Surənin adı 3-cü ayəsindəki “şura” (müsəlmanların) işlərini məsləhətləşərək görməsi ifadəsindən alınmışdır. Surədə Allahın varlığı və birliyi, axirət həyatı haqqında müxtəlif nümunələrlə bəhs edilir.

XIX əsr İslam dünyasının həm düşüncə, həm də siyasi həyatında silinmez izlər qoymuş Seyid Cəmaləddin Əfqaninin həyat hekayəsi, Amerikadan İngiltərəyə, Misirdən Hindistana qədər uzanan çox hərəkətli bir ömrün salnaməsidir. Onun fəaliyyəti, qarışdığı hadisələr və yetişdirdiyi tələbələr bu gün də qlobal miqyasda tədqiq olunur. Bununla belə, onun şəxsiyyəti və mənşəyi ətrafında hələ də tam aydınlaşdırılmamış və elmi mübahisələrə səbəb olan məqamlar mövcuddur.

Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə bölgəsi üzrə qubernator müavini Şahzadə Səud bin Mişəl bin Əbdüləziz 2026-cı il Həcc mövsümünün “müstəsna uğurla” başa çatdığını bəyan edib. O bildirib ki, Həcc ziyarətinin uğurla keçirilməsi hər şeydən əvvəl Allahın lütfü, daha sonra isə Səudiyyə rəhbərliyinin davamlı dəstəyi, göstərişləri və hazırlıq prosesinin bütün mərhələlərinə nəzarəti sayəsində mümkün olub.

Səudiyyə Ərəbistanı Kralı Salman bin Əbdüləziz Həcc ziyarətçilərinə xidmət üçün Allaha təşəkkür edib, onların ibadətlərinin qəbul olunması üçün dua edib və Əd-Həcc bayramı münasibətilə ölkəni və İslam dünyasını təbrik edib. Təhlükəsizlik və xidmət qüvvələri hacıların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin edir.

Vaxtilə evi (Kəbəni) insanlar üçün savab qazanma və əmin-amanlıq yeri etmişdik. Siz də İbrahimin dayandığı yeri (özünüz üçün) namazgah edin! İbrahimə və İsmailə: “Evimi (Kəbəni) təvaf edən, özünü ibadətə həsr edən (etikafda olan), rüku və səcdə edənlər üçün təmizləyin!” – deyə əmr etmişdik. (Bəqərə, 125)

Məkkə, İslam dinində mühüm yer tutan, Kəbənin yerləşdiyi müqəddəs şəhərdir. Bura Peyğəmbər Məhəmmədin (s.ə.s.) doğulduğu və boya-başa çatdığı Ərəbistanın iki əsas şəhərindən biridir. Qurani-Kərimdə Məkkənin adı "Bəkkə", "Ümmülqura" (Şəhərlərin anası) və "Bələduləmin" (Təhlükəsiz şəhər) kimi qeyd olunur.

Bələd surəsi Quranın 90-cı surəsidir və 20 ayədən ibarətdir. Məkkə dövründə nazil olmuşdur. Surə öz adını ilk iki ayədə keçən “bələd” (şəhər) sözündən almış və bu sözlə Məkkəyə işarə edilmişdir. Surənin ilk ayələrində şəhərə, yəni Məkkəyə and içilir, sonra insanın çətin vəziyyətdə ikən dünyaya gətirilməsindən, buna görə həmin sıxıntıların öhdəsindən gəlmək üçün uca hədəflərə sahib bir şəxs olmasının əhəmiyyətindən bəhs edilir.

Tövbə surəsi tam olaraq Mədinədə nazil olan son surədir. 113-cü ayə ilə son iki ayənin Məkkədə endiyi barədəki rəvayət əksəriyyətin görüşü ilə uyğun gəlmir. Adını 117 və 118-ci ayələrdə keçən "tövbə" anlayışından almışdır. Bununla yanaşı, surədə müşrik və münafiqlərin tutduqları yanlış yoldan dönərək tövbə etmələrinin zəruriliyindən bəhs edilməsi bu isimlə anılmasına səbəb olmuşdur. Surə, "heç bir məsuliyyət qəbul edilməyəcəyinə dair bildiriş" mənasına gələn ilk kəlməsi "bəraət"ə görə "Bəraə" adıyla da anılmış, məzmununda münafiqlərdən geniş bəhs edilərək iç üzlərinin ortaya qoyulması və taktikalarının izah edilməsinə görə ondan çox başqa isimlərlə də adlandırılmışdır. 129 ayə olub, fasilələri (ayə sonu hərfləri) b, r, l, m, n hərfləridir; bunların ilk üçü altı ayənin sonunda yer almışdır.

Səudiyyə Ərəbistanı bu ilki Həcc mövsümü üçün bütün Həcc işləri ofislərinə zəvvarların mütləq şəkildə rəsmi icazə almalı olduqları barədə xəbərdarlıq edib. Krallıq zəvvarların təhlükəsizliyini təmin etmək, xidmət keyfiyyətini qorumaq və ibadətlərin mütəşəkkil şəkildə yerinə yetirilməsinə şərait yaratmaq məqsədilə rəsmi kanallardan istifadənin vacibliyini vurğulayıb.

Səudiyyə Ərəbistanı bu ilki Həcc mövsümü üçün bütün hazırlıqlarını tamamlayıb. Dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn zəvvarların şənbə günündən etibarən ölkəyə daxil olması gözlənilir. Krallıq zəvvarların ibadətlərini rahat və təhlükəsiz şəkildə yerinə yetirmələri üçün inteqrasiya olunmuş xidmətlər paketini işə salıb.

Səudiyyə Ərəbistanının Hərameyn İşləri üzrə İdarə Heyəti (General Presidency for the Affairs of the Two Holy Mosques) açıqlayıb ki, 2025-ci il 23 sentyabr - 22 oktyabr tarixləri arasında Məscidül-Həram (Məkkə) və Məscidün-Nəbəvi (Mədinə) ümumilikdə 54 milyon 500 min ziyarətçini qəbul edib.

Abdullah ibn Zübeyr hicrətin birinci ilində Mədinədə, mühacirlər arasında doğulmuşdur. Məhəmməd peyğəmbər onun dünyaya gəlməsinə sevinmiş, körpəni Abdullah adlandırmışdır. O, peyğəmbərin yanında böyüyərək, ondan dərin elm öyrənmişdir. Hic rətin 13-cü ilində, Abdullah ibn Zübeyr hələ 12 yaşında olarkən Yərmuk döyüşünü izləmiş, yetkinlik yaşına çatanda isə Misirdə, daha sonra Şimali Afrikada bərbərlərə qarşı yürüşlərdə iştirak etmişdir.