Redaktorun Seçimi

Ötən şənbə günü, 11 aprel 2026-cı ildə Pakistanın paytaxtı ABŞ və İran arasında birbaşa danışıqların ilk raunduna ev sahibliyi etdi. Bu görüş tərəflərin bir həftəlik atəşkəs barədə razılığa gəlməsindən sonra baş tutub və 2015-ci il Nüvə sazişindən bəri ilk, 1979-cu il İslam İnqilabından bəri isə ən yüksək səviyyəli birbaşa təmasdır. Dünyanın Donald Trampın "bütün sivilizasiyanı məhv etmək" təhdidinin gerisayışını izlədiyi bir vaxtda, bu tarixi sülh prosesini idarə edən şəxslər kimlərdir?

ABŞ-İsrailin İrana qarşı müharibəsi sürətlə regional sərhədləri aşaraq, təkcə Yaxın Şərqdə məhdudlaşan hərbi qarşıdurma olmaqdan çıxıb, daha geniş geosiyasi ölçülərə malik hadisəyə çevrilib. Bu müharibə dövlətlərin riskləri necə dərk etdiyini, böhranlara reaksiyalarını və beynəlxalq sistemdə mövqelərini yenidən formalaşdırır.

“Associated Press”in ABŞ rəsmilərinə istinadən verdiyi məlumata görə, Vaşinqton və Tehran arasında yeni danışıqlar raundunun keçirilməsi ilə bağlı müzakirələr aparılır. Vasitəçi ölkənin bir diplomatı bildirib ki, tərəflər artıq növbəti görüşün keçirilməsi barədə razılığa gəliblər.

Bu gün, bazar ertəsi, İsrail işğal qüvvələrinin ciddi mühafizəsi altında onlarla yəhudi Əl-Əqsa məscidinə daxil olaraq Qübbətüs-Səxra qarşısında “epik səcdə” adlanan dini ayini icra ediblər. Basqına radikal baxışları ilə tanınan israilli haham Eyal Tsinov rəhbərlik edib. O, Qübbətüs-Səxraya aparan pilləkənlərdə dua edərək müsəlmanların hisslərini təhqir edən addım atıb.

Suriyada hakimiyyət orqanlarının Dəməşqdə dini şəxsiyyəti hədəf almaq üçün hazırlanmış partlayıcı qurğunun zərərsizləşdirilməsi və xarici tərəflə əlaqəli hüceyrənin həbs edilməsi barədə bəyanatı heç də təəccüblü olmadı. Çünki bu xarici tərəf Livan-İran mənşəli "Hizbullah"dan başqa heç kim deyil. Bu, qarşısına qoyulan vəzifəni yerinə yetirməzdən əvvəl ifşa edilən ilk hüceyrə deyil.

Cəmi bir gündən az davam edən danışıqlar, üç dəqiqəni keçməyən qısa bir mətbuat konfransı ilə və heç bir ciddi irəliləyiş olmadan başa çatdı. Şənbə günü günortadan sonra başlayan ABŞ-İran müzakirələri bütün gecə boyu, təxminən 21 saat davam etdi. C.D. Vens İslamabadda jurnalistlərin qarşısına çıxanda Pakistan paytaxtında artıq günəş doğmuşdu. ABŞ vitse-prezidenti bildirdi: "Razılığa gələ bilmədik. Qırmızı xətlərimizin nə olduğunu çox aydın şəkildə izah etdik... Onlar isə şərtlərimizi qəbul etməməyi seçdilər".

Şam sadəcə bir işıq mənbəyi deyil, insanın gündəlik həyatın sürətindən qopub öz daxili dünyasına qayıtmasını təmin edən simvolik bir keçid vasitəsidir. Onun titrəyən alovu zehni sakitləşdirərək insanı anı yaşamağa, düşünməyə və daxili rahatlığı tapmağa dəvət edən bir ritualın mərkəzində dayanır. Şamın əriməsi zamanın axıcılığını xatırlatsa da, bir niyyətlə yandırılan şam o anı daha dəyərli və mənalı bir mənəvi təcrübəyə çevirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı son vəziyyət, tətbiq edilən sanksiyalar və regional təhlükəsizlik məsələlərinə dair kəskin bəyanatlarla çıxış edib. VOA xəbər verir ki, prezident bildirib ki, İrana qarşı yeni blokada bazar ertəsi günündən etibarən qüvvəyə minəcək və digər dövlətlər də İranın neft satışının qarşısını almaq üçün fəal iş aparırlar.

İran İslam Respublikası Yaxın Şərqdə ən böyük və müxtəlif raket arsenalına malik ölkələrdən biri hesab olunur. Tehranın raket proqramı təkcə hərbi çəkindirmə vasitəsi deyil, həm də ölkənin siyasi və dini kimliyinin bir təzahürüdür. İran öz raketlərini adlandırarkən adətən İslam tarixi, müqəddəs şəxsiyyətlər və strateji hədəflərə eyham vuran rəmzlərdən istifadə edir. Bu adlar həm daxili auditoriyada milli və dini ruhu gücləndirmək, həm də xarici rəqiblərə psixoloji mesaj vermək məqsədi daşıyır.