#Suriya və təhlükəsizlik məsələləri

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron suriyalı həmkarı Əhməd əş-Şəraanı “İŞİD” terror təşkilatına qarşı beynəlxalq koalisiyaya qoşulmağa dəvət edib. O, həmçinin BMT Təhlükəsizlik Şurasının prezident əş-Şəraa və daxili işlər naziri Ənəs Xitabın adlarını sanksiya siyahısından çıxarmaq qərarını alqışlayıb. Makron bu açıqlamanı Braziliyanın Belin şəhərində keçirilən iqlim konfransının kənarında suriyalı həmkarı ilə görüşdən sonra jurnalistlərə verib. Onun sözlərinə görə, Suriya “regionda terrorçu qruplara qarşı mübarizədə tam və effektiv tərəfdaş olmağa” dəvətlidir.

Suriya Müdafiə Nazirliyi bildirib ki, vətəndaş müharibəsi zamanı Bəşşar Əsəd rejiminin dinc sakinlərə qarşı zorakılıqlarına etiraz edərək ordudan ayrılan zabitlər və hərbçilər istəsələr, vəzifələrinə bərpa olunacaqlar. Nazirlik yaxın günlərdə fərarilik edən gizirlər və digər hərbi qulluqçuların müraciətlərini qəbul etməyə başlayacaq.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şaraa 10 noyabr tarixində Vaşinqtona səfər edəcək və Ağ Evə rəsmi ziyarət həyata keçirən ilk Suriya dövlət başçısı olacaq. Bu barədə ABŞ-nin Türkiyə səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barak, Bəhreynin paytaxtı Manamada “Axios” nəşrinə verdiyi müsahibədə bildirib. Barak bildirib ki, əş-Şaraanın ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə planlaşdırılan görüşündə və səfər çərçivəsində tərəflərin təhlükəsizlik və regional əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edəcəyi gözlənilir.

Türkiyə Daxili İşlər Naziri Ali Yerlikaya bildirib ki, Suriyada Əsəd rejiminin 8 dekabr 2024-cü ildə devrilməsindən sonra Türkiyədən öz ölkəsinə qayıdan Suriyalıların sayı 550 mini ötüb. Nazir qeyd edib ki, bu rəqəm yalnız son bir il ərzində həyata keçirilən geri dönüşləri əhatə edir. Ali Yerlikaya əlavə edib ki, 2016-cı ildən bəri könüllü, təhlükəsiz və nizamlı şəkildə Suriyaya qayıdan Suriyalıların ümumi sayı 1 milyon 290 min nəfərə çatıb. O, Türkiyənin köç və sığınacaq siyasətinin humanitar prinsiplərə əsaslandığını və məcbur durumda olanlara dəstək verdiyini vurğulayıb.

Dünya Bankı Suriyada münaqişədən sonra yenidənqurma xərclərinin 216 milyard dollar olduğunu açıqlayıb. Bankın yayımladığı "Suriya Fiziki Zərər və Yenidənqurma Qiymətləndirilməsi 2011-2024" hesabatına görə, ölkədə 13 ildən çox davam edən münaqişə nəticəsində infrastruktur və binalara ciddi ziyan dəyib. Hesabatda qeyd edilir ki, Suriya münaqişə əvvəlki ümumi kapital ehtiyatının təxminən üçdə biri zərər görüb. İnfrastruktur ən çox zərər çəkən sahə olub və ümumi zərərin 48 faizini təşkil edir. Hələb, Dəməşq ətrafı və Homs bölgələri ən çox təsirlənən ərazilər kimi göstərilib.

Suriya Xarici İşlər Naziri Əsəd Həsən Şeybani bu gün Türkiyəyə səfər edəcək. Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan həmkarını qəbul edəcək və daha sonra iki nazir birgə mətbuat konfransı keçirəcəklər. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən verilən məlumata görə, Suriya Xarici İşlər Naziri Əsəd Həsən Şeybani bu gün Türkiyəyə işgüzar səfər edəcək.

Suriya Xalq Məclisinin Ali Seçki Komitəsi, ölkə üzrə müəyyən olunmuş vilayətlərdə Xalq Məclisi üzvlüyünə namizədlərin siyahısını yayımlayaraq seçki kampaniyasının başladığını elan edib. Xalq Məclisinin Ali Seçki Komitəsinin sədri Məhəmməd Taha əl-Əhməd, Suriyanın rəsmi xəbər agentliyi SANAya verdiyi açıqlamada bildirib ki, ölkə üzrə 50 seçki dairəsində Xalq Məclisinə üzvlük üçün namizədlik müraciəti prosesi dünən etibarilə başa çatıb.

Türkiyə, Suriyanın sabitliyi və təhlükəsizliyi, eləcə də bölgənin əmin-amanlığı üçün, başda terror təşkilatları ilə mübarizə olmaqla, Suriya hökuməti ilə sıx əməkdaşlığı davam etdirməkdə və ‘Tək Dövlət, Tək Ordu’ prinsipini dəstəkləməkdə qərarlıdır. Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat və İctimaiyyətlə Əlaqələr müşaviri və sözçüsü Tuğamiral Zəki Aktürk, nazirlikdə keçirilən həftəlik mətbuat konfransında bu açıqlamanı səsləndirib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 80-ci Baş Assambleyası çərçivəsində səfərdə olduğu ABŞ-ın Nyu-York şəhərində diplomatik fəaliyyətlərini davam etdirir. Ərdoğan, Nyu-Yorkdakı Türk Evinə yerləşən diplomatik nümayəndəlikdə Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəraa ilə görüş keçirib. Görüş zamanı Türkiyə ilə Suriya arasında ikitərəfli münasibətlər və regional məsələlər müzakirə olunub.

Suriyada Xalq Məclisi üzrə Yüksək Seçki Komissiyası Xalq Məclisinə üzvlük seçkilərinin 5 oktyabr bazar günü keçiriləcəyini elan edib. Komissiyanın ABŞ mərkəzli Meta şirkətinə məxsus Facebook platformasındakı hesabında yayımlanan açıqlamada, seçki tarixinin hicri təqvimə görə 1447-ci ilin Rəbiül-axır ayının 13-nə, miladi təqvimə görə isə 2025-ci il 5 oktyabr tarixinə təsadüf edəcəyi bildirilib.

Suriyanın şimalındakı İdlib vilayətində səbəbi hələ müəyyən edilməmiş partlayışlar nəticəsində 2 mülki şəxs həyatını itirib. Suriya dövlət televiziyası Əl-İhbariyyə, İdlib ətrafında güclü partlayış səslərinin eşidildiyini bildirib. Partlayışların mənbəyi və xarakteri müəyyənləşdirilməyə çalışılır. Hadisə yerinə yanğınsöndürən və təcili tibbi yardım qrupları göndərilib.

Türkiyənin Milli Müdafiə Naziri Yaşar Güler, rəsmi səfərlə Ankaraya gələn Suriya Müdafiə Naziri Murhef Əbu Kasra, Xarici İşlər Naziri Əsəd Həsən Şeybani və Ümumi Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri Hüseyn əl-Səlimə ilə bir araya gəlib. Milli Müdafiə Nazirliyinin sosial media hesabında yayılan məlumata görə, görüş Milli Müdafiə Nazirliyinin binasında baş tutub və ikitərəfli, həmçinin regional müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri müzakirə olunub.