Suriya–Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri, doktor Muxtar Fateh Bi Dilinin qələmə aldığı məqalədə vurğulanır ki, son onilliklər ərzində Azərbaycan–Suriya münasibətləri siyasi və iqtisadi durğunluq, hətta qopma mərhələsindən keçib. Bu vəziyyət xalqlar arasında fikir ayrılıqlarından deyil, daha çox keçmiş Suriya rejiminin – diktator Bəşər Əsəd dövründə yürüdülən siyasətin birbaşa nəticəsi olub. Həmin hakimiyyət Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində torpaqlarının işğalı zamanı Ermənistanı siyasi baxımdan dəstəkləməklə suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərini açıq şəkildə gözardı edib və bu, iki xalqın maraqları ilə ziddiyyət təşkil edib.
#Muxtar Fatih Beydili
Suriya xalqının illərlə davam edən azadlıq mübarizəsini simvolizə edən 8 Dekabr “Azadlıq Günü” Suriyada demokratik dəyişikliklərə, insan hüquqlarına və milli dirəniş iradəsinə həsr olunmuş gün kimi qeyd olunur. Bu gün Suriya cəmiyyətinin onilliklər boyu davam edən siyasi basqılara, azadlıqların məhdudlaşdırılmasına və ağır humanitar itkilərə baxmayaraq nümayiş etdirdiyi müqavimətin tarixi və simvolik ifadəsi hesab olunur.
27 noyabr 2024 səhərinin erkən saatlarından sonra Suriya artıq əvvəlki Suriya deyildi. “Hücumları Əngəlləmə Əməliyyatı” başladıqdan sonra on dörd il davam edən inqilab, müharibə və parçalanmadan sonra gözlənilən an gəldi. Yalnız on iki gün ərzində Bəşşar Əsəd rejimi görünməmiş sürətlə dağılaraq vilayətlər tədricən azad edildi və 8 dekabr səhəri döyüşçülər Dəməşqə daxil olaraq rejimin sona çatdığını elan etdilər. Eyni günün axşamı rejim lideri Moskvaya qaçarkən görüntüləndi.
Nəsiminin Hələbdəki məzarı Türkmən kimliyinin simvoludur. O Nəsiminin Hələbdəki məzarının təkcə bir şəxsin qəbri olmadığını, həm də ortaq Türk-İslam mədəniyyətinin və türkmən kimliyinin canlı bir simvolu olduğunu vurğulayıb. “Harada bir məzar daşımız varsa, orası bizim torpağımızdır. Nəsiminin Hələbdəki məzarı bizə miras və əmanət kimi qalıb. Oradakı insanlar da bu əmanətə sahib çıxır və hər zaman da çıxacaqlar.” - deyə Muxtar Fatih Beydili qeyd edib. Beydili qeyd edir ki, Nəsimi yalnız Azərbaycan ədəbiyyatının deyil, bütövlükdə Türk-İslam dünyasının ortaq dəyərlərindən biridir və onun məzarı Suriyadakı türkmənlər üçün kimlik və mənsubiyyətin konkret bir təcəssümüdür.
Tarix yalnız yazılı mətnlərdən ibarət deyil; o, həm də məzar daşlarında, abidələrdə, müqəddəs məkanlarda və mədəni yaddaşı yaşadan simvollarda mövcudluğunu qoruyur. İmadəddin Nəsiminin Hələbdəki məzarı bu baxımdan Suriya Hələb türkmənləri üçün kimlik nişanı, Azərbaycan üçün isə milli yaddaşın qlobal miqyasda təmsilidir. Onun dəfn olunduğu məkan yalnız bir şəxsiyyətin qəbri deyil; həm də ortaq Türk-İslam sivilizasiyasının möhürü, Suriya və Azərbaycan üçün tarixi mənsubiyyətin simvoludur.
Azərbaycan Respublikasının Şamdakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Hüseynov, ölkə tarixində Qarabağ zəfərindən başlayaraq iqtisadiyyat başda olmaqla bütün sahələrdə həyata keçirilən inkişaf addımları haqqında məlumat verdi. 2025-ci il avqustun 2-də Azərbaycan təbii qazının Türkiyə üzərindən Suriyaya axmağa başlaması, dost iki xalqın uzun zamandır gözlədiyi tarixi bir hadisəni təmsil edir və iki ölkə arasındakı dərin əməkdaşlığın konkret göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
Suriya Ərəb Respublikasının keçid dövrü Prezidenti Əhməd Əl Şaraa rəsmi səfərlə Azərbaycana gəlib. Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevlə keçirilən görüş iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi
Bu səfər, xüsusilə keçmiş illərdə Suriya ilə Azərbaycan arasındakı siyasi gərginliklər səbəbilə donmuş vəziyyətdə olan ikitərəfli münasibətlər üçün strateji dönüş nöqtəsi hesab olunur.
Hələb türkmənləri Aktau şəhəri yaxınlığında AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğraması nəticəsində həlak olan və xəsarət alanlarla bağlı Azərbaycana başsağlığı verib.
Bir çoxlarının iddia etdiyinin əksinə olaraq Suriyanın devrilmiş Prezidenti Başşar Əsəd qəhrəman deyil, o qatil bir dikratordur.