BAKI,VOA

1949-cu il mayın 12-də Soyuq Müharibənin ilk böyük böhranlarından biri sona çatdı. Sovet İttifaqı 11 ay davam edən Qərbi Berlin blokadasını dayandıraraq şəhərlə Qərb arasındakı nəqliyyat əlaqələrinin bərpasına razılıq verdi.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra Almaniya ABŞ, SSRİ, Böyük Britaniya və Fransa arasında dörd işğal zonasına bölünmüşdü. Berlin şəhəri də eyni qaydada bölünsə də, coğrafi olaraq Sovet nəzarətindəki ərazidə yerləşirdi. Müharibədən sonrakı dövrdə Almaniyanın gələcək siyasi taleyi Qərb dövlətləri ilə SSRİ arasında əsas qarşıdurma mövzularından birinə çevrildi.

1948-ci ildə ABŞ, Böyük Britaniya və Fransa işğal zonalarını birləşdirərək vahid iqtisadi sistem yaratmağa qərar verdi və yeni Alman markasını dövriyyəyə buraxdı. Moskva bunu öz maraqlarına təhlükə hesab etdi və iyunun 24-də Qərbi Berlinə gedən bütün avtomobil, dəmir yolu və su yollarını bağladı. Sovet rəhbərliyi hesab edirdi ki, ərzaq, yanacaq və digər həyati ehtiyaclar kəsilərsə, Qərbi Berlin tezliklə kommunist nəzarətinə boyun əyəcək.

Lakin ABŞ və Böyük Britaniya tarixdə ən böyük humanitar hava əməliyyatlarından birini həyata keçirdi. “Berlin hava körpüsü” adlandırılan əməliyyat çərçivəsində yüz minlərlə uçuş həyata keçirildi və şəhərə milyonlarla ton ərzaq, kömür və digər vacib yüklər çatdırıldı. Əməliyyatın ən gərgin dövründə təyyarələr demək olar ki, hər dəqiqə Berlinə enirdi.

Blokadanın uğursuz olduğunu görən Sovet İttifaqı 1949-cu il mayın 12-də məhdudiyyətləri ləğv etdi. Bundan qısa müddət sonra Qərbi Almaniya, daha sonra isə Şərqi Almaniya yaradıldı və Almaniyanın bölünməsi rəsmiləşdi. Berlin böhranı isə Soyuq Müharibənin simvoluna çevrildi.

1961-ci ildə Berlin divarının tikilməsi Şərq və Qərb arasındakı qarşıdurmanı daha da dərinləşdirdi. Lakin 1989-cu ildə divarın dağılması və 1990-cı ildə Almaniyanın yenidən birləşməsi Soyuq Müharibənin faktiki sonunun başlanğıcı kimi qiymətləndirildi.