ABŞ və İran arasında danışıqların yenidən başlanmasına imkan yaradacaq ciddi irəliləyiş müşahidə edilmir. Donald Tramp danışıqlar və ya başqa addımlar üçün tələsmədiyini bildirir. ABŞ Prezidenti lazım olduğu qədər gözləməyə hazır olduğunu vurğulayır. Bununla belə, administrasiyadakı bəzi müşavirlərin müharibənin uzanmasına daha ehtiyatlı yanaşdığı bildirilir. Onlar qarşıdurmanın ABŞ əhalisinə təsirini qiymətləndirirlər. Müharibənin ölkə daxilində siyasi əhval-ruhiyyəyə təsiri də diqqətlə izlənilir. Xüsusilə noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər əsas amillərdən biri kimi nəzərdən keçirilir. Müharibənin daxili siyasi təsirlərinin artması gələcəkdə Vaşinqtonun İran siyasətinə təsir göstərə bilər.
#ABŞ-İran münasibətləri
Ağ Ev ABŞ ilə İran arasında hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli yaxın dövr üçün danışıqların planlaşdırılmadığını da bildirib. Vaşinqton Tehranla hər hansı müzakirədə iştirak etmədiyini vurğulayır. Kelli Hörmüz boğazının açıq olduğunu da bildirib. ABŞ tərəfi strateji su yolunun minalardan tamamilə təmizləndiyini iddia edir. Açıqlama bölgədə gərginliyin azaldılması üçün diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrdə verilib. Qətər və digər bölgə dövlətləri İranla təmaslarını davam etdirsələr də, Vaşinqton birbaşa danışıqlara başlamayıb. ABŞ-İran danışıqlarının nə vaxt bərpa oluna biləcəyi hələlik məlum deyil.
Ağ Ev ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvəsi ilə davam etdiyini bildirib. Açıqlamanı Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli verib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton İrana qarşı iqtisadi təzyiq tədbirlərini də davam etdirir. ABŞ bu tədbirləri “İqtisadi Təcrid Əməliyyatı” adlandırır. Əməliyyat İran hakimiyyətinin xarici iqtisadi əlaqələrini məhdudlaşdırmağa yönəlib. Vaşinqton İranın maliyyə və ticarət imkanlarına təzyiqi artırmağa çalışır. ABŞ son günlər İranla əlaqəli şəxslər və şirkətlərə qarşı yeni sanksiyalar da tətbiq edib. Ağ Evin açıqlaması İrana qarşı dəniz və iqtisadi təzyiq siyasətinin davam edəcəyini göstərir.
ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent Vaşinqtonun İran limanlarına qarşı tətbiq etdiyi dəniz blokadasının ölkə iqtisadiyyatına təzyiqi daha da artıracağını bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ son 14 gün ərzində Körfəz vasitəsilə 130 milyon barel neftin daşınmasına yardım edib.Bessent bu dəniz blokadası və Vaşinqtonun “İqtisadi Təcrid” adlandırdığı əməliyyatın İran iqtisadiyyatına ciddi zərbə vuracağını bildirib.
ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset İrana qarşı hərbi gücdən istifadə variantının gündəmdə qaldığını bildirib. Vaşinqton bu həftə İranı iqtisadi baxımdan təcrid etmək məqsədilə genişmiqyaslı sanksiyalar tətbiq edib. Heqset hazırda iqtisadi təzyiqin Tehrana ən çox təsir edən vasitələrdən biri olduğunu deyib. Bununla yanaşı, ABŞ hərbi zərbələr endirmək imkanından imtina etməyib. Müdafiə naziri xüsusilə Hörmüz boğazında hərbi gücdən istifadə ehtimalının istisna edilmədiyini bildirib. Onun açıqlaması ABŞ ilə İran arasında gərginliyin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Vaşinqton iqtisadi sanksiyalar vasitəsilə İranın imkanlarını məhdudlaşdırmağa çalışır. Heqsetin bəyanatı hərbi variantın da ABŞ rəhbərliyinin nəzərdən keçirdiyi vasitələr sırasında qaldığını göstərir.
İran dövlət televiziyası ABŞ Prezidenti Donald Trampın oğlu Barron Trampın öldürülməsi üçün 10 milyon dollar mükafat vəd edib. İran Radio və Televiziya Təşkilatının üçüncü kanalı tərəfindən yayımlanan videoda Barron Trampın gündəlik həyatı, təhsili, maraqları, mühafizəçiləri və getdiyi yerlərlə bağlı məlumatlar təqdim olunub. Videoda onunla əlaqəli olduğu iddia edilən bəzi ünvanlar da açıqlanıb.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma barədə yeni açıqlama verib. O, İranın ABŞ-la zəruri hesab etdiyi razılaşmanı bağlamayacağını bildirib. Tramp bu fikirləri Ağ Evdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən səsləndirib. ABŞ prezidenti Tehranla əldə edilə biləcək razılaşmanın onun gözləntilərinə uyğun olmayacağını deyib. Onun açıqlaması iki ölkə arasında danışıqların gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırıb. Tramp daha əvvəl İranın nüvə silahı əldə etməsinə heç bir halda imkan verilməyəcəyini bəyan edib. Vaşinqton və Tehran arasında mümkün anlaşmanın əsas şərtləri üzrə fikir ayrılıqları qalmaqdadır. Trampın son açıqlaması ABŞ-ın İran məsələsində mövqeyinin dəyişmədiyini göstərir.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranı təslim olmağa çağırıb. O, İranın “ağ bayraq qaldırmalı” olduğunu bildirib. Tramp bu açıqlamanı “Foks Nyus” telekanalına müsahibəsində verib. ABŞ prezidenti administrasiyasının İran İslam İnqilab Keşikçiləri Korpusu ilə birbaşa gizli əlaqə kanalı yaratdığını açıqlayıb. O, münaqişənin başa çatdırılması üçün üzərində təzyiq olmadığını bildirib. Tramp İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun “yaxşı poker oyunçuları” olduğunu deyib. Bununla yanaşı, onların ağır itkilər verdiyini iddia edib. ABŞ prezidenti münaqişənin nə vaxt başa çatacağı ilə bağlı konkret vaxt çərçivəsinin olmadığını və tələsmədiyini vurğulayıb.
ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın nüvə silahına sahib olmasına heç bir halda icazə verilməyəcəyini bildirib. Tramp bu mövqeyinin dəyişmədiyini vurğulayıb. O, İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısının alınmasını ABŞ-ın əsas məqsədi kimi təqdim edib. Prezident bu barədə sosial şəbəkədə paylaşım edib. Tramp İranın nüvə silahına heç bir formada sahib olmamalı olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, bu məsələ ABŞ üçün əsas prioritet olaraq qalır. ABŞ prezidenti daha əvvəl də İranın nüvə silahı əldə etməsinə qarşı olduğunu açıqlayıb. Yeni bəyanat Vaşinqtonun İranın nüvə proqramı ilə bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini göstərir.
ABŞ və İran daha əvvəl əldə olunan 60 günlük atəşkəsin uzadılması barədə razılığa gəlib. Məlumatı Pakistan hökuməti mənbələri yayıb. Razılaşmanın İslamabad Mutabakatı çərçivəsində əldə edildiyi və tərəflərə yekun sülh sazişi üzrə danışıqları davam etdirmək üçün əlavə vaxt verəcəyi bildirilir. 60 günlük müddətin gələn həftə başa çatacağı və atəşkəsin uzadılmasının ABŞ-İran arasında daha geniş diplomatik razılaşmanın əldə olunmasına imkan yaradacağı qeyd edilir.
Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Rza Naqvi İran rəsmiləri ilə danışıqlar aparmaq üçün Tehrana səfər edib. Səfər İran və ABŞ arasında gərginliyin azaldılması istiqamətində diplomatik səylərin davam etdiyi vaxtda baş tutub. Danışıqlarda ikitərəfli münasibətlər və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlərin müzakirə olunacağı bildirilib. Pakistan daha əvvəl İran və ABŞ arasında vasitəçilik prosesində iştirak edib. Qətərlə birlikdə İslamabad Tehran və Vaşinqton arasında anlaşma memorandumunun əldə olunmasına töhfə verib. Səfər iki ölkə arasında yüksək səviyyəli təmasların davamı kimi qiymətləndirilir. İran və Pakistan regional məsələlər üzrə əməkdaşlığı genişləndirməyə çalışırlar.
İran sentyabrın sonuna qədər 95 milyon kubmetr təbii qaz hasilatını bərpa etməyi planlaşdırır. Neft naziri Möhsün Paknejad enerji infrastrukturunun bərpası işlərinin davam etdiyini bildirib. İranın açıqlamasına görə, zədələnmiş obyektlərin təmirindən sonra qaz istehsalının bir hissəsi yenidən sistemə qaytarılacaq. Daha əvvəl Tehran yaxın aylarda 100 milyon kubmetr gündəlik hasilat gücünü bərpa etməyi planlaşdırdığını açıqlamışdı. Qarşıdurma zamanı enerji obyektlərinə edilən hücumlar nəticəsində İranın gündəlik 230 milyon kubmetr qaz hasilatı imkanının itirildiyi bildirilib. Tehran enerji infrastrukturunun bərpasını prioritet məsələ kimi qiymətləndirir. Qaz hasilatının bərpası ölkənin daxili enerji təminatı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.