ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş direktoru və ordunun məşhur generallarından biri olan Devid Petrayus Yaxın Şərqdə dəyişən siyasi mənzərə, Suriya ilə yeni münasibətlər və Qəzzada gələcək təhlükəsizlik modeli barədə geniş təhlil təqdim edir. Onun sözlərinə görə, Donald Trampın qeyri-ənənəvi, bəzən sərt görünən diplomatiyası müəyyən hallarda real nəticələr verib və bu siyasətin əsas məntiqi təzyiq ilə strateji praqmatizmi birləşdirməkdir.
#Qəzza
Qəzzada dağıntılar altında qalan israillilərin və fələstinlilərin cəsədlərinin axtarışı üçün bölgəyə göndərilən AFAD qrupuna İsrail tərəfindən hələ də giriş icazəsi verilməyib. Türkiyə Müdafiə Nazirliyindən bildirilib ki, AFAD heyəti Misirin Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsində gözləyir. “AFAD missiyası sərhəddə gözləyir. İsrail hələ də daxil olmağa icazə verməyib. Bu isə İsrailin atəşkəsin bütün maddələrinə əməl etmədiyini göstərir”, – məlumatda deyilir.
Keçmiş İsrail Baş naziri Ehud Olmert bildirib ki, Qəzza Zolağı Fələstinin bir hissəsidir. Dünən Fransanın paytaxtı Parisdə başlayan 8-ci Paris Sülh Forumunda bildirib. Olmert forum çərçivəsində dünən keçirilən “Atəşkəsdən Davamlı Sülhə: İki Dövlətli Həll Yoluna Doğru” adlı sessiyada iştirak edib. Olmert qeyd edib ki, Qəzzanı idarə edəcək yeni hökumət Fələstinli olmalıdır.
İsrail Knessetinin (parlamentinin) Araşdırma və Məlumat Mərkəzi son 18 ay ərzində orduda 279 intihar cəhdinin qeydə alındığını, onlardan 36 hərbçinin həyatını itirdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, İsrailin 2023-cü ilin oktyabr ayında Qəzzaya qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından sonra ordu daxilində intihar hallarında ciddi artım müşahidə olunub. Mütəxəssislər bu vəziyyətin psixoloji təzyiq, travma və artan hərbi çağırışlarla əlaqəli olduğunu bildirir.
Çexiya hakimiyyəti, Fransa tərəfindən barəsində beynəlxalq axtarış və həbs qərarı çıxarılan bir israilli ehtiyat hərbçini Praqadakı Vaclav Havel Beynəlxalq Hava Limanında bir neçə saat saxladıqdan sonra ölkədən çıxarıb. İsrailin Yediot Ahronot qəzetinin məlumatına görə, adı açıqlanmayan hərbçi Qəzza və Livandakı hücumlarda iştirak etdiyi iddiası ilə Fransada axtarışa verilib. O, Fransa ərazisinə heç vaxt daxil olmadığını, lakin Fransız hakimiyyət orqanlarının haqqında beynəlxalq həbs qərarı çıxardığını bildirib.
İsrail ordusu Qəzza zolağında təxminən 14 saat davam edən intensiv hava və artilleriya hücumlarından sonra atəşkəsin bərpa olunduğunu elan edib.Hücumlar nəticəsində 100-dən çox fələstinli həlak olub. “Əl-Arabi” telekanalının Qüdsdəki müxbiri Əhməd Dəravişənin məlumatına görə, İsrail ordusu Qəzzada müxtəlif müqavimət qruplarına məxsus 30 komandanı hədəf aldığını iddia edir. Ordunun açıqlamasında bildirilir ki, hücumlar “yüksək səviyyəli liderləri” zərərsizləşdirmək məqsədi daşıyıb.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaqlara Yardım Fondu (UNICEF) sözçüsü Tess İngram, Qəzzada elan olunan atəşkəsə baxmayaraq bölgəyə kifayət qədər humanitar yardımın çatmadığını və minlərlə uşağın aclıq içində yatdığını bildirib. “Atəşkəs təkbaşına qıtlığı bitirmir və ya bir ailənin sabah içməli suya çıxışı olacağı anlamına gəlmir. Ailələr hələ də sağ qalmaq uğrunda mübarizə aparır. İnsanların güvəndiyi sistemlər dağılıb, su və tibbi yardıma çıxış çox məhduddur.” - deyə İngram qeyd edib.
İsrail atəşkəsi pozaraq dünən axşam saatlarından etibarən Qəzzaya başladığı hücumlarda 24-ü uşaq olmaqla 63 fələstinlini qətlə yetirib. Səhiyyə rəsmiləri və hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, İsrailin hava hücumları zamanı “sarı xətt” adlandırılan ərazidə yerləşən evlər, bir mülki avtomobil, sığınacaq və xəstəxana hədəfə alınıb. Səhiyyə rəsmiləri və yerli mənbələr İsrail ordusunun Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə hücumlarını davam etdirdiyini qeyd ediblər.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Kahramankazan rayonunda keçirilən BMC Ankara Tank və Yeni Nəsil Zirehli Texnika İstehsal Zavodunun açılışı və ilk ALTAY tanklarının təhvil verilməsi mərasimində çıxış edib. Prezident Ərdoğan çıxışında Türkiyənin müdafiə sənayesində qazandığı uğurların milli iradənin və mühəndislik gücünün nəticəsi olduğunu bildirib. O, ALTAY tankı layihəsinin Türkiyənin tam müstəqil müdafiə sənayesi hədəfinin simvoluna çevrildiyini vurğulayıb.
Türkiyənin ticarət naziri Ömər Bolat İordaniyanın paytaxtı Əmmanda İordaniya sənaye, ticarət və təchizat naziri Yarub əl-Qudat ilə birgə keçirilən Türkiyə–İordaniya Qarışıq İqtisadi Komissiyasının (KEK) iclasında iki ölkə arasında birinci dövr qarışıq iqtisadi komissiya üzrə Anlaşma Memorandumunun imzalandığını bildirib. Bolat qeyd edib ki, bu sənəd ticarətdən qarşılıqlı investisiyalara, tikinti layihələrindən kənd təsərrüfatına, səhiyyədən mədəniyyət və turizmə qədər bir çox sahədə əməkdaşlığı əhatə edən konkret və konstruktiv razılaşmaları özündə birləşdirir.
İsrail ordusu, 10 oktyabrdan etibarən qüvvəyə minən atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, çəkilmədiyi Qəzza Zolağının şərqindəki bölgələrdə ayaqda qalan binaları dağıtmağa davam edir. Bölgədəki yerli mənbələrin AA müxbirinə verdiyi məlumata görə, İsrail ordusunun “sarı xətt” adlandırılan ərazi daxil olmaqla Qəzza Zolağının şərqində binaları partlatması böyük partlayış səslərinə səbəb olub.
Fələstin Baş naziri Məhəmməd Mustafa bəyan edib ki, Qəzzada atəşkəsin əldə olunması zəruridir, lakin bu, Fələstin probleminin əsasını həll etmək üçün kifayət deyil. Riyadda Asharq Al-Awsat qəzetinə verdiyi eksklüziv müsahibədə Mustafa vurğulayıb ki, atəşkəs razılaşması ilə Səudiyyə Ərəbistanı və Fransanın təşəbbüsü ilə qəbul edilən iki dövlətli həllə dair Nyu-York Bəyannaməsi “paralel istiqamətlər” təşkil edir. “Əsas məsələ,” deyə Mustafa qeyd edib, “Fələstin dövlətinin yaradılması və Nyu-York Bəyannaməsinin icrası yolu ilə beynəlxalq səviyyədə tanınmasıdır. Atəşkəs vacibdir, lakin təkbaşına yetərli deyil.”