#Məkkə və Mədinə

Bir çox müəlliflər insan hekayələri axtarışında dünyanı dolaşdığı halda, səudiyyəli romançı Hədil Əl-Şubeyli bu hekayələri müqəddəs Məkkə şəhərində böyüyərkən kəşf edib. Dünyanın hər yerindən gələn zəvvarlarla qarşılaşmalar onun "Hər birimizin bir İsmayılı var" adlı ikinci romanının ilham mənbəyinə çevrilib.

Məkkə və Mədinə şəhərlərində zəvvarları qəbul edən obyektlərin fəaliyyətini, lisenziyalaşdırma və təsnifat standartlarını, eləcə də qayda pozuntularını tənzimləyən normativ sənədlərə dəyişikliklər təsdiq edilib. Bu yeniliklərin məqsədi 2027-ci il Həcc mövsümü ərəfəsində yerləşdirmə məkanlarının hazırlıq səviyyəsini artırmaq, xidmət keyfiyyətini yüksəltmək və fəaliyyət prosesini daha nizamlı şəkildə təşkil etməkdir.

XIX əsr İslam dünyasının həm düşüncə, həm də siyasi həyatında silinmez izlər qoymuş Seyid Cəmaləddin Əfqaninin həyat hekayəsi, Amerikadan İngiltərəyə, Misirdən Hindistana qədər uzanan çox hərəkətli bir ömrün salnaməsidir. Onun fəaliyyəti, qarışdığı hadisələr və yetişdirdiyi tələbələr bu gün də qlobal miqyasda tədqiq olunur. Bununla belə, onun şəxsiyyəti və mənşəyi ətrafında hələ də tam aydınlaşdırılmamış və elmi mübahisələrə səbəb olan məqamlar mövcuddur.

Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə bölgəsi üzrə qubernator müavini Şahzadə Səud bin Mişəl bin Əbdüləziz 2026-cı il Həcc mövsümünün “müstəsna uğurla” başa çatdığını bəyan edib. O bildirib ki, Həcc ziyarətinin uğurla keçirilməsi hər şeydən əvvəl Allahın lütfü, daha sonra isə Səudiyyə rəhbərliyinin davamlı dəstəyi, göstərişləri və hazırlıq prosesinin bütün mərhələlərinə nəzarəti sayəsində mümkün olub.

Səudiyyə Ərəbistanı Kralı Salman bin Əbdüləziz Həcc ziyarətçilərinə xidmət üçün Allaha təşəkkür edib, onların ibadətlərinin qəbul olunması üçün dua edib və Əd-Həcc bayramı münasibətilə ölkəni və İslam dünyasını təbrik edib. Təhlükəsizlik və xidmət qüvvələri hacıların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin edir.

Vaxtilə evi (Kəbəni) insanlar üçün savab qazanma və əmin-amanlıq yeri etmişdik. Siz də İbrahimin dayandığı yeri (özünüz üçün) namazgah edin! İbrahimə və İsmailə: “Evimi (Kəbəni) təvaf edən, özünü ibadətə həsr edən (etikafda olan), rüku və səcdə edənlər üçün təmizləyin!” – deyə əmr etmişdik. (Bəqərə, 125)

Bələd surəsi Quranın 90-cı surəsidir və 20 ayədən ibarətdir. Məkkə dövründə nazil olmuşdur. Surə öz adını ilk iki ayədə keçən “bələd” (şəhər) sözündən almış və bu sözlə Məkkəyə işarə edilmişdir. Surənin ilk ayələrində şəhərə, yəni Məkkəyə and içilir, sonra insanın çətin vəziyyətdə ikən dünyaya gətirilməsindən, buna görə həmin sıxıntıların öhdəsindən gəlmək üçün uca hədəflərə sahib bir şəxs olmasının əhəmiyyətindən bəhs edilir.

Tövbə surəsi tam olaraq Mədinədə nazil olan son surədir. 113-cü ayə ilə son iki ayənin Məkkədə endiyi barədəki rəvayət əksəriyyətin görüşü ilə uyğun gəlmir. Adını 117 və 118-ci ayələrdə keçən "tövbə" anlayışından almışdır. Bununla yanaşı, surədə müşrik və münafiqlərin tutduqları yanlış yoldan dönərək tövbə etmələrinin zəruriliyindən bəhs edilməsi bu isimlə anılmasına səbəb olmuşdur. Surə, "heç bir məsuliyyət qəbul edilməyəcəyinə dair bildiriş" mənasına gələn ilk kəlməsi "bəraət"ə görə "Bəraə" adıyla da anılmış, məzmununda münafiqlərdən geniş bəhs edilərək iç üzlərinin ortaya qoyulması və taktikalarının izah edilməsinə görə ondan çox başqa isimlərlə də adlandırılmışdır. 129 ayə olub, fasilələri (ayə sonu hərfləri) b, r, l, m, n hərfləridir; bunların ilk üçü altı ayənin sonunda yer almışdır.

Səudiyyə Ərəbistanı bu ilki Həcc mövsümü üçün bütün Həcc işləri ofislərinə zəvvarların mütləq şəkildə rəsmi icazə almalı olduqları barədə xəbərdarlıq edib. Krallıq zəvvarların təhlükəsizliyini təmin etmək, xidmət keyfiyyətini qorumaq və ibadətlərin mütəşəkkil şəkildə yerinə yetirilməsinə şərait yaratmaq məqsədilə rəsmi kanallardan istifadənin vacibliyini vurğulayıb.

Səudiyyə Ərəbistanı bu ilki Həcc mövsümü üçün bütün hazırlıqlarını tamamlayıb. Dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn zəvvarların şənbə günündən etibarən ölkəyə daxil olması gözlənilir. Krallıq zəvvarların ibadətlərini rahat və təhlükəsiz şəkildə yerinə yetirmələri üçün inteqrasiya olunmuş xidmətlər paketini işə salıb.