Covanni Kuratola yazır: “Xəttatlıq memarlığa bərabər əl yazısı və müsəlman dünyasının ən dəyərli incəsənət formasıdır, çünki o, Qurandan yazılmışdır.”
İslam və Tarix
Məhəmməd peyğəmbərin ən yaxın səhabələrindən biri, həmçinin onun katibi olmuş Abdullah ibn Rəvaha İslam tarixinin önəmli simalarından hesab olunur. Mədinənin Xəzrəc qəbiləsində anadan olan Abdullah, müsəlmanlığı qəbul etdikdən sonra ikinci Əqəbə beyətində mədinəlilərin ön sıralarında yer alaraq Allah Rəsuluna sadiqlik andı içmişdir.
Bir adı da “quşluq” olan bu namaz günəşin doğmasından 45 dəqiqə sonra, azı, iki, çoxu, on iki rükət arasında, zəval vaxtına qədər qılınan namazdır. Həzrət Peyğəmbərin bu namazın fəzilətlərindən və neçə rükət olduğundan bəhs edən çoxlu rəvayət mövcuddur.
Şeytanın insanı aldatmaq yolları çox müxtəlifdir. O, hər bir insana öz mizacına (xarakterinə) görə ayrı-ayrı yollarla yanaşır. Alimləri, şeyxləri, abidləri, cinbazları və digər müsəlmanları — hamısını öz xarakterlərinə uyğun olan, onları aldada biləcəyi yollarla tovlayır. (Bu mövzuda "Təlbi-i İblis" adlı kitabda geniş izahat verilmişdir). Cahilləri çox asanlıqla ovlayır, çox zəhmət çəkmədən istəyinə nail olur. Lakin elm sahiblərini asanlıqla aldada bilmir; onlara yaxınlaşdıqda isə əvvəlcə ağlın və İslamın qəbul etdiyi yollarla gəlir. Bu da bir həqiqətdir ki, şeytan heç kəsə zorla bir şey etdirə bilməz. Şeytanın Allahın saleh bəndələri üzərində heç bir hakimiyyəti yoxdur.
Bu həqiqət, İslam inancında çox böyük məna daşıyır və Allah Rəsulu (s.ə.v) da bu gerçəyi özü də təsdiqləmişdir.
Məhəmməd Abduh 1265-ci ildə (1849) Misirin Buhayrə bölgəsinin Mahalletünnasr kəndində anadan olub. Tanta ətrafına yerləşmiş türkmən köçkünlərindən olan ailəsi, Məhəmməd Əli Paşanın təzyiqləri səbəbindən Nil çayı sahilinə köçmüşdü. Fermerliklə məşğul olan atasının israrlı təşviqi ilə Məhəmməd Abduh yazıb-oxumağı öyrənib hifzini (Quranın əzbərlənməsini) tamamladıqdan sonra 1862-ci ildə təhsil üçün Tantaya göndərildi.
Savaşın adını verən Uhud dağı Mədinənin şimalında, Məscid-i Nəbəvidən təxminən 5 km məsafədə yerləşir.
Səhabələrin dəqiq sayı haqqında qəti bir rəqəm söyləmək tarixən mümkün olmamışdır. Bunun əsas səbəbi İslamın geniş bir coğrafiyaya sürətlə yayılması və səhabələrin müxtəlif bölgələrə dağılmasıdır. Lakin öndə gələn hədis alimlərinin bu barədə mühüm təxminləri mövcuddur.
"Mən Mosul yaxınlığındakı Nəmr ibn Qasit xanədanına mənsubam. Atam valilik etdiyi dövrdə Bizans ordusu şəhərə hücum etdi. Kiçik yaşlarımda əsir düşdüm və ailəmi itirdim. Uzun müddət bizanslıların əlində qaldığım üçün 'Rumi' (Rumlu/Bizanslı) ləqəbi ilə tanındım. Daha sonra məkkəli İbn Cüdan məni satın aldı və beləliklə yolum Məkkəyə düşdü."
İbadilik, Abdullah b. İbad tərəfindən qurulan və günümüzə qədər varlığını davam etdirən, xəlifəliyin Qureyş qəbiləsinə məxsus olmadığını müdafiə edən mötədil xarici təriqətidir.
Müasir dünyamızda Muhəmməd (Məhəmməd) adı ən çox yayılan və ən sevilən adlardan biridir. Bu, İslam peyğəmbərinin adıdır. Lakin bu adın İslamdan öncə istifadə olunub-olunmaması bir çoxları üçün maraqlıdır. Qədim mətnləri araşdırarkən bəlli olur ki, İslamdan əvvəlki ərəblərin bu ad haqqında kifayət qədər məlumatı var idi.
Uca Allah bir yandan qəlblərin və könüllərin ancaq Rəbbi anmaqla aram tapdığını vurğulayır, digər tərəfdən də Haqqı zikr etməkdən üz çevirənlərin məşəqqətli bir həyatla imtahan ediləcəyini diqqətə çatdırır.