Qətər və Misir ABŞ-İran arasında əldə olunan memorandumun icrası və regionda təhlükəsizliyin gücləndirilməsi yollarını müzakirə edib. Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman bin Casim Al Tani ilə Misirin xarici işlər naziri arasında telefon danışığı zamanı diplomatik prosesin davam etdirilməsi məsələləri diqqət mərkəzində olub. Tərəflər Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin qorunmasının regional və qlobal təhlükəsizlik üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıblar. Qətər və Misir ABŞ-İran anlaşmasının qorunması və yeni eskalasiyanın qarşısının alınması istiqamətində səyləri dəstəkləyirlər. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazında sabitliyin təmin olunması enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

İran ABŞ-ın həyata keçirdiyi hücumların anlaşma memorandumu çərçivəsində bir neçə maddənin pozulması olduğunu iddia edib. İnqilab Keşikçiləri Korpusu ABŞ-ın Hörmüz boğazı ilə bağlı 5-ci maddəni pozduğunu bildirərək, keçidlərin yalnız İranın koordinasiyası ilə mümkün olduğunu vurğulayıb. Xarici İşlər Nazirliyi isə ABŞ-ı 1-ci maddəni pozmaqda ittiham edərək, dərhal hərbi əməliyyatların dayandırılması öhdəliyinin yerinə yetirilmədiyini qeyd edib. Tərəflər arasında sənədin şərhi ilə bağlı ciddi fikir ayrılığı yaranıb. Hörmüz boğazı məsələsi əsas mübahisə mövzusu kimi ön plana çıxır. ABŞ və İran arasında gərginlik artmaqda davam edir. Razılaşmanın icrası ilə bağlı qeyri-müəyyənlik qalır.

Şahbaz Şərif İran–ABŞ memorandumunda ballistik raketlərlə bağlı heç bir müddəanın olmadığını bildirib. O, bu məsələnin danışıqlar masasında müzakirə edilmədiyini qeyd edib. Baş nazir beynəlxalq arenada ikili standartlara qarşı çıxış edib. Onun sözlərinə görə, bəzi ölkələrin raket silahlarına sahib olması, digərlərinə məhdudiyyətlərin qoyulmasını ədalətsiz edir. Şərif bu yanaşmanın regionda gərginliyi artıra biləcəyini deyib. O, daha balanslı və ədalətli yanaşmanın vacibliyini vurğulayıb.

Ağ Ev ABŞ–İran razılaşmasının mətnini Konqresə təqdim edib. Sənəd hərbi əməliyyatların tam dayandırılmasını nəzərdə tutur. Livan da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə döyüşlərin bitdiyi qeyd olunur. ABŞ 30 gün ərzində İran limanlarına blokadanı ləğv edəcək. İran Hörmüz boğazında təhlükəsiz keçidi təmin edəcək. Tərəflər 60 gün ərzində yekun razılaşma üçün danışıqlar aparacaq. Müddətin uzadıla biləcəyi də bildirilib. Proses diplomatik mərhələyə keçib.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin İsveçrə səfəri təxirə salınıb. Səfər ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı mərasim üçün planlaşdırılmışdı. Rəsmi açıqlamaya görə, sənəd artıq elektron imzalanıb. Razılaşmanın qüvvəyə mindiyi və icra olunduğu bildirilib. Pakistan prosesin texniki mərhələlərini dəstəkləyəcəyini açıqlayıb. Səfərin təxirə salınması diplomatik dəyişiklik kimi təqdim olunub. Mövzu razılaşmanın icra mərhələsi fonunda gündəmdədir. Regionda diplomatik proseslər davam edir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ–İran memorandumunu milli dayanıqlılığın göstəricisi adlandırıb. O, İranın təzyiqlərə baxmayaraq müstəqilliyini qoruduğunu bildirib. Pezeşkian razılaşmanı siyasi rasionalizm və diplomatiyanın nəticəsi kimi qiymətləndirib. O, sənədin mətnini sosial şəbəkədə paylaşıb. ABŞ və İran arasında ilk birbaşa danışıqların aprel ayında Pakistanda keçirildiyi qeyd olunub. Razılaşmada suverenliyə hörmət prinsipi yer alır. Həmçinin daxili işlərə qarışmamaq öhdəliyi vurğulanır. Mövzu beynəlxalq diplomatik gündəmdə qalır.

İran XİN rəhbəri Abbas Əraqçi Küveytli həmkarı ilə ABŞ–İran memorandumu barədə danışıb. Tərəflər regional vəziyyəti müzakirə ediblər. Əraqçi razılaşmanın sülhə töhfə verəcəyini bildirib. O, Körfəz ölkələri ilə dialoqun vacibliyini vurğulayıb. Məqsədin anlaşılmazlıqları aradan qaldırmaq olduğu qeyd edilib. Regional təhlükəsizlik məsələləri də gündəmdə olub. Telefon danışığı diplomatik əlaqələrin davam etdiyini göstərib. Yaxın Şərqdə dialoq prosesi aktiv qalır.

İranın sabiq prezidenti Həsən Ruhani ABŞ–İran memorandumunu müsbət qarşılayıb. O, razılaşmanın iranlıların milli qürurunu gücləndirdiyini deyib. Ruhani ölkə rəhbərliyinin birliyi qoruduğunu bildirib. O, silahlı qüvvələrin müharibədə uğur qazandığını iddia edib. Sabiq prezident əldə olunan nəticələrin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Ruhani gələcəkdə mümkün pozuntulara qarşı diqqətli olmağa çağırıb. O, region ölkələrinin bu razılaşmadan faydalana biləcəyini qeyd edib. Siyasətçi İranın sabitlik prosesində rolunu önə çəkib.

Pakistan və Türkiyə xarici işlər nazirləri ABŞ–İran memorandumu barədə telefon danışığı aparıblar. Tərəflər regionda sülhün vacibliyini vurğulayıblar. Pakistan tərəfi Türkiyə XİN rəhbərinin təbrikini çatdırıb. Pakistanın bu prosesdə vasitəçi rol oynadığı bildirilib. Nazirlər razılaşmanın sabitliyə töhfə verəcəyini qeyd ediblər. Onlar uzunmüddətli sülh və inkişaf arzuladıqlarını deyiblər. Bu inkişafın daha geniş regiona təsir edə biləcəyi vurğulanıb. Diplomatik dialoq davam etdirilir.

İran ABŞ–İran memorandumuna ümumilikdə müsbət yanaşdığını bildirib. Lakin Livandakı İsrail əməliyyatları ciddi narazılıq doğurub. Tehran bu vəziyyətin atəşkəsin pozulması olduğunu hesab edir. İran rəsmiləri Livan məsələsinin razılaşmanın bir hissəsi olduğunu deyir. Onların fikrincə, hücumlar davam edərsə, imzalanma təhlükəyə düşə bilər. Bu vəziyyət birinci mərhələnin icrasını çətinləşdirir. İran prosesin uğursuz ola biləcəyini istisna etmir. Livan böhranı diplomatik gərginliyi artırır.

ABŞ–İran aralıq razılaşmasından sonra yeni danışıqlar mərhələsinin başlayacağı bildirilir. Sənəd yekun razılaşma deyil və dəyişdirilə bilər. Tramp bunun son sənəd olmadığını qeyd edib. Makron isə açıqlamaların hərfi qəbul edilməməsini tövsiyə edib. İlk mərhələdə əsas məqsəd döyüşlərin dayandırılmasıdır. Hörmüz boğazının açılması prioritet kimi göstərilir. Nüvə məsələsi 60 günlük danışıqlarda müzakirə olunacaq. İsveçrədə imzalanma mərasimindən sonra prosesin davam edəcəyi bildirilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi aralıq razılaşmanın Tramp və Məsud Pezeşkiyan tərəfindən imzalana biləcəyini bildirib. Bu ideyanın hələlik nəzərdən keçirildiyi qeyd olunub. İran tərəfi rəsmi imzalanma mərasiminə qatılacağını təsdiqləyib. Sənədin İsveçrədə imzalanması planlaşdırılır. Daha əvvəl ABŞ və İran nümayəndə heyətləri barədə məlumat verilmişdi. İran parlament sədri Qalibafın prosesdə rol alacağı bildirilir. Diplomatik danışıqların davam etdiyi vurğulanır. Mövzu beynəlxalq gündəmdə qalır.