#Məkkə və Mədinə

Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə bölgəsi üzrə qubernator müavini Şahzadə Səud bin Mişəl bin Əbdüləziz 2026-cı il Həcc mövsümünün “müstəsna uğurla” başa çatdığını bəyan edib. O bildirib ki, Həcc ziyarətinin uğurla keçirilməsi hər şeydən əvvəl Allahın lütfü, daha sonra isə Səudiyyə rəhbərliyinin davamlı dəstəyi, göstərişləri və hazırlıq prosesinin bütün mərhələlərinə nəzarəti sayəsində mümkün olub.

Səudiyyə Ərəbistanı Kralı Salman bin Əbdüləziz Həcc ziyarətçilərinə xidmət üçün Allaha təşəkkür edib, onların ibadətlərinin qəbul olunması üçün dua edib və Əd-Həcc bayramı münasibətilə ölkəni və İslam dünyasını təbrik edib. Təhlükəsizlik və xidmət qüvvələri hacıların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin edir.

Bələd surəsi Quranın 90-cı surəsidir və 20 ayədən ibarətdir. Məkkə dövründə nazil olmuşdur. Surə öz adını ilk iki ayədə keçən “bələd” (şəhər) sözündən almış və bu sözlə Məkkəyə işarə edilmişdir. Surənin ilk ayələrində şəhərə, yəni Məkkəyə and içilir, sonra insanın çətin vəziyyətdə ikən dünyaya gətirilməsindən, buna görə həmin sıxıntıların öhdəsindən gəlmək üçün uca hədəflərə sahib bir şəxs olmasının əhəmiyyətindən bəhs edilir.

Tövbə surəsi tam olaraq Mədinədə nazil olan son surədir. 113-cü ayə ilə son iki ayənin Məkkədə endiyi barədəki rəvayət əksəriyyətin görüşü ilə uyğun gəlmir. Adını 117 və 118-ci ayələrdə keçən "tövbə" anlayışından almışdır. Bununla yanaşı, surədə müşrik və münafiqlərin tutduqları yanlış yoldan dönərək tövbə etmələrinin zəruriliyindən bəhs edilməsi bu isimlə anılmasına səbəb olmuşdur. Surə, "heç bir məsuliyyət qəbul edilməyəcəyinə dair bildiriş" mənasına gələn ilk kəlməsi "bəraət"ə görə "Bəraə" adıyla da anılmış, məzmununda münafiqlərdən geniş bəhs edilərək iç üzlərinin ortaya qoyulması və taktikalarının izah edilməsinə görə ondan çox başqa isimlərlə də adlandırılmışdır. 129 ayə olub, fasilələri (ayə sonu hərfləri) b, r, l, m, n hərfləridir; bunların ilk üçü altı ayənin sonunda yer almışdır.

Səudiyyə Ərəbistanı bu ilki Həcc mövsümü üçün bütün Həcc işləri ofislərinə zəvvarların mütləq şəkildə rəsmi icazə almalı olduqları barədə xəbərdarlıq edib. Krallıq zəvvarların təhlükəsizliyini təmin etmək, xidmət keyfiyyətini qorumaq və ibadətlərin mütəşəkkil şəkildə yerinə yetirilməsinə şərait yaratmaq məqsədilə rəsmi kanallardan istifadənin vacibliyini vurğulayıb.

Səudiyyə Ərəbistanı bu ilki Həcc mövsümü üçün bütün hazırlıqlarını tamamlayıb. Dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn zəvvarların şənbə günündən etibarən ölkəyə daxil olması gözlənilir. Krallıq zəvvarların ibadətlərini rahat və təhlükəsiz şəkildə yerinə yetirmələri üçün inteqrasiya olunmuş xidmətlər paketini işə salıb.

Abdullah ibn Zübeyr hicrətin birinci ilində Mədinədə, mühacirlər arasında doğulmuşdur. Məhəmməd peyğəmbər onun dünyaya gəlməsinə sevinmiş, körpəni Abdullah adlandırmışdır. O, peyğəmbərin yanında böyüyərək, ondan dərin elm öyrənmişdir. Hic rətin 13-cü ilində, Abdullah ibn Zübeyr hələ 12 yaşında olarkən Yərmuk döyüşünü izləmiş, yetkinlik yaşına çatanda isə Misirdə, daha sonra Şimali Afrikada bərbərlərə qarşı yürüşlərdə iştirak etmişdir.

Surənin adı bir və üçüncü ayələrdəki “bəyyinə” (açıq-aydın dəlil) sözündən götürülmüşdür. Surənin əsas mövzusu əhlikitabın açıq dəlil kimi Qurana inanmaması, inkar etməsidir. Bununla yanaşı, dini inkar edən insanlarla inananların fərqi və əməllərinin qarşılığı haqqında məlumat verilir.