Tarixdə bu gün

9 yanvar 2007-ci ildə Apple şirkətinin baş icraçı direktoru Stiv Cobs San-Fransiskoda keçirilən Macworld sərgisində ilk iPhone-u təqdim edib. Sensor ekranlı mobil telefon iPod, kamera və internet brauzerini bir qurğuda birləşdirərək mobil texnologiyalar sahəsində dönüş nöqtəsi yaradıb. iPhone ABŞ-da 29 iyun 2007-ci ildə satışa çıxarılıb. Böyük maraq fonunda minlərlə insan ilk cihazı əldə etmək üçün Apple mağazaları qarşısında uzun növbələrə dayanıb. İlkin mərhələdə telefon 4 GB yaddaşlı (499 dollar) və 8 GB yaddaşlı (599 dollar) versiyalarda təqdim olunub.

2007 Moldova şirkətinə məxsus Antonov tipli, içərisində türk işçiləri olan, Adanadan İraqa gedən təyyarə Bağdadın Beled hava limanının uçuş-enmə zolağından 200 metr aralıda qəzaya uğrayıb: 34 nəfər həlak olub.

Tarixdə bu gün İtaliyanın faşist lideri Benito Mussolini Almaniya rəhbəri Adolf Hitler-ə ünvanladığı mesajda Böyük Britaniyaya qarşı müharibənin zəruriliyini şübhə altına alaraq, belə bir addımın “rejimi də daxil olmaqla hər şeyi riskə atmaq” anlamına gəldiyini vurğuladı. Məktubda Mussolini Hitleri ehtiyatlı olmağa çağırır, Almaniyanın gənc nəsillərinin “çiçəyinin qurban verilməsi”nin doğura biləcəyi nəticələr barədə xəbərdarlıq edirdi. Lakin bu çağırışın arxasında açıq siyasi hesablamalar dayanırdı. Həmin dövrdə İtaliya hərbi və iqtisadi baxımdan genişmiqyaslı müharibəyə hazır deyildi və Mussolini Almaniyanın Avropada qazandığı uğurların onu kölgədə qoyacağından ehtiyat edirdi.

1916 Müttəfiq qüvvələr Çanaqqalada Osmanlı ordusunun müqavimətini qıra bilmədi. Onlar məğlub oldular və Gelibolu yarımadasından geri çəkilməyə başladılar. Uğursuzluğuna görə Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı admiral Uinston Çörçill tutduğu vəzifədən istefa verib.

Konqres 1789-cu il yanvarın 7-ni ölkənin tarixində ilk prezident seçkiləri üçün ştatların seçiciləri (elektorları) müəyyən etməli olduğu tarix kimi təsbit etdi. Bir ay sonra, fevralın 4-də Corc Vaşinqton ştat elektorları tərəfindən prezident seçildi və 1789-cu il aprelin 30-da vəzifəsinin icrasına başladı. 1789-cu ildə olduğu kimi, ABŞ bu gün də Seçicilər Kollegiyası (Electoral College) sistemindən istifadə edir. Bu sistem 18 yaşdan yuxarı bütün ABŞ vətəndaşlarına prezidentə deyil, onu seçən elektorlar üçün səs vermək hüququ tanıyır. Prezident və vitse-prezident birbaşa ümumxalq səsverməsi ilə deyil, məhz Seçicilər Kollegiyası vasitəsilə seçilən yeganə federal vəzifəli şəxslərdir.

5 yanvar 1976-cı ildə Kambocada hakimiyyətdə olan “Qırmızı kxmerlər” hərəkatının lideri Pol Pot yeni konstitusiyanın qəbul edildiyini elan edib. Həmin sənədə əsasən ölkənin adı Kampuçiya olaraq dəyişdirilib və kommunist idarəetmə rəsmi şəkildə qanuniləşdirilib. Bu qərar Kamboca tarixində ən faciəli dövrlərdən birinin başlanğıcı olub. Növbəti üç il ərzində Pol Pot rejiminin həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində 1–2 milyon insan aclıq, xəstəlik, məcburi əmək və kütləvi qətllər səbəbindən həyatını itirib.

Dünya tarixində baş verən böyük tarixi, siyasi, mədəni və elmi hadisələr bəşəriyyətin inkişafını müəyyən edən əsas dönüş nöqtələridir. Bu hadisələr insanlığın dövlət quruluşlarını, mədəni dəyərlərini və elmi biliklərini formalaşdıraraq qlobal tarixin istiqamətini dəyişmişdir. Tarixi şəxsiyyətlərin doğumu və ölümü də bəşəriyyətin intellektual və siyasi inkişafında mühüm mərhələlər kimi diqqət çəkir.

Fatih Sultan Mehmedin ömrü müharibələrlə keçmişdi və o, ondan əvvəlki bir çox hökmdarın hətta xəyal belə edə bilmədiyi işləri həyata keçirmişdi. Xüsusilə İstanbulun fəthi və digər uğurları sayəsində xalq arasında böyük nüfuza malik idi. Lakin yürüdülən sərt maliyyə siyasəti ölkədə ümumi narazılıq yaratmışdı.