Yaxın Şərq

İsrail ordusu Livan ərazisindən buraxıldığı bildirilən iki şübhəli hava hədəfinin ölkənin şimalında hava hücumundan müdafiə sistemləri vasitəsilə zərərsizləşdirildiyini açıqlayıb. Hadisədən sonra sərhəd bölgələrində xəbərdarlıq siqnalları işə düşüb. Hazırda naməlum uçan obyektlərin mənşəyi və məqsədi ilə bağlı araşdırmalar davam edir.

“Global Sumud Flotilla” təşkilatçıları İsrail tərəfindən saxlanıldıqdan sonra azad edilən bəzi fəalların zorakılıq və pis rəftara məruz qaldıqlarını iddia ediblər. Məlumatlarda fiziki zorakılıq, hüquqi təminatlardan məhrum edilmə və digər ciddi iddialardan bəhs olunur. Hazırda bu məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib və məsələ hüquqi araşdırma mərhələsindədir.

Livan Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı son məlumatlara görə, martın 2-dən bəri İsrailin həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində ölkədə azı 3 111 nəfər həlak olub, 9 432 nəfər yaralanıb. Davam edən qarşıdurmalar fonunda humanitar vəziyyət və təhlükəsizlik narahatlıqları da artmaqdadır.

Hizbullah Livanın cənubundakı Odaisseh qəsəbəsində İsrailə məxsus hərbi texnikanın pilotsuz uçuş aparatı ilə hədəfə alındığını bildirib. İsrail ordusu isə sərhəd bölgəsində şübhəli hava hədəflərinin aşkar edildiyini və bəzi obyektlərə zərbələrin dəydiyini açıqlayıb. Hadisənin nəticələri ilə bağlı hələlik əlavə məlumat verilməyib.

Fələstin agentliyi “Wafa”ya istinadla xəbər verir ki, İsrail qüvvələri İordan çayının qərb sahilində, o cümlədən Ramallah və Hebron bölgələrində bir sıra basqın və reydlər həyata keçirib. Əl-Muğəyyir kəndində evlərdə axtarış aparılıb və sakinlərə hücum edilib, kənd yaxınlığındakı əkin sahələri qəsdən yandırılıb. Beyt Ula qəsəbəsində evlərə reyd zamanı üç nəfər saxlanılıb. İsrailli məskunlaşmaçılar da Turmus Ayya qəsəbəsində bir evin ələ keçirilməsi, Əl-Fərsiyyə – Xallet Xader bölgəsində ot tayalarının yandırılması, Burqa qəsəbəsində evə ziyan vurulması və Atara bölgəsində avtomobil şüşələrinin sındırılması kimi hücumlar həyata keçirib. Bu əməliyyatlar fələstinli sakinlər arasında ciddi narahatlığa səbəb olub.

ABŞ-də evangelist dini dairələrlə siyasi hakimiyyət arasında formalaşan yeni münasibət modeli Yaxın Şərqdəki müharibə proseslərinə təsir edən əsas amillərdən birinə çevrilib. Xüsusilə 2026-cı ildə İran ətrafında baş verən hadisələr Vaşinqtonda dini-messiançı yanaşmanın xarici siyasət qərarlarında daha açıq şəkildə hiss olunmağa başladığını göstərir.

Livanın davam edən müharibəsi ölkə iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərir. Maliyyə naziri Yassin Caber bildirib ki, bu il iqtisadi artım 7–10 faiz arasında azala bilər və ümumi itkilər təxminən 20 milyard dollara çata bilər. 2024-cü ildə baş verən münaqişə artıq ölkəyə 8,5 milyard dollarlıq zərər vurub və real ÜDM 7,1 faiz azalıb. Hökumət evlərini tərk edən 1 milyondan çox insana dəstək üçün 50 milyon dollar ayırıb.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol qlobal neft bazarının Hörmüz böhranı fonunda iyul və ya avqust aylarında “qırmızı zona”ya daxil ola biləcəyini xəbərdarlıq edib. Səbəb Yaxın Şərqdən ixrac həcmlərinin azalması və yay mövsümündə artan yanacaq tələbi ilə ehtiyatların tükənməsidir. Birol vəziyyətdən çıxış yolunu Hörmüz boğazının tam şəkildə açılmasında görür ki, bu su yolu müharibədən əvvəl dünya neft və qaz tədarükünün təxminən beşdəbirini təmin edirdi. IEA artıq mart ayında strateji ehtiyatlardan 400 milyon barel neftin bazara buraxılması barədə razılığa gəlmişdi, lakin bu ehtiyatlar tədricən azalır.

Qəzza Fələstin Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən açıqlanan məlumatlara görə, İsrailin oktyabrın 7-dən bəri həyata keçirdiyi hərbi hücumlar nəticəsində ölənlərin sayı 72 775-ə çatıb, yaralananların sayı isə 172 750-dən çoxdur. Oktyabr ayında elan olunmuş atəşkəsə baxmayaraq, İsrail hücumları davam edib və nəticədə əlavə olaraq 883 nəfər həlak olub, 2 648 nəfər isə yaralanıb. Hücumların böyük hissəsi mülki əhaliyə təsir edib, infrastruktura ziyan dəyib və regionda humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır. Bu, beynəlxalq hüquq və insan hüquqları baxımından ciddi narahatlıq doğurur və Qəzzada davam edən gərginliyi göstərir.

İsrailin Livana qarşı martın 2-də yenidən başladığı hərbi əməliyyatlar nəticəsində ölənlərin sayı 3 089 nəfərə çatıb, ən azı 9 397 nəfər isə yaralanıb. Hücumlar xüsusilə ölkənin cənub bölgəsində intensivləşib və mülki əhali ciddi təhlükə altındadır. Hərbi əməliyyatlar nəticəsində yollar, binalar və digər infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib. Ölənlər və yaralananların çoxu mülki şəxslərdir ki, bu da beynəlxalq hüquq və humanitar standartlar baxımından ciddi narahatlıq doğurur. Regionda humanitar vəziyyət kritik olaraq qalır və beynəlxalq yardımın zəruriliyi gündəmə çıxır.

İsrail Xarici İşlər Nazirliyi Qəzzaya doğru yola çıxan flotiliyadan saxlanılan bütün xarici fəalların deportasiya edildiyini açıqlayıb. Məcburi şəkildə İsrailə gətirilən fəallar artıq ölkələrinə geri qaytarılıb. Bu qərar flotiliya ilə bağlı yaranmış diplomatik gərginlik və beynəlxalq narazılıqlar fonunda verilib. Nazirliyin açıqlamasında həmçinin vurğulanıb ki, deportasiya prosesi qanunvericiliyə uyğun və təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilib, mülkiyyət və şəxsi hüquqlara zərər verilməməsi təmin olunub.