BAKI,VOA
Evdə ayaqyalın gəzmək bir çox insan üçün rahatlıq və sərbəstlik hissi yaratsa da, bu vərdişin sağlamlıq baxımından nə dərəcədə faydalı və ya zərərli olması uzun illərdir müzakirə edilir. Mütəxəssislər hesab edir ki, ayaqyalın gəzməyin həm sağlamlıq üçün mühüm üstünlükləri, həm də müəyyən riskləri mövcuddur.
Ayaqyalın gəzmək dedikdə ayağın birbaşa döşəmə ilə təması nəzərdə tutulur. Mütəxəssislərin fikrincə, hətta corab belə ayağın hərəkət mexanizmini dəyişdirdiyi üçün tam ayaqyalınlıq hesab edilmir.
Ayaq həkimləri bildirirlər ki, ev şəraitində ayaqyalın gəzmək xüsusilə ayaqdakı daxili əzələlərin güclənməsinə kömək edir. Bu əzələlər insanın ümumi hərəkət qabiliyyətində mühüm rol oynayır və yaş artdıqca, eləcə də uzun illər ayaqqabı istifadəsi nəticəsində zəifləyə bilir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ayaq əzələlərinin zəifləməsi insanın hərəkət imkanlarının azalmasına, balans problemlərinə və bəzi hallarda metabolik fəaliyyətin zəifləməsinə səbəb ola bilər. Ayaqyalın gəzmək isə ayağın təbii hərəkətini aktivləşdirərək əzələlərin işləməsinə şərait yaradır.
Dermatoloqlar da hesab edir ki, ayaqyalın gəzməyin dəri üçün müəyyən üstünlükləri var. Ayağın hava ilə birbaşa təması nəmin yığılmasını azalda və göbələk infeksiyalarının yaranma riskini aşağı sala bilər. Bundan başqa, müxtəlif səthlərin ayaq altında hiss olunması sinir sisteminə rahatlaşdırıcı təsir göstərərək müəyyən mənada təbii refleksoloji masaj effekti yaradır.
Mütəxəssislər qeyd edir ki, təmiz və baxımlı ev şəraitində ayaqyalın gəzmək uzunmüddətli dövrdə ayaqların güclənməsinə, bəzi dəri problemlərinin azalmasına və ümumi rahatlıq hissinin artmasına müsbət təsir göstərə bilər.
Bununla yanaşı, ayaqyalın gəzməyin müəyyən mənfi tərəfləri də mövcuddur.
Ən əsas risklərdən biri döşəmədə olan toz, heyvan tükləri, kimyəvi təmizləyici maddələr və müxtəlif allergenlərlə birbaşa təmasdır. Xüsusilə həssas dəriyə sahib olan insanlar, ekzema və ya allergik dəri problemlərindən əziyyət çəkən şəxslər üçün bu vəziyyət əlavə problemlər yarada bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, rütubətli mühitdə ayaqyalın gəzmək göbələk və bakterial infeksiyaların yaranma riskini də artırır. Buna görə ayaqların mütəmadi yuyulması, yaxşı qurudulması və nəmləndirici vasitələrdən istifadə olunması tövsiyə edilir.
Digər vacib məqam isə fiziki zədələrdir. Sürüşkən və yaş səthlərdə ayaqyalın gəzmək yıxılma riskini artırır. Bundan əlavə, döşəmədə olan iti və sərt əşyalar ayaqda travmaya səbəb ola bilər.
Həkimlər xüsusilə diabet və qan dövranı problemləri olan şəxslərin daha diqqətli olmalı olduğunu bildirirlər. Belə insanlarda ayaqda yaranan kiçik zədələr belə ciddi tibbi problemlərə çevrilə bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, ayaqyalın gəzmək faydalı olsa da, uzun müddət sərt döşəmələr üzərində dayanmaq ayaqlarda əlavə gərginlik yarada bilər. Bu vəziyyət zamanla daban və ayaq altı toxumalarda iltihab riskini artırır. Xüsusilə artıq ayaq və oynaq problemləri olan insanlarda uzunmüddətli ayaqyalınlıq əlavə ağrılar yarada bilər.
Bu səbəbdən ayaq həkimləri uzun müddət ayaqüstə qalma tələb edən işlər zamanı — məsələn, yemək hazırlayarkən — ayağı dəstəkləyən yumşaq ayaqqabı və ya corab istifadəsini daha uyğun hesab edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, corab istifadəsi ayağı müəyyən qədər qoruyur, allergen və bakteriyalarla təması azaldır. Lakin bu halda ayağın döşəmə ilə birbaşa təması azalır və ayaqyalın gəzməyin bəzi faydaları zəifləyə bilər.
Ümumilikdə isə mütəxəssislər hesab edir ki, təmiz və təhlükəsiz ev şəraitində ayaqyalın gəzmək əksər insanlar üçün faydalı və təhlükəsiz hesab oluna bilər. Lakin dəri xəstəlikləri, diabet, oynaq problemləri və ya qan dövranı pozuntuları olan şəxslər bu vərdişə daha ehtiyatlı yanaşmalıdır.