ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO sammitində çıxışı müttəfiq ölkələr arasında yenidən qarışıq reaksiyalara səbəb olub. Sammit öncəsi NATO liderləri Trampın alyansa qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib-etdirməyəcəyini gözləyirdilər. Nəticədə ABŞ lideri həm NATO-nu tənqid edən əvvəlki ritorikasını davam etdirib, həm də müttəfiqlərini müdafiə xərclərini artırdıqlarına görə yüksək qiymətləndirib. Tramp qapalı keçirilən NATO liderləri görüşünü müsbət atmosferdə təsvir edib və toplantıda “sevgi” olduğunu bildirib. Diplomatlar hesab edirlər ki, ABŞ prezidentinin dəyişkən mövqeyi NATO daxilində əlavə diplomatik səylər tələb edir və transatlantik ittifaqın gələcək sabitliyi üçün liderlər arasında balanslı münasibətlərin qorunması vacibdir.

NATO liderləri Türkiyədə keçirilən Zirvə Toplantısında kollektiv müdafiə prinsipinə sadiqliklərini təsdiqləyiblər. Onlar bildiriblər ki, alyansa üzv ölkələrdən birinə edilən hücum bütün müttəfiqlərə qarşı hücum hesab olunur. Bu prinsip NATO-nun 5-ci maddəsində əksini tapır və alyansın əsas təhlükəsizlik təminatlarından biridir. Liderlər müttəfiqlərin təhlükəsizliyinin bölünməz olduğunu vurğulayıblar. Toplantıda müdafiə xərcləri və regional təhlükəsizlik məsələləri də müzakirə olunub. NATO-nun gələcək strategiyasında kollektiv müdafiənin əsas yer tutacağı bildirilib. Ankara Zirvə Toplantısı alyans daxilində həmrəyliyin nümayişi baxımından diqqət çəkib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı hərbi qarşıdurma zamanı NATO müttəfiqlərini qəsdən sınağa çəkdiyini açıqlayıb. O bildirib ki, məqsədi alyans ölkələrinin ABŞ-a dəstəyə nə dərəcədə hazır olduğunu öyrənmək idi. Tramp NATO üzvlərinin bir hissəsini müdafiə xərclərini kifayət qədər artırmamaqda da tənqid edib. O, ABŞ və İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyat zamanı bəzi müttəfiqlərin lazımi dəstəyi vermədiyini iddia edib. ABŞ Prezidenti alyans ölkələrinin kollektiv təhlükəsizlik sahəsində daha böyük məsuliyyət daşımalı olduğunu vurğulayıb. Bu açıqlamalar Ankara Zirvə Toplantısı öncəsi diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib. Müdafiə xərcləri və müttəfiqlər arasında həmrəylik toplantının əsas gündəm məsələləri sırasında yer alır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibə fonunda NATO-nu tənqid edib. O bildirib ki, ABŞ İranda müəyyən addımlar atsa da, alyans müttəfiqlərindən gözlənilən dəstəyi görməyib. Trampın sözlərinə görə, Vaşinqton hələ yardım istəməmiş bəzi NATO ölkələri bu prosesdə iştirak etməyəcəklərini bildiriblər. ABŞ Prezidenti ölkəsinin NATO-ya böyük məbləğdə vəsait ayırdığını xatırladıb. O, alyansın ABŞ üçün eyni səviyyədə dəstək göstərməməsini sual altına alıb. Tramp Vaşinqtonun hər zaman müttəfiqlərinin yanında olduğunu vurğulayıb. Bu açıqlama NATO daxilində müdafiə öhdəlikləri və müttəfiqlik münasibətləri ilə bağlı yeni müzakirələr yaradıb.

Donald Tramp ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı açıqlama verib. O, razılaşmanın ABŞ müttəfiqləri tərəfindən müsbət qarşılandığını bildirib. Tramp G7 ölkələri daxil olmaqla bir çox liderlərlə bu mövzunu müzakirə etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bütün tərəflər razılaşmadan məmnundurlar. ABŞ Prezidenti heç bir ölkənin bombardmanların davamını tələb etmədiyini qeyd edib. O, bu yanaşmanı tənqid edib. Tramp razılaşmanın beynəlxalq dəstək qazandığını vurğulayıb. Mövzu G7 sammiti çərçivəsində diqqət mərkəzində qalır.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla mümkün razılaşmanın ABŞ və müttəfiqlərin prioritetlərini təmin etmək üçün qurulduğunu açıqlayıb. İran İslam Respublikası öhdəliklərini yerinə yetirsə, iqtisadi faydalar onlara və regiona çatacaq. Vens vurğulayıb ki, İran sadəcə razılaşmanı imzaladığı üçün vəsait almayacaq. Onlar heç bir nağd pul almayacaq. Razılaşmanın məqsədi regionda davamlı sülh yaratmaqdır. Bu razılaşma regionu yenidən formalaşdırmaq potensialına malikdir. Tramp bu danışıqlardan yaxşı nəticə əldə edəcək. Razılaşma ABŞ-ın və müttəfiqlərin maraqlarını qoruyur.

ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent bildirib ki, İranın Körfəzdəki hərəkətləri iqtisadi və maliyyə baxımından nəticələr doğuracaq. Bessent vurğulayıb ki, hər hansı düşmən hərəkətlər Tehranın aktivlərinə sanksiyalarla cavablandırılacaq. O bildirib ki, İran rejimi sıfır-sum oyununu uduzacaq. Körfəzdə müttəfiqlərə dəyən ziyan dondurulmuş hesablar vasitəsilə kompensasiya olunacaq. Fars körfəzi boğazı üçün ödənilən rüsumlar da eyni qaydada ödəniləcək. İranın Qəribabadi açıqlamasında region ölkələrinin ödəniş tələb etmək imkanının olmadığı qeyd olunub. ABŞ-ın dondurulmuş aktivləri istifadə etməsi müzakirə olunur. Bu xəbər İran və ABŞ arasındakı maliyyə və diplomatik gərginliyi göstərir.