BAKI, AzerVoice, Səməd Əyyubov
ABŞ Çinlə mümkün silahlı qarşıdurmaya hazırlıq məqsədilə dənizdə istifadə ediləcək pilotsuz aparat donanması üzərində işləyir.
AzerVoice xəbər verir ki, "Reuters" agentliyinin məlumatına görə, prototiplərin sınaqları Kaliforniya sahillərində, Sakit okeanda keçirilib. Testlər zamanı gəmilərdən biri proqram təminatındakı nasazlıq səbəbindən qəfil dayanaraq okeanda sürüklənib, digər sürətli pilotsuz kater isə ona çırpılaraq göyərtənin üzərindən aşıb keçib.
Bu tip pilotsuz suüstü gəmilərin hazırlanması ilə “Saronic” və “BlackSea Technologies” şirkətləri məşğuldur.
Agentliyin yazdığına görə, bir neçə həftə əvvəl “BlackSea” şirkətinin başqa bir prototipinin sınaqları zamanı da oxşar hadisə baş verib: kater qəfil mühərriklərini işə salaraq onu dartmaqda olan köməkçi gəmiyi aşırıb. Mənbələr bildiriblər ki, hər iki insidentə həm proqram təminatındakı səhvlər, həm də insan faktoru səbəb olub.
Məlumata əsasən, Pentaqonun məqsədi Çinin Tayvana qarşı mümkün hücumunun qarşısını almaq üçün dəniz və hava dronlarından ibarət donanma yaratmaqdır. Hazırda Ukraynanın Qara dənizdə istifadə etdiyi sürətli pilotsuz katerlərin qiyməti təxminən 250 min dollar təşkil edir. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri isə daha mürəkkəb və bahalı variant əldə etməyə çalışır: açıq dənizdə insan əmrinə ehtiyac duymadan müstəqil fəaliyyət göstərə biləcək dron donanması qurmaq. Hər bir belə gəminin dəyərinin bir neçə milyon dollar olacağı gözlənilir.
Lakin bu planların həyata keçirilməsində problemlər də var. Yaxın günlərdə Pentaqon rəhbərliyi dəniz dronlarının satınalma proqramına cavabdeh olan admiralı vəzifədən uzaqlaşdırıb. Bundan əlavə, ABŞ Müdafiə Nazirliyi “L3Harris” şirkəti ilə proqram təminatı üzrə 20 milyon dollarlıq müqaviləni birtərəfli qaydada ləğv edib.
Qeyd edək ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri artıq “BlackSea” ilə ümumilikdə 160 milyon dollarlıq müqavilə bağlayıb. Şirkət hazırda ay ərzində ABŞ donanması üçün onlarla kəşfiyyat təyinatlı dəniz dronu istehsal edir. “Saronic” isə “Corsair” adlı pilotsuz kater layihəsini təqdim etsə də, hələ Pentaqonla rəsmi satınalma müqaviləsi imzalamayıb. Bununla belə, prototiplərin hazırlanması üçün şirkət Müdafiə Nazirliyindən 20 milyon dollar maliyyə dəstəyi alıb.