7 oktyabr 2023-cü ildə Qəzza zolağında müharibənin başlamasından sonra İsrail tərəfindən iş icazələri ləğv edilən təxminən 100 min fələstinli ağır iqtisadi böhranla üz-üzədir. İordan çayının qərb sahilində iş yerlərinin məhdud, maaşların isə İsrailə nisbətən qat-qat aşağı olması səbəbindən minlərlə ailə aclıq həddində yaşayır. Dünya Bankı bölgə iqtisadiyyatının İsrailin məhdudiyyətləri səbəbindən tamamilə çökə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
#Qəzza böhranı və ərəb mövqeyi
Qəzza Mətbuat Ofisinin verdiyi son məlumata görə, 10 oktyabr 2025-ci ildə qüvvəyə minmiş atəşkəs rejiminə baxmayaraq, İsrail ordusu Qəzza zolağında hücumlarını və soyqırım siyasətini davam etdirir. 4 fevral 2026-cı il tarixinədək olan 115 günlük dövr ərzində İsrailin atəşkəsi 1520 dəfə pozduğu rəsmən açıqlanıb. Bu müddətdə 556 fələstinli həyatını itirib, 1500-dən çox insan isə yaralanıb.
İsrail ordusu atəşkəsə rəğmən Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə istiqamətlənmiş hücumlarını davam etdirərkən, Xan Yunisdə ayaqda qalan binaları da partlayıcılarla havaya uçurub. İsrail 10 oktyabrdan bəri qüvvədə olan atəşkəs razılaşmasını pozmağa davam edir. Şahidlərin sözlərinə görə, İsrail ordusu Qəzza şəhərinin şərq bölgələrini və bölgənin şimalında yerləşən Cibaliya qəsəbəsinin şərq hissəsini hədəf alıb.
Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyətinin sözçüsü Raid ən-Nims Rəfah sərhəd keçid məntəqəsi vasitəsilə həyata keçirilməsi planlaşdırılan üçüncü qrup xəstə və yaralıların təxliyəsinin təxirə salındığını elan edib. Sözçü mətbuata verdiyi açıqlamada Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunis şəhərində yerləşən Reabilitasiya Xəstəxanasından xəstələrin çıxarılması prosesinin dayandırılması barədə məlumat aldıqlarını bildirib.
İsrail ordusunun Qəzza şəhərinin şərqinə və Xan Yunis şəhərinin cənubuna yönəlmiş artilleriya zərbələri nəticəsində 9 fələstinli həyatını itirib, çox sayda insan yaralanıb. Hücumlar dinc sakinlərin sığındığı evləri və çadır düşərgələrini hədəf alıb. İsrail artilleriya bölmələrinin Qəzza şəhərinin şərqində yerləşən Zeytun və Tuffah məhəllələrində mülki şəxslərə məxsus çadırları və evləri atəşə tutması nəticəsində aralarında bir uşağın da olduğu 5 fələstinli dünyasını dəyişib. Hadisə yerindən gələn xəbərlərə görə, yaralıların sayı olduqca çoxdur və tibbi yardımın çatdırılmasında çətinliklər yaşanır.
İsrail təxminən iki illik fasilədən sonra Misir sərhədində yerləşən Rəfah sərhəd keçid məntəqəsindən cəmi 12 fələstinlinin Qəzza zolağına qayıtmasına icazə verib. 2024-cü ilin may ayından bəri ilk dəfə məhdud və ciddi nəzarət altında ikitərəfli keçid üçün açılan məntəqədən 9 qadın və 3 uşaq olmaqla 12 fələstinli keçib. Onlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatına (BMT) məxsus avtomobillərin müşayiəti ilə Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunis şəhərində yerləşən Nasir xəstəxanasına çatdırılıblar.
Qəzza zolağında həyata keçirilən hücumlarla bağlı sərt tənqidlər fonunda İsrailin, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın oğlu Bilal Ərdoğan da daxil olmaqla 29 Türkiyə vətəndaşının ölkəyə girişini qadağan etməyə hazırlaşdığı iddia edilir. Israel Hayom qəzetinin məlumatına görə, İsrailin Diaspora Nazirliyi aralarında siyasətçilər, jurnalistlər, akademiklər və ictimai xadimlərin olduğu 29 Türkiyə vətəndaşının İsrailə girişinin əngəllənməsi ilə bağlı tövsiyə xarakterli qərar qəbul edib.
Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri Şahzadə Feysəl bin Fərhan bin Abdullah çərşənbə axşamı Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunun 2026-cı il illik toplantısı çərçivəsində fələstinli həmkarı Dr. Məhəmməd Mustafa ilə görüşüb.
Qəzza zolağının cənubunda yerləşən Xan Yunis şəhərinin şərq hissəsində onlarla fələstinli ailə İsrail ordusu tərəfindən evlərini tərk etməyə məcbur edilib. Sakinlərin və HƏMAS rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, bu, ötən ilin oktyabr ayında əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasından bəri həyata keçirilən ilk məcburi təxliyə əmridir.
HƏMAS hərəkatı İsrail həbsxanalarında saxlanılan fələstinlilərin beynəlxalq birliyin səssizliyi fonunda insanlıq dışı rəftara məruz qaldığını bəyan edib. HƏMAS tərəfindən yayımlanan yazılı açıqlamada fələstinli məhbusların sistematik işkəncə, pis rəftar və ağır həyat şəraiti ilə üz-üzə olduğu bildirilir. Hərəkat beynəlxalq ictimaiyyəti bu acılara son qoymaq üçün təcili hərəkətə keçməyə çağırıb. Açıqlamada qeyd olunur ki, həbsxanalarda tətbiq edilən fiziki və psixoloji təzyiqlər, qəsdən tibbi laqeydlik və ailə görüşlərinə qoyulan qadağalar insanlıq vicdanını sarsıdan həddə çatıb.
İsrailin atəşkəsə baxmayaraq humanitar yardımın girişini məhdudlaşdırdığı Qəzza zolağında daha bir uşaq ölümü qeydə alınıb. Xan Yunis şəhərində 27 günlük körpə kəskin soyuq hava şəraiti səbəbindən həyatını itirib. Səhiyyə mənbələrindən verilən məlumata görə, Aişə Ayiş əl-Ağa adlı 27 günlük körpə bu gün Xan Yunisdə şiddətli soyuq səbəbindən dünyasını dəyişib. Körpənin ölümü ilə birlikdə, qış mövsümünün başlanğıcından bu yana Qəzza zolağında həddindən artıq soyuq səbəbilə həyatını itirən uşaqların sayı 8-ə çatıb.
İsrail ordusunun atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Qəzza zolağında davam etdirdiyi hücumlar nəticəsində Xan Yunus şəhərində bir mülki vətəndaş həlak olub. Xəstəxanadan alınan məlumata görə, İsrail hərbçilərinin Xan Yunus şəhərində açdığı atəş nəticəsində 62 yaşlı Sabah Əhməd Əli Cami dünyasını dəyişib, bir neçə fələstinli isə müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Hadisə şahidləri bildiriblər ki, İsrail ordusu atəşkəs çərçivəsində geri çəkildiyi Xan Yunusun şərq və qərb hissələrindən qaçqınların sığındığı çadır düşərgələrinə pilotsuz uçuş aparatları vasitəsilə intensiv zərbələr endirib.