbərdarlıq İsrailin "Kanal 13" televiziyasının qanunun icrası üçün xüsusi hazırlıqların başladığını, bura bu prosesi həyata keçirəcək heyətlərin təlimi və icra üçün xüsusi yerin yaradılmasının daxil olduğunu təsdiqləyən hesabatından sonra verilib.

İranlılar 1979-cu il inqilabından sonra hakimiyyəti ələ keçirən rejimə etiraz olaraq dəfələrlə küçələrə çıxıblar. Bu mənzərə İslam Respublikası tarixində tanış olsa da, bu dəfəki etirazlar daha dərin və təhlükəli mənalar daşıyır. Artıq etirazların hərəkətverici qüvvəsi yalnız rejimin ideoloji və repressiv xarakteri ilə məhdudlaşmır; bu qəzəb gündəlik həyatın hər sahəsinə toxunan boğucu iqtisadi çətinlikləri də əhatə edir. Qəzəb dairəsi genişləndikcə, diqqətçəkən bir hadisə baş verdi: ənənəvi olaraq rejimin dayaqlarından sayılan və əvvəlki etirazlarda məsafə saxlayan Tehran bazarı tacirləri də prosesə qoşuldular. Onların ön cəbhəyə çıxması hakimiyyət üçün narahatlıq doğuran bir dönüşdür, baxmayaraq ki, bu, mütləq rejimin sonunun yaxınlaşdığının qəti göstəricisi deyil.

Qəzza zolağında müharibənin aktiv mərhələsinin zəifləməsi fonunda yeni bir mərhələ formalaşır. Bu mərhələ silah səsləri ilə deyil, sənədlər, icazələr, gecikmələr və iqtisadi mexanizmlər vasitəsilə irəliləyir. Dağıntıların miqyası və yenidənqurma prosesinin qeyri-müəyyənliyi göstərir ki, Qəzzada mübarizə yalnız hərbi müstəvidə deyil, siyasi və inzibati alətlər üzərindən də davam etdirilir.

Hindistan və Amerika Birləşmiş Ştatları aylarla davam edən danışıqlardan sonra ticarət sazişi əldə etdiklərini rəsmən elan ediblər. Bu barədə bazar ertəsi günü ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Hindistanın Baş naziri Narendra Modi sosial media hesablarında məlumat paylaşıblar. Tramp sazişi "Truth Social" platformasında ilk elan edən tərəf olub. O, bir sıra bəndləri sadalayaraq bildirib ki, Hindistan "Rusiya neftini almağı dayandırmağa və ABŞ-dan, bəlkə də Venesueladan daha böyük həcmdə neft almağa" razılıq verib.

Keçən ay Macarıstanın Baş naziri Viktor Orban Avropadakı ifrat sağçı müttəfiqlərindən seçki kampaniyası üçün güclü bir dəstək aldı. İtaliyanın Baş naziri Corcia Meloni, Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç, həmçinin Fransanın "Milli Birlik", Almaniyanın "AfD", İspaniyanın "Vox" və Avstriyanın "Azadlıq" partiyalarının rəhbərləri ona koordinasiyalı şəkildə dəstək nümayiş etdirdilər. Bu dəstəyə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu da qoşularaq, əvvəlcədən yazılmış video müraciətində Orbanı təriflədi və onun öz ölkəsini, xalqını qorumaq üçün "möhkəmliyə, cəsarətə və müdrikliyə" sahib olduğunu vurğuladı.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun cümə axşamı günü dərc etdiyi və Dövlət Müfəttişinə (Ombudsman) "Həmas"ın 7 oktyabr 2023-cü il hücumu ilə bağlı araşdırma çərçivəsində təqdim etdiyi cavabları ehtiva edən tam sənəd ətrafında reaksiyalar getdikcə kəskinləşir. Netanyahu bu sənəddə hücumun qarşısını ala bilməməkdə günahı öz siyasi rəqibləri və təhlükəsizlik rəhbərlərinin üzərinə ataraq, öz məsuliyyətini minimuma endirməyə çalışıb.

"Suriya ayısı" kimi tanınan Məhəmməd Heydər Zammarhəyat “hekayəti” 2025-ci ilin sonunda "Suriya Demokratik Qüvvələri"nin (SDQ) həbsxanalarından birində başa çatdı. Almaniyada yaşayan ailəsi onun həbsxanada ölümü xəbərini bu yaxınlarda aldı. Bu, sərhədləri aşan 30 illik "cihad" səyahətinin sonu idi. Bu səyahət əslində 2001-ci ildə, ABŞ-ın tələbi ilə Mərakeş rəsmiləri tərəfindən 11 sentyabr terror aktları ilə əlaqəli olduğu şübhəsi ilə həbs edilərkən bitmiş kimi görünürdü. Təxminən 2900 nəfərin ölümü ilə nəticələnən həmin hücumlardan sonra o, Suriyaya göndərildi və orada gah "Əhrar əş-Şam", daha sonra isə "İŞİD" sıralarında döyüşçü kimi peyda oldu və sonda SDQ-nin zindanında öldü.

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi, həftələrlə gecikmədən və süründürməçilikdən sonra, əlində olan Ceffri Epşteyn sənədlərinin növbəti hissəsini dərc etdi. Lakin bu sənədlər bir çox adların, fotoşəkillərin və detalların (10 mindən çox gizlətmə halı) gizlədilməsi və ört-basdır edilməsindən sonra təqdim olundu. Bu gizlətmə, fərz edildiyi və nazirliyin iddia etdiyi kimi qurbanları qorumaq üçün deyil, cinayət törədənləri qorumaq məqsədi daşıyırdı. Nazirlik, bəlkə də qəsdən, bir çox qurbanın fotoşəkillərini və adlarını gizlətməyi unudub, lakin gələn etiraz və şikayət selindən sonra onları yenidən gizlətməli olub