#NASA

14 Aprel tarixi dünya miqyasında bir sıra əlamətdar hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş mühüm tarixi hadisələrin xronoloji icmalını təqdim edirik:

11 aprel 1970-ci ildə Florida ştatındakı Kennedi Kosmik Mərkəzindən (Cape Canaveral) Ayın səthinə enməyi hədəfləyən üçüncü missiya — Apollon 13 uğurla start götürdü. Göyərtəsində kosmonavtlar Ceyms Lovell, Con Sviqert və Fred Heys olan kosmik gəminin təyinat nöqtəsi Ayın Fra Mauro yüksəklikləri idi. Lakin aprelin 13-də baş verən oksigen çəninin partlayışı missiyanın hədəfini tamamilə dəyişdi: əsas məqsəd artıq Ayı kəşf etmək deyil, heyəti sağ-salamat Yerə qaytarmaq idi.

Artemis II missiyası ilə Aya doğru hərəkət edən heyət Ayın arxa tərəfinə keçərkən təxminən 40 dəqiqə ərzində Yer ilə bütün əlaqəni itirəcək. Məlumata görə, ABŞ-ın Hyuston şəhərində yerləşən nəzarət mərkəzi ilə əlaqənin tam kəsiləcəyi bu zaman intervalında astronavtlar kosmosda tam təcrid vəziyyətində qalacaqlar.

28 yanvar 1986-cı il, saat 11:38. ABŞ-ın Florida ştatındakı Kanaveral burnundan "Challenger" kosmik gəmisi səmada süzülməyə başlayanda milyonlarla insan ekran qarşısında bir tarixə şahidlik edirdi. Nyu-Hempşirdən olan 37 yaşlı tarix müəllimi Krista Makoliff kosmosun ilk mülki səyyahı olmağa hazırlaşırdı. Lakin bu həyəcanlı gözlənti cəmi 73 saniyə sonra bəşəriyyət tarixinin ən böyük kosmik faciələrindən birinə çevrildi.

1976 BMT-nin Baş Assambleyası Kiprdəki bütün xarici hərbi qüvvələrin geri çəkilməsini və qaçqınların öz yerlərinə qayıtmasını nəzərdə tutan qətnaməni qəbul etdi.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kosmik Agentliyi NASA tərəfindən dəstəklənən yeni bir araşdırma, kosmosa göndərilən insan qan hüceyrələrinin bioloji qocalmanı sürətləndirən dəyişikliklərə məruz qaldığını ortaya çıxarıb. Alimlər vurğulayıb ki, hüceyrələr Yerə qaytarıldıqda daha sağlam mühitdə müəyyən dərəcədə bərpa olunsa da, bütün zədələr tamamilə aradan qalxmayıb. Bu isə uzunmüddətli kosmik missiyalarda kosmonavtların sağlamlığının qorunması üçün yeni tədbirlərin görülməsini zəruri edir.

Sənədə əsasən nəqliyyat nazirinə kosmik buraxılış və yenidən giriş lisenziyaları üçün ekoloji yoxlamaları sürətləndirmək və ya ləğv etmək tapşırılıb. Məqsəd 2030-cu ilə qədər yeni kosmik fəaliyyətlərin və buraxılış tezliyinin artırılması ilə ABŞ-ın kosmosdakı mövqeyini möhkəmləndirməkdir. Bəyanatda bildirilib ki, köhnəlmiş və məhdudlaşdırıcı qaydalar ləğv olunacaq, kommersiya lisenziyası və icazə prosesləri sadələşdiriləcək. Kosmos limanı layihələrinin qiymətləndirilməsi ticarət nazirinə həvalə ediləcək və bu proses Müdafiə, Nəqliyyat Departamentləri, eləcə də NASA ilə əlaqələndiriləcək.