Fələstinlə bağlı alternativ sxemlər olsa da, ərəb ölkələri maraqlarını qoruyacaq.

Həmas Qəzza şəhərində toy çadırına edilən hücum nəticəsində azı beş nəfərin həlak olmasını kəskin şəkildə pisləyib. Həmasın sözçüsü Həzəm Qasim bəyan edib ki, bu hücum mülki əhaliyə qarşı davam edən məhv etmə müharibəsinin yeni mərhələsini təşkil edir və ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasının tətbiqinə mane olur. Onun sözlərinə görə, İsrail razılaşmanı keçən ildən etibarən dəfələrlə pozub və hadisə işğalın məqsədinin razılaşmanı məhv etmək olduğunu göstərir.

Həmas qrupunun nümayəndə heyəti ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş Qəzza atəşkəsinin ikinci mərhələsi üzrə müzakirələr aparmaq üçün Misir paytaxtı Qahirəyə gəlib. Görüşlərdə həm atəşkəsin ilk mərhələsinin icrasını yekunlaşdırmaq, həm də İsrailin təkrar hücumlarının qarşısını almaq və ikinci mərhələ üçün uyğun mexanizmləri müəyyənləşdirmək müzakirə olunacaq. Keçən ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsə baxmayaraq İsrail hələ də Qəzza zolağında hücumlarını davam etdirir. ABŞ yanvar ayında atəşkəsin ikinci mərhələsinin silahsızlaşdırma, texnokratik idarəetmə və bərpa işlərinə fokuslanacağını açıqlayıb. Nümayəndə heyətinə Xəlil əl-Hayya rəhbərlik edir və bu səfər regional vasitəçilik və diplomatiyanın əhəmiyyətini göstərir.

Türkiyənin Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) rəhbəri İbrahim Kalın Ankara şəhərində HƏMAS nümayəndə heyəti ilə görüşüb. Müzakirə çərçivəsində Qurban bayramı zamanı İsrail ordusunun Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlar, atəşkəsin təmin edilməsi üçün Türkiyənin həyata keçirdiyi vasitəçilik və humanitar yardım fəaliyyətləri də müzakirə edildi.

Misir hökuməti Qəzza zolağında vəziyyətin yenidən genişmiqyaslı müharibəyə çevrilə biləcəyi ilə bağlı narahatlığını ifadə edib və İsraili hərbi əməliyyatları genişləndirməkdən çəkinməyə çağırıb. Məlumatlara görə, Qahirə həm İsrail, həm də HƏMAS ilə intensiv təmaslar apararaq atəşkəs prosesini xilas etməyə çalışır. Misir kəşfiyyatına yaxın mənbələrin bildirdiyinə görə, HƏMAS-ın yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti təcili danışıqlar üçün Qahirəyə dəvət olunub. Diplomatik mənbələr hesab edirlər ki, yaxın günlərdə razılıq əldə olunmasa, Qəzzada genişmiqyaslı hərbi eskalasiya riski əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.

Avropa İttifaqı HƏMAS və Fələstin İslami Cihadına qarşı sanksiyaların əhatə dairəsini genişləndirərək HƏMAS-ın siyasi bürosunun 10 üzvünü də sanksiya siyahısına daxil edib. Aİ həmin şəxsləri zorakı fəaliyyətləri təşviq etməkdə və dəstəkləməkdə ittiham edir. Yeni məhdudiyyətlər onların Avropa ərazisindəki aktivlərinə və maliyyə fəaliyyətlərinə təsir göstərəcək. Qərar Brüsselin bir gün əvvəl bəzi israilli məskunlaşanlara qarşı sanksiyalar tətbiq etməsindən sonra qəbul olunub və Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda diqqət çəkən diplomatik addım hesab edilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ordunun Qəzza zolağında nəzarət etdiyi ərazilərin 70 faizə qədər genişləndirilməsini tapşırdığını açıqlayıb. Hazırda İsrail qüvvələrinin Qəzza ərazisinin təxminən 64 faizinə nəzarət etdiyi bildirilir. Humanitar təşkilatlar əməliyyatların genişlənməsinin onsuz da ağır vəziyyətdə olan mülki əhali üçün daha ciddi nəticələr doğura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Analitiklər isə bu addımın regionda gərginliyi daha da artıracağını qeyd edirlər.

İsrail BMT baş katibi Antonio Quterreş ilə bütün əlaqələri dayandırdığını açıqlayıb. İsrailin BMT-dəki nümayəndəsi Danny Danon bu qərarı ölkənin münaqişə zonalarında cinsi zorakılıqla bağlı siyahıya daxil edilməsinə etirazla əlaqələndirib və BMT-ni İsrailə qarşı “yalan məlumatlar yaymaqda” ittiham edib. BMT isə dialoqa açıq olduğunu bildirərək İsrail ilə əlaqələrin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, bu addım İsrail–BMT münasibətlərində gərginliyin daha da artdığını göstərir.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Qəzzada öldürülən HƏMAS komandirləri Məhəmməd Odeh və İzzəddin əl-Həddadı “şəhid” adlandıraraq İsrailə qarşı sərt bəyanat yayıb. SEPAH İsraili “uşaq qatili rejim” kimi xarakterizə edib və onun mövcud olduğu müddətdə Qərbi Asiyada davamlı sülhün mümkün olmayacağını bildirib. Analitiklər hesab edirlər ki, bu açıqlama regionda hərbi qarşıdurma ilə yanaşı ideoloji gərginliyin də dərinləşdiyini göstərir.

HƏMAS təşkilatı Qəzzada yeni təyin olunmuş hərbi rəhbəri Məhəmməd Odehin İsrail zərbəsi nəticəsində öldüyünü təsdiqləyib. Məlumata görə, hücum Qəzza şəhərində yaşayış binasını hədəf alıb. Hadisə bölgədə davam edən hərbi qarşıdurmalar fonunda baş verib.

İsrail ordusu Qəzzada HƏMAS-ın silah istehsalında rol oynayan Məhəmməd Əbu Məlulhu öldürdüyünü açıqlayıb. Hava zərbəsi Nuseyrat qaçqın düşərgəsindəki bir mənzilə endirilib və nəticədə Əbu Məlulh, həyat yoldaşı Alaa Zəqlan və 6 aylıq övladı Osama həlak olub. Hücum nəticəsində təxminən 10 nəfər yaralanıb. Oktyabrda elan edilən atəşkəsdən sonra da İsrailin Qəzza zolağında gündəlik hücumları davam edir və Qəzza Səhiyyə orqanlarının məlumatına görə, bu dövrdə təxminən 900 nəfər həyatını itirib.

Qəzzada məcburi köçkünlük, su və dərman çatışmazlığı humanitar vəziyyəti ağırlaşdırır; BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim olunan hesabat HƏMAS-ın silahsızlanmaqdan imtina etməsini əsas maneə kimi göstərir.