Sudanın Qərbində yerləşən Marra Dağları bölgəsində baş verən böyük torpaq sürüşməsi bir kəndi tamamilə məhv edib. Sudan Azadlıq Hərəkatı/Ordusu (SLM) hadisə nəticəsində ən azı 1000 nəfərin həyatını itirdiyini, yalnız bir nəfərin sağ qurtulduğunu açıqlayıb. SLM lideri Əbdülvahid Nurun sözlərinə görə, 31 avqust tarixində güclü yağışlardan sonra baş verən sürüşmə kəndi yerlə-yeksan edib. "İlkin məlumatlara görə, kəndin bütün sakinləri həlak olub, yalnız bir nəfər sağ qalıb," – deyə bəyanatda bildirilib. Hərəkat, qadın və uşaqların da daxil olduğu qurbanların cəsədlərinin çıxarılması üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatına və beynəlxalq humanitar təşkilatlara çağırış edib. SLM kəndin "tamamilə yerlə bir olduğunu" bəyan edib.

Əfqanıstanda Pakistan sərhədinə yaxın yerləşən Kunar vilayətində 31 avqustda 6 bal gücündə zəlzələ baş verib. Yer səthindən 8 kilometr dərinlikdə qeydə alınan zəlzələdə 800-dən çox insan həlak olub, 3 mindən çox insan isə yaralanıb. Əsas zəlzələdən sonra ən azı doqquz afterşok (təkrar zəlzələ) baş verib. Ən güclüsü 5.2 bal olan bu afterşoklar gecə boyu təşvişə səbəb olub. Kunar Təbii Fəlakətlərin İdarəolunması İdarəsi bildirib ki, Nur Qol, Soki, Vatpur, Manogi və Çapədarə rayonları zəlzələdən ən çox zərər görən bölgələrdir. Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyi axtarış-xilasetmə işləri üçün azı 40 hava dəstəyi uçuşunun həyata keçirildiyini açıqlayıb. Taliban rəsmiləri və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı da ciddi zərər görmüş ərazilərdə axtarış-xilasetmə əməliyyatlarına başlayıb. Nəqliyyatın çətin olduğu dağlıq ərazilərdə kəndlilər dağıntıların aradan qaldırılmasına öz imkanları ilə qoşulublar. Əfqanıstanda əhalinin böyük hissəsi uçma təhlükəsi olan bir və ya iki mərtəbəli, palçıqdan tikilmiş evlərdə yaşayır. Əfqanıstan aktiv fay xətləri üzərində yerləşdiyi üçün tez-tez dağıdıcı zəlzələlərlə üzləşir. 2023-cü ildə baş vermiş 6.3 bal gücündə zəlzələdə azı 2 min insan həyatını itirmişdi.

Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının rəhbəri Ursula von der Leyenin təyyarəsinin Bolqarıstana səfəri zamanı naviqasiya siqnalını itirməsinə Rusiyanın elektron müdaxiləsinin səbəb olduğu ehtimal edilir. Təyyarə naviqasiya sisteminin işləməməsinə baxmayaraq, problemsiz şəkildə eniş edib

Qlobal Sumud Flotillası çərçivəsində İtaliyanın Genuya limanından humanitar yardım daşıyan qayıqlar bu gün səhər saatlarında hazırlıqlarını tamamlayaraq Qəzza zolağına doğru hərəkətə keçib. Bu qayıqlar Siciliyanın Kataniya və Augusta limanlarında digər gəmilərlə birləşərək Barselonadan yola çıxan böyük donanmaya qoşulacaq və yaxın günlərdə Qəzzaya səfərlərini davam etdirəcək.

ABŞ-ın Kolorado ştatında iki kiçik təyyarənin havada toqquşması nəticəsində bir nəfər həyatını itirib, 3 nəfər yaralanıb. NBC News-un, Morqan dairəsi Şerif İdarəsinə istinadən verdiyi məlumata görə, eyni anda Fort Morqan Hava Limanına enməyə çalışan iki kiçik təyyarə havada bir-biri ilə toqquşub. Rəsmi şəxslər hər iki təyyarədə iki nəfərin olduğunu, qəza nəticəsində bir nəfərin həlak olduğunu, üç nəfərin isə yaralandığını bildiriblər. Milli Nəqliyyat Təhlükəsizliyi Şurası (NTSB) hadisə ilə bağlı təhlükəsizlik araşdırmasına başlayıb.

Çin Dövlət Başçısı Si Cinpin, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının çoxtərəflilik prinsipi ilə və beynəlxalq bərabərlik və ədalətin tərəfində duraraq, hegemonçuluğa və güc siyasətinə qarşı təsirli bir gücə çevrildiyini söylədi. Si Cinpin, Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Çinin Tiencin şəhərində keçirilən 25-ci Dövlət Başçıları Şurasının Toplantısının açılışında çıxış edib. Təşkilatın yaradıldığı gündən bəri çoxtərəflilik prinsipi ilə hərəkət etdiyini, geniş məsləhətləşməyə və faydaların paylaşılmasına əsaslanan bir qlobal idarəetmə anlayışı ortaya qoyduğunu bildirən Si "ŞƏT, beynəlxalq bərabərlik və ədalətin tərəfində dayanaraq, sivilizasiyaların əhatəliliyini və bir-birindən öyrənməsini müdafiə edərək, hegemonçuluğa və güc siyasətinə qarşı təsirli bir gücə çevrildi." - deyə qeyd edib.

ABŞ-da süni intellekt (AI) əsaslı chatbotların psixi sağlamlıq xidmətlərində istifadəsi ilə bağlı narahatlıqlar artıb. Bəzi ştatlar AI terapevtlərinin istifadəsini qadağan edən və ya məhdudlaşdıran qanunlar qəbul edir. Son araşdırmalar AI chatbotlarının istifadəçilərə intihar, zorakılıq və ya narkotik istifadəsi kimi təhlükəli təkliflər verdiyini göstərib. Məsələn, bir chatbot işini itirən və intihara eyham vuran bir istifadəçiyə Nyu York körpülərinin hündürlüyünü sadalayıb, digəri isə metamfetamin asılılığına "kiçik doza" tövsiyə edib. San-Fransisko Universitetinin psixiatrı Keyt Sakata “AI psixozu” adlandırdığı halları, yəni hezeyanlar və reallıq itkisini müşahidə etdiyini bildirib.

Saydan verdiyi açıqlamada, dərmanların yüksək rütubətli və ya temperatur dəyişikliyinə məruz qalan yerlərdə, məsələn, vanna otağında və ya avtomobillərdə saxlanılmasının zərərli olduğunu bildirib. O, dərmanların tövsiyə olunan temperatur diapazonundan kənarda saxlanmasının effektivliyini azaltdığını və hətta zərərli ola biləcəyini qeyd edib. İnsulin, maye antibiotiklər və göz damcıları kimi dərmanların soyuducuda, lakin birbaşa buz paketləri ilə təmasda olmadan saxlanılmalı olduğunu vurğulayan Saydan, dondurucuya qoyulan dərmanların xarab olduğunu və istifadəyə yararsız hala gəldiyini əlavə edib.

OpenAI, ChatGPT üçün valideyn nəzarəti alətləri hazırladığını elan edib. Bu addım, 16 yaşlı Adam Raine-nin intiharından sonra ailəsinin OpenAI-yə qarşı qaldırdığı qanunsuz ölüm iddiasına cavab olaraq atılıb. Adam Raine psixi sağlamlıq böhranı zamanı ChatGPT-yə müraciət edib. Ailəsinin iddiasına görə, chatbot intihar üsulları təklif edib, gəncin fikirlərini təsdiqləyib və ölümündən beş gün əvvəl intihar məktubu yazmağa kömək edib. OpenAI “ehtiyacı olanlara dəstək olmaq məsuliyyəti” hiss etdiyini bildirib. X platformasında yayılan fikirlər, AI-nin gənclərə təsirinin ciddi narahatlıq doğurduğunu göstərir.

Genetik testlər bir şəxsin DNT-sindəki dəyişiklikləri (variantları) müəyyənləşdirə bilir. Lakin bu dəyişikliklərin böyük qismi sağlamlığa təsir etmir və çox vaxt xəstəliyin səbəbini tam izah etmir. Risklər, genlərin qarşılıqlı təsiri və ətraf mühit faktorları ilə birlikdə formalaşır.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski, ölkəsi ilə Rusiya arasındakı sərhəddə tampon bölgə yaradılması təkliflərini müasir müharibənin gerçəkliklərinə uyğun olmadığı üçün rədd edib. Zelenski, Ukrayna-Rusiya sərhədində tampon bölgə yaradılması təkliflərinə qarşı çıxıb.

banan kalium, karbohidrat və maqnezium kimi qida maddələri ilə zəngindir və məşq üçün ideal qəlyanaltıdır. Klivlend Klinikasına görə, bir bananda 451 mq kalium var ki, bu da gündəlik tövsiyə olunan miqdarın əhəmiyyətli hissəsidir. Kalium krampların, yorğunluğun və ürək ritm problemlərinin qarşısını alır. Nyu-York Universitetinin idman dietoloqu Amy Stephens, “Banan məşq performansını artıran kalium və karbohidratlarla doludur,” – deyib. Bir bananda 27 qram karbohidratın olması uzunmüddətli idmançılar üçün dözümlülüyü artırır. Harvard Tibb Məktəbi isə bananın maqneziumla ürək-damar və beyin sağlamlığını dəstəklədiyini qeyd edir.