Dünyada 609 min nəfəri əhatə edən yeni araşdırma göstərib ki, orta yaş dövründə və qocalıqda özünü tənha hiss etmək demensiya riskini 31 faiz artırır.

İspaniyanın ən yaşlı sakini Maria Branyas 2024-cü ilin avqustunda 117 yaşında vəfat etdikdə, o, dünyanın ən yaşlı insanı sayılırdı. Ancaq alimlər onun genetik və bioloji analizlərini araşdırdıqda, yaşının çox gənc görünə biləcəyini müəyyən ediblər.

Neurology dərgisində dərc olunan yeni araşdırmaya görə, üç aydan çox müddətdə hər həftə ən azı üç dəfə yuxuya getməkdə çətinlik çəkən şəxslərdə demensiya və ya yüngül idrak pozğunluqlarının inkişaf riski normal yuxu rejiminə malik insanlara nisbətən 40 faiz daha yüksəkdir.

Yeni aparılan araşdırma, Aralıq dənizi tipli pəhrizin demans (ağıl zəifləməsi) riskini azaltdığını və yaddaş zəifləməsini ləngitdiyini ortaya qoyub. Tədqiqat xüsusilə genetik risk daşıyan şəxslərdə bu təsirin daha güclü ola biləcəyini göstərir.

Tədqiqatçılar litiumun orqanizmdə təbii olaraq çox az miqdarda olduğunu və C vitamini və ya dəmir kimi hüceyrə funksiyalarında mühüm rol oynadığını sübut ediblər. Normal siçanların pəhrizindən litium çıxarıldıqda onların beyinlərində Alzheimerə bənzər iltihab, neyron zədələnməsi və yaddaş itkisi müşahidə olunub. Genetik olaraq Alzheimerə meylli siçanlarda isə bu proses daha da sürətlənib.

Nəticələrə görə, demans riski ölkənin Cənub-Şərqi əyalətlərində – o cümlədən Kentukki, Tennessi, Alabama və Missisipi ştatlarında – Orta Atlantik bölgəsi ilə müqayisədə 25 faiz daha yüksəkdir.