BAKI,VOA,Filmoskop, Fərid Mikayılov

Filmoskop rubrikasında bu dəfə media tənqidinin şahəsəri, reallıq şousu anlayışını hələ bu fenomen yayılmamışdan əvvəl ifşa edən peyğəmbəranə bir ekran işini — "The Truman Show" (Trumen şousu) filmini təhlil edirik. Rejissor Piter Uirin bu filmi, həm komediya, həm də sarsıdıcı bir ekzistensial dram olaraq kino tarixinin ən mühüm nümunələrindən biridir.

Filmin geniş süjet xətti

Trumen Burbank (Jim Carrey) Sakit okean sahilindəki ideal bir şəhərdə — Səadət adasında (Seahaven) yaşayan, sığorta agenti kimi çalışan mehriban və sadə bir insandır. Lakin Trumenin bilmədiyi nəhəng bir həqiqət var: onun bütün həyatı, doğulduğu andan etibarən 24 saat canlı yayımlanan və 5000 gizli kamera ilə çəkilən dünyanın ən populyar reallıq şousudur.

Onun ailəsi, dostları, hətta həyat yoldaşı belə muzdlu aktyorlardır. Yaşadığı şəhər isə nəhəng bir studiyanın içində qurulmuş süni bir dünyadır. Şounun yaradıcısı və "Tanrısı" sayılan Kristof (Ed Harris), Trumeni bu qəfəsdə saxlamaq üçün onun dəniz qorxusunu manipulyasiya edir və hər addımını ssenari ilə idarə edir.

Trumen bəzi təsadüfi nasazlıqlar (göydən düşən işıq avadanlığı, ölmüş atasının küçədə qarşısına çıxması) nəticəsində ətrafındakı dünyanın saxtalığından şübhələnməyə başlayır. O, həqiqəti tapmaq və uşaqlıqda aşiq olduğu yeganə real insanı — Silviyanı axtarmaq üçün bütün maneələri aşaraq okeana doğru üzür. Filmin finalında Trumenin süni göy üzünə toxunması və çıxış qapısına çatması, insanın azadlıq iradəsinin hər hansı bir ssenaridən daha güclü olduğunun sübutudur.

İstehsal və Aktyor performansı

Baş rolda: Cim Kerri (Jim Carrey) bu filmə qədər yalnız komediya ulduzu kimi tanınırdı. Lakin Trumen Burbank obrazı ilə o, emosional dərinliyini və dramatik istedadını nümayiş etdirərək tənqidçiləri heyran qoydu. Onun üzündəki o məsum təbəssümün altındakı daxili sarsıntı filmin uğurunun açarıdır.

Vizual Dizayn: Səadət adasının rəngarəng, parlaq və "həddindən artıq mükəmməl" vizual dili, əslində bu dünyanın nə qədər süni və boğucu olduğunu vurğulamaq üçün yaradılıb. Reklam məhsullarının gizli şəkildə kadrda nümayiş etdirilməsi istehlak cəmiyyətinə qarşı güclü bir sarkazmdır.