Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından ayrılması ilə nəticələnən “Breksit” qərarından 10 il keçməsinə baxmayaraq, bu addımın ölkə iqtisadiyyatına təsiri ətrafında müzakirələr davam edir. Son dövrlərdə Böyük Britaniyada Avropa İttifaqı ilə münasibətlərin yenidən nəzərdən keçirilməsi və gələcəkdə birliyə qayıdış ehtimalı ilə bağlı müzakirələr daha da intensivləşib.

NATO-nun Baş katibi Mark Rutte Alyansın gələcək vizyonu ilə bağlı verdiyi son açıqlamalarda müttəfiqlərin müdafiə potensialını artırmaq sürətindən məmnunluğunu ifadə edib, lakin mövcud addımların hələ də yetərli olmadığını vurğulayıb. Rutte, xüsusilə müdafiə xərclərinin Ümumi Daxili Məhsulun (ÜDM) 5 faizinə çatdırılması öhdəliyinə toxunaraq, bunun NATO-nun gələcəkdə ABŞ-dan həddindən artıq asılı bir qurum olmasının qarşısını alacağını bildirib.

2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında ölkədə 18 milyard 473,1 milyon manatlıq və ya əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0,3 faiz çox ümumi daxili məhsul (ÜDM) istehsal olunub. Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir. Məlumata görə, iqtisadiyyatın neft-qaz sektorunda əlavə dəyər 1,7 faiz azalmış, qeyri neft-qaz sektorunda isə 1,4 faiz artıb. ÜDM istehsalının 32,7 faizi sənaye, 11,4 faizi ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri, 7,5 faizi nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 3,9 faizi tikinti, 3,2 faizi kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 2,8 faizi turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə, 2,1 faizi informasiya və rabitə sahələrinin, 24,1 faizi digər sahələrin payına düşmüş, məhsula və idxala xalis vergilər ÜDM-in 12,3 faizini təşkil edib.

Son aylarda beynəlxalq reytinq agentliklərinin Azərbaycan iqtisadiyyatı və xüsusilə bank sektoru ilə bağlı açıqlamaları diqqət mərkəzindədir. "Fitch Ratings", "Moody"s" və "S&P Global Ratings" kimi nüfuzlu qurumlar öz hesabat və təqdimatlarında bank sektorunun dayanıqlılığını, kapitallaşma səviyyəsini və tənzimləyici çərçivənin güclənməsini xüsusi vurğulayırlar. Bu qiymətləndirmələr həm makroiqtisadi sabitliyin qorunması, həm də maliyyə sistemində aparılan struktur islahatların nəticəsi kimi dəyərləndirilir.

"Moody`s" beynəlxalq reytinq agentliyi Azərbaycanın ÜDM-nin artımının 2026-cı ildə 3 %-ə qədər sürətlənəcəyini proqnozlaşdırır. "Moody`s"in qiymətləndirmələrinə görə, Azərbaycanın ÜDM-i 2025-ci ildə 1,5 % artıb.

Azərbaycanın tədiyyə balansının cari əməliyyatlar hesabının profisiti 2026–2027-ci illərdə orta hesabla ÜDM-in 5,1 %-ni təşkil edəcək. "Moody`s"in gözləntilərinə əsasən, 2025-ci ilin yekunlarına görə cari əməliyyatlar hesabının profisiti ÜDM-in 7 %-ni, 2026-cı ildə 5 %-ni, 2027-ci ildə isə ÜDM-in 5,2 %-ni təşkil edəcək.

Müasir dünyanın paradoksu ondadır ki, insanlığın ən qədim və eyni zamanda ən müasir problemlərindən biri olan yoxsulluğa qarşı qlobal mübarizə XXI əsrdə Asiya ölkələrinin bayrağı altında aparılır. Nə sosial dövlət sistemi ilə Avropa, nə də liberal yenidənpaylanma modeli ilə ABŞ, məhz Çin dövlət nəzarətini, bazar enerjisini və mədəni intizamı birləşdirən, institusional cəhətdən tam formalaşmış ilk yoxsulluqla mübarizə strategiyasını ortaya qoydu.

2025-ci ilin oktyabrında Qəbələ artıq növbəti Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) sammiti üçün sadəcə gözəl bir dekorasiya deyildi. Şərqi Avropada davam edən müharibə, ABŞ ilə Çin arasındakı rəqabət, sanksiya qarşıdurmaları və qlobal energetika sisteminin yenidən formalaşması fonunda bu kiçik Qafqaz şəhərində ilk dəfə yeni geosiyasi xəritə aydın şəkildə görünməyə başladı.

Səudiyyə Ərəbistanının real ÜDM artımı 2025-ci ilin üçüncü rübündə 5 faiz təşkil edib. Bu, 2023-cü ilin birinci rübündən bəri qeydə alınan ən sürətli iqtisadi genişlənmədir. Məlumat Statistika üzrə Baş İdarənin operativ hesablamalarında əksini tapıb. İdarənin açıqlamasına əsasən, artım bütün əsas iqtisadi fəaliyyət sahələrində qeydə alınıb. Qeyri-neft sektoru 4,5 faiz, neft sektoru isə 8,2 faiz artım göstərib. Dövlət sektorundakı artım 1,8 faiz səviyyəsində olub.

2025-ci ilin sonunadək dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin yuxarı həddinin 30,0 faizdən aşağı səviyyədə saxlanılması, bu zaman xarici dövlət borcunun 10,0 milyard ABŞ dollarını üstələməməsi kimi hədəflər müəyyən edilib. Bu məsələ "Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsində öz əksini tapıb.

Sentyabrın 23-də Bakıda keçirilən 1-ci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu (“AIIF 2025”) çərçivəsində “Daşkəsən Dəmir Filiz” (DDF) MMC və Qazaxıstanın “Fonte GreenMet Investments Fund OEIC Limited” şirkəti arasında birgə müəssisə müqaviləsi imzalanıb. Sazişə əsasən, tərəflərin yaratdığı birgə müəssisə – “Azerbaijan Metal Company” MMC-nin idarə edilməsi və fəaliyyət istiqamətləri təsdiqlənib.

İslam ölkələri qlobal siyasətin formalaşmasında əsas rol oynamağa imkan verən böyük iqtisadi və strateji gücə malikdirlər. Bu imkanlar təbii sərvətlər – neft və qaz, böyük demoqrafik gücü olan insan kapitalı, həmçinin qitələri birləşdirən strateji coğrafi mövqe kimi üstünlükləri əhatə edir. Bu amillər, əgər baxışlar və maraqlar birləşdirilərsə, İslam ölkələrinə ticarət, iqtisadiyyat və beynəlxalq siyasətin istiqamətlərinə təsir etmək üçün böyük güc verir.