1953-cü il fevralın 28-də Kembric Universitetinin alimləri Ceyms Uatson və Frensis Krik bəşəriyyətin genetik kodunu daşıyan DNT molekulunun strukturunu müəyyən etdiklərini elan ediblər.
Biologiya və tibb aləmini kökündən dəyişdirən bu kəşf "həyatın sirrinin" tapılması kimi qiymətləndirilir. Alimlər DNT-nin (deoksiribonuklein turşusu) iki zəncirdən ibarət polimer, yəni ikili spiral quruluşda olduğunu sübut ediblər. Bu struktur genetik məlumatın nəsildən-nəslə necə ötürüldüyünü və molekulun özünü necə kopyaladığını elmi şəkildə izah edib.
Kəşf prosesində digər tədqiqatçı Rozalind Franklinin rentgenoqrafik işləri həlledici rol oynasa da, o dövrdə onun adı rəsmi elanlarda qeyd edilməmişdi. Franklinin çəkdiyi görüntülər molekulun spiral formasında olduğunu təsdiqləyən əsas sübut idi. Lakin 1962-ci ildə Uatson və Krik Nobel mükafatını Moris Vilkins ilə bölsələr də, 1958-ci ildə vəfat edən Franklin bu tarixi uğurdan kənarda qalıb.
DNT-nin strukturunun müəyyən edilməsi müasir gen mühəndisliyi, irsi xəstəliklərin bətndaxili diaqnostikası, cinayətkarların DNT analizi ilə müəyyən edilməsi və QİÇS kimi xəstəliklərin müalicəsində yeni eraya yol açıb. Bu gün istifadə edilən bir çox tibbi texnologiyalar məhz 1953-cü ildəki bu tapıntıya əsaslanır.
DNT-nin kəşfi təkcə biologiya deyil, həm də hüquq və etika sahəsində qlobal transformasiyaya səbəb oldu. Bu kəşf insan orqanizminin "proqram təminatını" oxumağa imkan verərək, fərdiləşdirilmiş tibbin əsasını qoydu. Lakin Rozalind Franklinin töhfəsinin uzun illər kölgədə qalması elm tarixində gender bərabərsizliyi və müəlliflik hüququ məsələlərini hələ də müzakirə mövzusuna çevirir.
[AZ: DNT, struktur, genetik, spiral, kəşf, elm, biologiya, molekul, irsiyyət, Nobel] [TR: DNA, yapı, genetik, sarmal, keşif, bilim, biyoloji, molekül, kalıtım, Nobel] [EN: DNA, structure, genetic, helix, discovery, science, biology, molecule, heredity, Nobel] [RU: ДНК, структура, генетика, спираль, открытие, наука, биология, молекула, наследственность, Нобель] [DE: DNA, Struktur, Genetik, Helix, Entdeckung, Wissenschaft, Biologie, Molekül, Vererbung, Nobel] [FR: ADN, structure, génétique, hélice, découverte, science, biologie, molécule, hérédité, Nobel] [ES: ADN, estructura, genética, hélice, descubrimiento, ciencia, biología, molécula, herencia, Nobel] [AR: الحمض النووي, هيكل, جينات, لولب, اكتشاف, علم, بيولوجيا, جزيء, وراثة, نوبل] [FA: دیانای, ساختار, ژنتیک, مارپیچ, کشف, علم, زیستشناسی, مولکول, وراثت, نوبل] [ZH: DNA, 结构, 遗传, 螺旋, 发现, 科学, 生物学, 分子, 继承, 诺贝尔] [JP: DNA, 構造, 遺伝, 螺旋, 発見, 科学, 生物学, 分子, 遺伝, ノーベル] [IT: DNA, struttura, genetica, elica, scoperta, scienza, biologia, molecola, eredità, Nobel] [PT: DNA, estrutura, genética, hélice, descoberta, ciência, biologia, molécula, hereditariedade, Nobel] [HI: डीएनए, संरचना, जेनेटिक, हेलिक्स, खोज, विज्ञान, जीव विज्ञान, अणु, आनुवंशिकता, नोबेल] [BN: ডিএনএ, গঠন, জেনেটিক, হেলিক্স, আবিষ্কার, বিজ্ঞান, জীববিজ্ঞান, অণু, বংশগতি, নোবেল] [ID: DNA, struktur, genetik, heliks, penemuan, sains, biologi, molekul, keturunan, Nobel] [NL: DNA, structuur, genetica, helix, ontdekking, wetenschap, biologie, molecuul, erfelijkheid, Nobel] [PL: DNA, struktura, genetyka, helisa, odkrycie, nauka, biologia, cząsteczka, dziedziczność, Nobel] [SV: DNA, struktur, genetik, helix, upptäckt, vetenskap, biologi, molekyl, ärftlighet, Nobel] [HE: דנ"א, מבנה, גנטיקה, סליל, תגלית, מדע, ביולוגיה, מולקולה, תורשה, נובל] [EL: DNA, δομή, γενετική, έλικα, ανακάλυψη, επιστήμη, βιολογία, μόριο, κληρονομικότητα, Νόμπελ] [HU: DNS, szerkezet, genetika, hélix, felfedezés, tudomány, biológia, molekula, öröklődés, Nobel] [FI: DNA, rakenne, genetiikka, helix, löytö, tiede, biologia, molekyyli, perinnöllisyys, Nobel] [NO: DNA, struktur, genetikk, heliks, oppdagelse, vitenskap, biologi, molekyl, arv, Nobel] [DA: DNA, struktur, genetik, helix, opdagelse, videnskab, biologi, molekyle, arv, Nobel] [CS: DNA, struktura, genetika, helix, objev, věda, biologie, molekula, dědičnost, Nobel] [RO: ADN, structură, genetică, helix, descoperire, știință, biologie, moleculă, ereditate, Nobel] [UK: ДНК, структура, генетика, спіраль, відкриття, наука, біологія, молекула, спадковість, Нобель] [KO: DNA, 구조, 유전, 나선, 발견, 과학, 생물학, 분자, 유전, 노벨] [VI: DNA, cấu trúc, di truyền, xoắn, khám phá, khoa học, sinh học, phân tử, di truyền, Nobel]
