#Qəzzanın yenidənqurma xərcləri

İsrail hökuməti bəyan edib ki, çərşənbə günü Qəzza zolağının şimalında yerləşən “Zikim” sərhəd-keçid məntəqəsi humanitar yardım maşınlarının bölgəyə daxil olması üçün açılıb. Bu, iki il davam edən müharibənin ağır nəticələrindən əziyyət çəkən Qəzza sakinlərinə yardım məqsədi daşıyır. İsrail Müdafiə Nazirliyinə tabe olan Hökumət Fəaliyyətlərinin Koordinasiyası İdarəsi (COGAT) bildirib ki, bu yardımlar BMT və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən çatdırılacaq və bütün yük maşınları “dəqiq təhlükəsizlik yoxlamalarından” sonra buraxılacaq.

İsrailin hücumları nəticəsində Qəzza zolağında evlərini tərk edən 75 minə yaxın fələstinlinin, əksəriyyəti zərər görmüş BMT-nin Yaxın Şərqdəki Fələstinli Qaçqınlara Yardım və Bərpa Agentliyinə (UNRWA) məxsus 100-dən çox binada yaşadığı bildirilib. UNRWA-nın ABŞ mərkəzli X sosial media platformasındakı hesabında yayımlanan açıqlamada, İsrailin iki il ərzində Qəzza zolağında həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində yerindən edilmiş fələstinlilərin vəziyyətinə diqqət çəkilib.

İsrail qüvvələri Suriya cənubundakı Qüneytara vilayətinin Əlcərf, Məşirfə və Um Batinə kəndlərinə daxil olaraq bir sıra evləri mühasirəyə alıb və axtarış aparıb. Suriya rəsmi xəbər agentliyi SANA bildirir ki, dörd hərbi maşın və iki tankdan ibarət İsrail patrulu Ədnaniyyə məntəqəsindən çıxaraq Məşirfə kəndi üzərindən Əlcərfə doğru hərəkət edib. Patrul Məşirfədə dayanaraq bir neçə evdə axtarış aparıb.

Qəzzadakı Fələstin Səhiyyə Nazirliyi 3 yaşdan kiçik uşaqlar üçün tamamlama peyvəndi kampaniyasının başladığını elan edib. Nazirliyin açıqlamasına görə, kampaniya Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Yaxın Şərqdəki Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İnfrastruktur Agentliyi (UNRWA), Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyəti, BMT-nin Beynəlxalq Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) və Dünya Səhiyyə Təşkilatının (DST) dəstəyi ilə həyata keçiriləcək.

Fələstinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı (BMT) daimi nümayəndəsi Riyad Mənsur İsrailin Qəzza zolağındakı atəşkəs razılaşmasını dəfələrlə pozduğunu bildirərək, razılaşmanın “son dərəcə kövrək” vəziyyətdə olduğunu vurğulayıb. Fələstinin rəsmi WAFA agentliyinin xəbərinə görə, Mənsur İsrailin Qəzzədə fələstinlilərə qarşı 700 gündən artıq davam edən hücumları ilə bağlı BMT baş katibi Antonio Quterreşə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının sədrinə və BMT Baş Assambleyasının sədri Annalena Baerbocka məktublar göndərib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) sözçüsü Tess İngram, Qəzzada elan olunan atəşkəsə baxmayaraq bölgəyə kifayət qədər humanitar yardımın çatmadığını və minlərlə uşağın aclıq içində yatdığını bildirib. “Atəşkəs təkbaşına qıtlığı bitirmir və ya bir ailənin sabah içməli suya çıxışı olacağı anlamına gəlmir. Ailələr hələ də sağ qalmaq uğrunda mübarizə aparır. İnsanların güvəndiyi sistemlər dağılıb, su və tibbi yardıma çıxış çox məhduddur.” - deyə İngram qeyd edib.

İsrail atəşkəsi pozaraq dünən axşam saatlarından etibarən Qəzzaya başladığı hücumlarda 24-ü uşaq olmaqla 63 fələstinlini qətlə yetirib. Səhiyyə rəsmiləri və hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, İsrailin hava hücumları zamanı “sarı xətt” adlandırılan ərazidə yerləşən evlər, bir mülki avtomobil, sığınacaq və xəstəxana hədəfə alınıb. Səhiyyə rəsmiləri və yerli mənbələr İsrail ordusunun Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə hücumlarını davam etdirdiyini qeyd ediblər.

Fələstin Baş naziri Məhəmməd Mustafa bəyan edib ki, Qəzzada atəşkəsin əldə olunması zəruridir, lakin bu, Fələstin probleminin əsasını həll etmək üçün kifayət deyil. Riyadda Asharq Al-Awsat qəzetinə verdiyi eksklüziv müsahibədə Mustafa vurğulayıb ki, atəşkəs razılaşması ilə Səudiyyə Ərəbistanı və Fransanın təşəbbüsü ilə qəbul edilən iki dövlətli həllə dair Nyu-York Bəyannaməsi “paralel istiqamətlər” təşkil edir. “Əsas məsələ,” deyə Mustafa qeyd edib, “Fələstin dövlətinin yaradılması və Nyu-York Bəyannaməsinin icrası yolu ilə beynəlxalq səviyyədə tanınmasıdır. Atəşkəs vacibdir, lakin təkbaşına yetərli deyil.”

Qəzza Bələdiyyəsi bölgədə 250 mindən çox ton zibilin yığılması, tullantı sularının küçələrə sızması və təmiz su çatışmazlığı səbəbilə Fələstin xalqının ciddi ekoloji və sağlamlıq riskləri ilə üzləşdiyini açıqlayıb. Bələdiyyənin sözçüsü Asim ən-Nəbih bildirib ki, İsrailin Qəzzada iki ildir davam edən soyqırımı nəticəsində bələdiyyəyə məxsus nəqliyyat vasitələrinin və avadanlıqların 85 faizindən çoxu sıradan çıxıb və nəticədə 250 min ton tullantı toplanıb.

Türkiyənin Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı (BMT) daimi nümayəndə müavini Aslı Güvən bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyət “Qəzzadakı atəşkəsin qorunması” məsələsini ən vacib prioriteti kimi görməlidir. Güvən, BMT Təhlükəsizlik Şurasının “Fələstin məsələsi də daxil olmaqla Yaxın Şərqdəki vəziyyət” mövzusunda keçirilən iclasında çıxış edib. Türkiyənin Qəzzada atəşkəsin əldə olunmasını məmnunluqla qarşıladığını bildirən Güvən, atəşkəs razılaşmasının “tam və dərhal həyata keçirilməsinə” çağırıb.

Fars Körfəzi Əməkdaşlıq Şurası (GCC) İsrail parlamentinin - Knessetin - Qərb sahilində İsrail suverenliyinin tətbiqinə dair qanun layihəsini ilkin oxunuşda təsdiqləməsini kəskin şəkildə pisləyib. Cümə axşamı yayılan bəyanatda GCC bu addımın bölgədə sabitlik və təhlükəsizliyi daha da pozduğunu bildirib. Təşkilatın baş katibi Casim əl-Budayvi bəyan edib ki, bu cür addımlar “beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması və beynəlxalq ictimaiyyətin ədalətli və hərtərəfli sülhə nail olmaq səylərinin aşkar şəkildə sarsıdılmasıdır”.