Qəzzadakı Fələstin hökuməti 10 oktyabr 2025-ci ildə qüvvəyə minən atəşkəs razılaşmasının birinci mərhələsinə dair rəsmi hesabatını açıqlayıb. Hökumətin Media Ofisi atəşkəsin ikinci mərhələsinə keçildiyi bir vaxtda ötən 95 gün ərzində İsrail ordusunun beynəlxalq hüququ sistematik şəkildə pozduğunu bəyan edib. Hesabata əsasən, atəşkəs dövründə İsrail tərəfindən 1244 pozuntu qeydə alınıb və bu hücumlar nəticəsində 449 fələstinli həyatını itirib, 1246 nəfər isə yaralanıb. Həmçinin İsrail ordusunun 581 dəfə mülki yaşayış binalarını bombaladığı və 195 evi tamamilə dağıtdığı bildirilir.
#Qəzza böhranı və ərəb mövqeyi
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaq Fondunun (UNICEF) sözçüsü Ceyms Elder Qəzzada təxminən üç aydır davam edən atəşkəs rejiminə baxmayaraq 100-dən çox uşağın öldürüldüyünü açıqlayıb. BMT-nin Cenevrə ofisində keçirilən həftəlik mətbuat konfransına onlayn qatılan Elder Qəzzadakı vəziyyəti dəyərləndirib. Onun sözlərinə görə, 19 oktyabr 2025-ci ildə başlayan atəşkəsdən bəri hər gün orta hesabla bir uşaq həyatını itirib. Elder atəşkəs dövründə bombardmanların və hücumların tam dayanmadığını, Qəzzada həyatın uşaqlar üçün boğucu olmağa davam etdiyini vurğulayıb.
Qəzza zolağında didərgin düşmüş fələstinlilər üçün qurulan 135 min çadırdan 127 mininin ağır qış şərtləri səbəbindən sığınacaq üçün yararsız hala gəldiyi açıqlanıb. Qəzzadakı Hökumətin Medya Ofisinin rəhbəri İsmayıl əs-Sevabite bölgədəki ailələrin köhnəlmiş çadırlarda və təcrid olunmuş ərazilərdə yaşadığını bildirib. O qeyd edib ki, ərazidə qütb mənşəli kəskin soyuqların təsiri nəticəsində çadırların böyük əksəriyyəti öz funksiyasını itirib. Hazırda bölgədə yorğan, döşək və sığınacaq böhranı boğucu həddə çatıb.
İsrail ordusu əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına məhəl qoymayaraq, Qəzza zolağının müxtəlif nöqtələrinə artilleriya və hava zərbələri endirməkdə davam edir. Yerli mənbələrdən alınan məlumata görə, İsrail ordusuna məxsus hərbi texnikalar Qəzzanın cənubundakı Xan Yunis şəhərinin şərq hissəsini atəşə tutub. Eyni zamanda, Rəfah şəhərinin qərbində yerləşən Mevasi bölgəsinin cənub hissəsi də artilleriya atəşinə məruz qalıb.
Atəşkəsə baxmayaraq, İsrailin Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə hücumları nəticəsində iki fələstinli həlak olub, çoxlu sayda insan yaralanıb. 38 yaşlı fələstinli Məhəmməd Xalid Məhəmməd əl-Kəhvəci Qəzzanın cənubundakı Xan Yunisin Beni Suheila bölgəsində İsrail pilotsuz təyyarəsinin hədəfinə çevrildikdən sonra həlak olub. Şahidlər bildiriblər ki, İsrail pilotsuz təyyarəsi Kəhvəcinin yerləşdiyi əraziyə bomba atıb və nəticədə onun ölümü ilə nəticələnib.
Səudiyyə Ərəbistanının Kral Salman Humanitar Yardım və Yardım Mərkəzi (KSrelief) tərəfindən göndərilən yeni humanitar yardım karvanı cümə günü Rafah sərhəd-keçid məntəqəsindən keçərək Qəzzaya daxil olub. Karvan davam edən böhrandan zərər çəkmiş fələstinlilər üçün əsas ərzaq səbətləri daşıyır və bu yardım Səudiyyə Ərəbistanının Fələstin xalqına dəstək məqsədilə keçirdiyi ianə kampaniyası çərçivəsində həyata keçirilir.
İsrail ordusunun Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində həlak olanların sayının 71 min 409 nəfərə yüksəldiyi bildirilib. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yayımlanan yazılı açıqlamada İsrailin hücumları nəticəsində qeydə alınan itkilər və dağıntılar altından çıxarılan yeni cəsədlərlə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Məlumata görə, İsrail hücumları nəticəsində həyatını itirən 14 fələstinlinin nəşi xəstəxanalara çatdırılıb, hücumlar zamanı 17 nəfər yaralanıb.
Fələstin Dövlətinin Prezidenti Mahmud Abbas Qəzzanın bölünməsini qəti şəkildə rədd etdiklərini bildirib və İsrailin Qəzzanın heç bir hissəsində legitimliyinin olmadığını bəyan edib. Abbas “Fəth” Hərəkatının İnqilab Şurasının 13-cü dövr açılışında çıxışı zamanı Fələstin Dövlətinin Qəzza, Qərbi Şəriə və Şərqi Qüdsü əhatə edən vahid və bölünməz coğrafi-siyasi bütöv olduğunu vurğulayıb. O, əsas prioritetlərin Qəzzada atəşkəsin daimi xarakter alması və humanitar yardımların dərhal bölgəyə daxil olmasının təmin edilməsi olduğunu deyib.
Türkiyənin Milli Müdafiə naziri Yaşar Gülər Qəzza zolağında təhlükəsizliyin təmin olunması üçün yaradılması planlaşdırılan beynəlxalq sabitlik qüvvəsi ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, öz-özünə yetərli olacaq şəkildə qüvvə artıq hazırlanıb və təlim fəaliyyətlərinə başlanılıb. Nazir bu barədə Yaponiyanın Kyodo News agentliyinə müsahibəsində danışıb və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Qəzzaya göndərilməsinə müsbət yanaşıldığını bildirib. Yaşar Gülər qeyd edib ki, Türkiyənin mümkün sülhməramlı missiyada iştirakının əsas məqsədi humanitar yardımların çatdırılmasına töhfə vermək və bölgədəki münaqişələrin dayandırılmasına dəstək olmaqdır. Onun sözlərinə görə, bu addım İsrail üçün hər hansı təhlükə yaratmır və bu mövzuda anlayış gözlənilir.
Gələn həftə Qahirədə HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzza atəşkəs sazişinin ikinci mərhələsini irəlilətmək məqsədilə danışıqlar aparılacaq. Səfərin əsas mövzusu texnokrat komitənin tərkibinin müəyyənləşdirilməsi və sazişin icrasının irəlilədilməsi olacaq. Görüşə HƏMAS-ın baş danışıqlısı Xəlil əl-Hayya rəhbərlik edəcək, lakin dəqiq tarix açıqlanmayıb. Fatah-a yaxın mənbələr Misirin vasitəçilik rolunun önəmli olduğunu, xüsusilə İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun yaratdığı maneələr qarşısında əhəmiyyətli olduğunu bildiriblər. Netanyahu Rəfah sərhəd keçidinin yalnız Qəzza-dakı son israilli girovun, Ran Gvili-nin, qaytarılmasından sonra açılacağını açıqlayıb.
Kembric Universiteti tərəfindən aparılan yeni araşdırma İsrailin hücumları nəticəsində Qəzzadakı uşaqların fiziki cəhətdən tükəndiyini, ağır psixoloji travmalar yaşadığını və artıq oyun oynamaq, təhsil almaq kimi gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirə bilmədiyini ortaya qoyub. 2024-cü ildə aparılmış tədqiqatın davamı olan hesabat müharibənin Qəzzadakı uşaqların həyatını necə kökündən dəyişdiyini sənədləşdirir. Araşdırmada məktəblərin dağıdılması və ya bağlanması, davamlı zorakılıq, aclıq və psixoloji təzyiqlərin normal uşaqlıq anlayışını demək olar ki, tamamilə aradan qaldırdığı vurğulanır.
Beynəlxalq Media Assosiasiyası (FPA) İsrail hökumətini Qəzzaya xarici jurnalistlərin sərbəst girişini təmin etməməkdə “məyusedici” qərar verməkdə tənqid edib. Hökumət Ali Məhkəməyə verdiyi ərizədə təhlükəsizlik səbəblərinə görə Qəzzaya giriş qadağasının qalmasını tələb edib. FPA, İsraildə və Fələstin ərazilərində yüzlərlə jurnalisti təmsil edən qurum olaraq, ərizə ilə xarici jurnalistlərin Qəzzaya dərhal və sərbəst girişi üçün məhkəməyə müraciət etmişdi.