#Donald Tramp və Qəzza planı

Şarm əl-Şeyxdəki raunda beynəlxalq və regional səviyyədə yüksək nümayəndə heyətlərinin qoşulması diplomatik səfərbərliyin miqyasını artırıb. Qətərin baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al Tani, Trampın müşaviri Cared Kuşner və Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoff müzakirələrdə iştirak edir. Türkiyədən Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalın, İsraildən baş nazir Binyamin Netanyahunun yaxın çevrəsindən sayılan strateji məsələlər naziri Ron Dermerin iştirakı da tərəflərin, çətinliklərə baxmayaraq, prosesə sadiqliyini göstərir.

ABŞ Dövlət katibi Rubio, Böyük Britaniyadakı həmkarı Cooper ilə telefon danışığında Trampın israilli girovların azad edilməsi və Qəzzədə atəşkəsi əhatə edən 20 maddəlik planının həyata keçirilməsinin vacibliyinə diqqət çəkib. ABŞ Dövlət Departamenti Rubio ilə Cooper arasında keçirilən telefon danışığı ilə bağlı yazılı açıqlama yayıb.

AzerVoice xəbər verir ki, Misirin Şarm əş-Şeyx şəhərində keçirilən və İsraillə Fələstin HƏMAS hərəkatı arasında müharibənin dayandırılmasını hədəfləyən ilk danışıqlar mərhələsi bazar ertəsi axşamı başa çatıb. Misir kəşfiyyatına yaxın “Al-Qahira News” telekanalının məlumatına görə, “HƏMAS və vasitəçilər arasında keçirilən ilkin müzakirələr müsbət atmosferdə yekunlaşıb” və görüşlər çərşənbə axşamı da davam edəcək.

7 oktyabr hadisələrindən iki il sonra - yəni Fələstin-İsrail və bütövlükdə ərəb-İsrail münasibətlərinin tarixində dönüş nöqtəsi sayılan “taleyüklü gündən” sonra -bölgənin siması tam dəyişib. Lakin sual hələ də açıq qalır: “Əqsa tufanı” adlanan hücum Fələstin dövlətinin yaranmasına yaxınlaşdırdı, yoxsa bu arzunu tamamilə məhv etdi?

Vaşinqton Beyrutla əməkdaşlıq çərçivəsində təhlükəsizlik qüvvələrinə dəstək proqramını genişləndirir. ABŞ administrasiyası Livanın təhlükəsizlik qüvvələrinə 230 milyon dollar dəyərində yardım ayırıb. Bu qərar “Hizbullah” qrupunun silahsızlaşdırılması səyləri çərçivəsində qəbul edilib. Məlumata görə, ayrılan vəsaitin 190 milyon dolları Livan ordusuna, 40 milyon dolları isə Daxili Təhlükəsizlik Qüvvələrinə yönəldiləcək. Yardım ABŞ-da maliyyə ilinin başa çatmasına bir neçə gün qalmış- 30 sentyabr tarixindən əvvəl təsdiqlənib.

HƏMAS-ın ABŞ prezidenti Donald Trampın Qəzza planına dair gözlənilməz cavabı Yaxın Şərqdə diplomatik dinamikanı alt-üst edib. Hərəkat “Trampın planında nəzərdə tutulan məhbus mübadiləsi formatı əsasında bütün israilli əsirləri azad etməyə hazır olduğunu” bəyan etməklə həm Qəzzadakı müharibənin gedişatına, həm də beynəlxalq münasibətlərə ciddi təsir göstərdi.

İsrail Qəzzaya qarşı bombardımanı dərhal dayandırmalıdır ki, girovları tez və təhlükəsiz şəkildə çıxara bilək. ABŞ Prezidenti Tramp, HƏMAS-ın Qəzzədə atəşkəs planına verdiyi cavabla bağlı sosial media hesabında açıqlama yayıb. Tramp açıqlamasında bildirib: "HƏMAS tərəfindən az əvvəl verilən açıqlamaya əsasən, onların daimi sülhə hazır olduqlarına inanıram. İsrail Qəzzaya qarşı bombardımanı dərhal dayandırmalıdır ki, girovları tez və təhlükəsiz şəkildə çıxara bilək."

Bleyrin 2007-ci ildə baş nazir postunu tərk etməsindən sonra qurduğu Tony Blair Institute for Global Change (TBI) dövlətlərə idarəetmə islahatları, rəqəmsal transformasiya, ekstremizmlə mübarizə, iqtisadi və inkişaf siyasətləri üzrə məsləhət xidmətləri göstərir. Bu institut sayəsində o, çoxsaylı ölkələrin liderləri ilə sıx əlaqələr saxlayır və beynəlxalq forumlarda - Davos, Münhen Təhlükəsizlik Konfransı, Körfəz investisiya sammitləri kimi tədbirlərdə fəal iştirak edir.

Tramp və Netanyahu’nun Qəzza–Fələstin planından anladığım budur: “İki dövlətli həll ümidini”, “dövlət qurmaq arzusunu” və “qanla ağrını dayandırmaq istəyini” artıq BİR SİLAH kimi istifadə etmək istəyirlər! Qəzzada indiyədək “şiddət, qırğın, ölüm, dağıntı, aclıq, qıtlıq, yoxsulluq və qeyri-müəyyənlik” meydanda silah kimi tətbiq edilib. Bunlar İsrail və ABŞ-ın məqsədlərinə çatmasını asanlaşdırmaq üçün — həm Qəzza xalqını, həm də Həmas-ı sıxışdırmaq, həm də xalqı Həmas üzərində bir təzyiq alətinə çevirmək üçün istifadə edilib. Eyni zamanda beynəlxalq ictimaiyyəti və hədəf dövlətləri qorxutmaq, istiqamətləndirmək və manipulyasiya etmək funksiyasını yerinə yetirib.