İran Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi ilə əməkdaşlığın davam etdiriləcəyini açıqlayıb. Rəsmi İsmayıl Bəqai əlaqələrin mövcud prosedurlara uyğun aparılacağını bildirib. O, prosesin parlament və Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının qərarları əsasında tənzimləndiyini qeyd edib. Tehran nüvə fəaliyyəti üzrə öhdəliklərə sadiq olduğunu vurğulayır. Əməkdaşlığın beynəlxalq qaydalara uyğun davam edəcəyi bildirilir.

Qətərin Baş naziri ABŞ və İran arasında imzalanmış anlaşma memorandumunu müharibənin dayandırılması kimi qiymətləndirib. O, razılaşmanın əldə olunmasında Qətər və Pakistanın rolunu vurğulayıb. Memorandumun əsas məqsədinin müharibəni dayandırmaq və danışıqlara zəmin yaratmaq olduğu bildirilib. Tərəflər İranın nüvə proqramı və Hörmüz boğazı kimi məsələləri müzakirə edir. Razılaşmanın institusional çərçivə yaratdığı qeyd olunub. Qətər dialoq və diplomatiyanın vacibliyini vurğulayıb. Regionda gərginliyin azaldılması əsas məqsəd kimi göstərilib.

Naftali Bennet hesab edir ki, İsrail ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmanı rədd edə bilərdi. O, Benyamin Netanyahunu İranla son müharibənin nəticələrinə görə tənqid edib. Bennetin sözlərinə görə, İran nüvə və ballistik raket proqramlarını davam etdirir. Sabiq baş nazir ABŞ prezidentlərinə "yox" deməyin mümkün olduğunu vurğulayıb. O, vaxtilə Co Baydenin Şərqi Qüdsdə konsulluq açılması təşəbbüsünü rədd etdiyini xatırladıb. Bennet dövlət maraqlarının hər şeydən üstün olduğunu bildirib. Açıqlamalar İsraildə siyasi müzakirələri daha da gücləndirib. ABŞ-İran razılaşması regionda diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ölkənin nüvə obyektləri ilə bağlı yayılan xəbərlərə münasibət bildirib. O, Tehranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyini yeni yoxlamalar üçün dəvət etməsi barədə məlumatları təkzib edib. Bəqayinin sözlərinə görə, ABŞ ilə əldə olunmuş anlaşma memorandumuna əsasən, yekun razılaşma imzalanana qədər nüvə proqramında mövcud vəziyyət saxlanılacaq. O qeyd edib ki, Buşəhr kimi əvvəllər yoxlanılan obyektlərdə nəzarət tədbirləri davam edir. Müharibə səbəbindən girişin məhdudlaşdırıldığı digər obyektlərlə bağlı qərarlar isə danışıqların nəticəsindən asılı olacaq. İran tərəfi bu sahədə yeni addımların diplomatik prosesə uyğun müəyyən ediləcəyini bildirir. Açıqlama nüvə proqramı ətrafında davam edən beynəlxalq müzakirələr fonunda verilib. Məsələ regionda və beynəlxalq səviyyədə diqqətlə izlənilir.

Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.

İranın ali dini lideri Xamenei razılaşma ilə bağlı fərqli mövqeyinin olduğunu bildirib. O, prezidentin verdiyi öhdəlikdən sonra razılaşmaya icazə verdiyini deyib. Xamenei İranın milli maraqlarının qorunmasını əsas şərt kimi göstərib. ABŞ tərəfinin “tamahkarlıq” etməməsi vurğulanıb. Əks halda razılaşmanın qəbul olunmayacağı bildirilib. Razılaşmanın şərtlərə bağlı olduğu qeyd olunub. Bu bəyanat İranın mövqeyini sərtləşdirir. Diplomatik proses hələ də davam edir.

İran və ABŞ arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də qalır. Nüvə proqramı və uran ehtiyatları əsas müzakirə mövzularıdır. Sanksiyaların gələcəyi də həll olunmamış məsələlər sırasındadır. İsveçrədə planlanan prosesdə gecikmə ehtimalı var. Danışıqların növbəti mərhələyə keçəcəyi bildirilir. Tərəflər arasında etimadsızlıq davam edir. Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqe tutur. Razılaşma bütün problemləri həll etməyib.

ABŞ–İran razılaşması Respublikaçılar Partiyasında bölünməyə səbəb olub. Trampa yaxın senator Tim Skott sənədi müsbət qiymətləndirib. O, razılaşmanı ABŞ təhlükəsizliyi üçün qələbə adlandırıb. Bəzi Respublikaçılar isə prosesi daha sərt nəticələr üçün başlanğıc kimi görür. Nikki Heyli razılaşmanın bəzi detallarını tənqid edib. O, İranın maliyyə əldə etməsindən narahatlığını bildirib. Partiya daxilində vahid mövqe yoxdur. Mövzu ABŞ siyasətində ciddi müzakirələr yaradır.

ABŞ–İran aralıq razılaşmasından sonra yeni danışıqlar mərhələsinin başlayacağı bildirilir. Sənəd yekun razılaşma deyil və dəyişdirilə bilər. Tramp bunun son sənəd olmadığını qeyd edib. Makron isə açıqlamaların hərfi qəbul edilməməsini tövsiyə edib. İlk mərhələdə əsas məqsəd döyüşlərin dayandırılmasıdır. Hörmüz boğazının açılması prioritet kimi göstərilir. Nüvə məsələsi 60 günlük danışıqlarda müzakirə olunacaq. İsveçrədə imzalanma mərasimindən sonra prosesin davam edəcəyi bildirilir.

Donald Tramp İsrail rəhbərliyinin ABŞ–İran razılaşmasından məmnun ola biləcəyini bildirib. O, sənədin İsrail hökumətinə göndərildiyini qeyd edib. Tramp Netanyahu ilə bu mövzuda danışdığını deyib. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahı əldə etməsinin İsrail üçün əsas təhlükə olduğunu vurğulayıb. O, razılaşmanın bu riski azaltdığını bildirib. Tramp İsrailin əsas istəyinin məhz bu olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, buna görə İsrail razılaşmanı müsbət qarşılayır. Mövzu beynəlxalq diplomatik gündəmdə qalır.

Rosatom İranın nüvə proqramı üzrə kompromis əldə edilməsinə çağırıb. Şirkət rəhbəri Aleksey Lixaçev Buşehr AES-in prioritet olduğunu bildirib. O, Rusiya mütəxəssislərinin tezliklə İrana qayıdacağını qeyd edib. Rosatom MAQATE-nin iştirakı ilə razılaşmanın vacibliyini vurğulayıb. Təşkilat bütün tərəflərin maraqlarının nəzərə alınmasını istəyib. Buşehr AES-in əvvəlki hücumlar zamanı zərər gördüyü bildirilir. Rusiya nüvə təhlükəsizliyinin vacibliyini ön plana çəkib. Mövzu İranın nüvə proqramı ətrafında diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.

Donald Tramp G7 sammiti kənarında ABŞ–İran memorandumuna dair açıqlamalar verib. O, razılaşmanı İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını alan “divar” adlandırıb. Tramp sənədin güclü və detallı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, İran razılaşmanı imzalamaq və normal həyata qayıtmaq istəyir. O, regionda yeni diplomatik mərhələnin mümkünlüyünü qeyd edib. Livanla bağlı suala cavabında İsrailin özünü müdafiə hüququnu dəstəkləyib. Bununla yanaşı, İsrailin “düzgün qərar” verməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamalar G7 çərçivəsində beynəlxalq gündəmdə diqqət çəkib.