Bakı,AzerVoice

İran mifologiyası qədim İranda yayılmış bir mifologiyadır. İran mifologiyasının formalaşmasının ilkin mərhələsi Hind-İran icması dövrünə aiddir.

Mifologiyanın əsas mətni şair Firdovsinin X–XI əsrlərin əvvəllərində yazdığı "Şahnamə"dir. Firdovsinin əsəri təkcə "Avesta"dan deyil, həm də "Bundahişn" və "Denkard" kimi sonrakı dövrlərə aid mətnlərdən də zərdüştiliyin hekayələri və personajlarına istinad edir. Hər halda, İran mifologiyasının bərpası üçün istifadə edilən əsas mənbə "Avesta"dır.

İran mifologiyası Hindistanın veda mifologiyasına yaxındır. Ortaq Hind-Avropa əsasına qayıdır.İran mifologiyasının qədim təbəqəsinin bir çox adları veda ilahilərinin adları arasında ümumi köklərə malikdir. Məsələn, sonradan Cəmşid olmuş Yima əslində veda tanrısı Yamadır. Cəmşid hekayəsi Qədim İran mifologiyasının ən dolğun əfsanələrindən biridir.

Bütün bunlarla yanaşı müasir İraqnda yayğın olan mifologiyalarda türk miflərinə də rast gəlmək olur və hətta türk miflərinin şəhər insanları arasında daha yayğın olduğunu  görmək olur.

AzerVoice İranda yayğın olan mifiloji “varlıqlar” haqqında məlumataları mütəmadi olaraq təqdim edir.

İran mifilogiyasında “Buslamə” nədir?

Güney İran əhalisinin inancında Buslamə adlı bir məxluq var. İnanca görə, bu varlıq həmişə ən cəsur balıqçını dənizə aparır. Deyirlər ki, yarısı balıq, yarısı qorxulu heyvan olan Buslamə sahildə uşaqları tutub dənizə sürükləyir.
Başqa bir hekayədə gecə vaxtı gəmilər körfəzdə hərəkət edərkən Buslamə dənizdən çıxaraq gəminin götərtəsində qadın obrazı alaraq oturur. Ona dənizçi yaxınlaşanda isə özünü suya atır və dənizçidən onu xilas etməyi istəyir.

O suya atılan dənizçini suyun altına aparır və batırır. İranın Buşehrin vilayətində qoca dənizçilərinin inancına görə, Buslamə gecə vaxtı gəmilərə hücum edən, gənc dənizçilərin ətini  yeyən və qanını içən bir dəniz canavarıdır.