BAKI, AzerVoice

1897-ci il sentyabrın 10-da Londonda 25 yaşlı taksi sürücüsü Corc Smit sərxoş halda avtomobil idarə etdiyinə görə həbs edilən ilk şəxs oldu. Smit idarə etdiyi taksini binaya çırpdı və saxlanıldıqdan sonra günahını etiraf edərək 25 şillinq cərimə ödəməklə cəzalandırıl dı.

Amerika Birləşmiş Ştatlarında isə sərxoş vəziyyətdə avtomobil idarə etməyə qarşı ilk qanunlar 1910-cu ildə Nyu-York ştatında qüvvəyə mindi.

1936-cı ildə biokimya və toksikologiya professoru Dr. Rola Harqer “Drunkometer” adlı cihazı patentləşdirdi. Bu cihaz balon kimi idi, sürücü nəfəsini ora üfürərək sərxoşluq dərəcəsini müəyyən edə bilirdi.

1953-cü ildə isə keçmiş polis kapitanı və professor Robert Borkenstayn daha dəqiq və istifadəsi rahat olan “Breathalyzer” cihazını ixtira etdi. Bu cihaz nəfəsdəki spirt buxarını ölçməklə qanda alkoqol səviyyəsini müəyyənləşdirirdi və polis üçün ilk praktik elmi test hesab olunurdu.

Bütün bu texnoloji yeniliklərə baxmayaraq, ictimaiyyətin sərxoş sürücülüyün təhlükələri barədə ciddi məlumatlılığı yalnız 1970–1980-ci illərdə artmağa başladı.

1980-ci ildə Kaliforniyada Kendi Laytner, 13 yaşlı qızı Karinin sərxoş sürücü tərəfindən öldürülməsindən sonra Mothers Against Drunk Driving (MADD) təşkilatını yaratdı. Onun qızını öldürən sürücünün üç dəfə sərxoş sürücülükdən məhkumluğu olmuşdu və hadisədən cəmi iki gün əvvəl başqa bir qəzadan sonra girovla azadlığa buraxılmışdı.

MADD təşkilatı ictimai rəydə sərxoş sürücülüyə münasibətin dəyişməsinə, qanunvericilikdə daha sərt cəzaların tətbiqinə və ABŞ-ın bir çox ştatında minimum içki yaşının artırılmasına səbəb oldu.

Hazırda ABŞ-ın bütün ştatlarında qanuni içki yaşı 21-dir. Sərxoş halda sükan arxasına keçənlər həbs, cərimə, sürücülük hüququnun məhdudlaşdırılması və sığorta haqlarının artması ilə üzləşirlər.

Bəzi hallarda isə məhkum edilmiş sürücülərə avtomobillərinə “ignition interlock” cihazı quraşdırmaq məcburiyyəti qoyulur. Bu cihaz sürücünün nəfəsindəki spirt miqdarını ölçür və limitdən yüksəkdirsə, maşın işə düşmür.